Wet- en regelgeving
Energy Performance of Buildings Directive (EPBD)Regeling Energieprestatie Gebouwen (REG) & Besluit Energieprestatie Gebouwen (BEG)
Wanneer verplicht?
Overgangsregeling EPA
Welke gebouwen?
Representativiteit gebouwen
Overheidsgebouwen
Vrijgestelde gebouwen
Meer informatie
Downloads
Energy Performance of Buildings Directive (EPBD)
De Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD) (2002/91/EG) is het belangrijkste wetgevende instrument op EU-niveau om energieprestaties van gebouwen te realiseren. De Europese richtlijn heeft tot doel het stimuleren van een verbeterde energieprestatie voor gebouwen in Europa, daarbij rekening houdend met de klimatologische en plaatselijke omstandigheden buiten het gebouw, de eisen voor het binnenklimaat en de kosteneffectiviteit. Volgens deze richtlijn moeten de lidstaten:
- eisen met betrekking tot een algemeen kader voor de methode ter berekening van een geïntegreerde energieprestatie van gebouwen;
- minimumeisen toepassen voor de energieprestatie van nieuwe gebouwen;
- minimumeisen voor de energieprestatie van bestaande grote gebouwen, die ingrijpend gerenoveerd worden;
- zorgen voor de certificering van hun energieprestaties;
- zorgen voor regelmatige inspectie van verwarmingsketels en airconditioningsystemen in gebouwen.
Elk land heeft een zekere mate van vrijheid om de EPBD te vertalen naar de eigen nationale situatie.
De uitwerking van de richtlijn voor de Nederlandse situatie en daadwerkelijke implementatie in Nederland vallen onder de beleidsverantwoordelijkheid van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Bij de invulling heeft Nederland twee randvoorwaarden geformuleerd:
- het maximaal beperken van de kosten voor overheid en burger;
- het voorkomen van complexe en niet-transparante regelgeving. Concreet betekent dat het zo veel mogelijk gebruiken van bestaande wet- en regelgeving. Alleen waar het niet anders kan, zijn aanpassingen voorgesteld.
Aan de drie eerstgenoemde onderdelen van de richtlijn voldoet Nederland al geruime tijd.
Sinds jaren heeft Nederland een methode voor de berekening van een geïntegreerde energieprestatie van gebouwen. De energieprestatienormering (EPN) voor de nieuwbouw en het energieprestatieadvies (EPA) voor bestaande gebouwen. Bij nieuwbouw moet aan de energetische eisen voldaan worden via de huidige Bouwbesluit-eisen. Het energieprestatieadvies (EPA) en de Energiepremieregeling hebben de afgelopen jaren de toepassing van energiebesparende maatregelen in de bestaande gebouwde omgeving gestimuleerd.
Periodieke installatiekeuringen
Nederland kiest er voor de gebruikers onder meer via voorlichting te stimuleren tot het periodiek uitvoeren van keuringen en het zo nodig vervangen van cv-ketels en airconditioningsystemen. Voor de grote ketels waarop de richtlijn van toepassing is, gelden reeds voorschriften op grond van de Wet milieubeheer. Daarnaast is het in ons land, zowel voor grote als voor kleinere ketels, gebruikelijk om deze jaarlijks te onderhouden.
Regeling Energieprestatie Gebouwen (REG) & Besluit Energieprestatie Gebouwen (BEG)
Volgens de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD) moet er (sinds 2008) bij de bouw, verkoop of verhuur in de woning- en utiliteitsbouw een energielabel aanwezig zijn. Na opname is dit tien jaar geldig.
Het geeft inzicht in de energetische toestand van het betreffende gebouw, inclusief mogelijke maatregelen voor verbeteringen. In gebouwen vanaf 1.000 m² waarin overheidsdiensten of -instellingen diensten aan het publiek verlenen moet het energielabel vanaf 1 januari 2009 permanent op een opvallende plaats worden aangebracht.
Nederland heeft de EPBD verder uitgewerkt in het Besluit Energieprestatie Gebouwen (BEG) en de daarop gebaseerde Regeling Energieprestatie Gebouwen (REG).
Wanneer verplicht?
Per 1 januari 2010 is een aangepaste REG van toepassing.
Bij verkoop en verhuur:
Als eigenaar verstrekt u een afschrift van het energielabel voor het gebouw aan de koper/huurder. Dit geldt ook bij de verkoop van een deelnemings- of lidmaatschapsrecht dat recht geeft op het gebruik van een gebouw.
Bij nieuwbouw en renovatie:
De berekening van de energieprestatiecoëfficiënt (EPC) die is gemaakt voor de bouwaanvraag, is een geldig energielabel. De berekening mag maximaal tien jaar oud zijn. Hetzelfde geldt voor renovatie van gebouwen groter dan 1.000 m².
Overgangsregeling EPA
Is er sprake van een energieprestatieadvies (EPA) voor de woning, opgesteld door een gecertificeerd adviseur tussen 1 juli 2002 en 1 januari 2008? Dan volstaat het om dit te overleggen bij transactie. Het advies mag maximaal tien jaar oud zijn.
Welke gebouwen?
Het energielabel is vereist bij nieuwbouw, verhuur en verkoop van:
Woningbouw:
- eengezinswoningen;
- meergezinswoningen;
- recreatiewoningen;
- woongebouw met niet-zelfstandige woonruimten; (het ‘woongebouw met niet-zelfstandige woonruimten’ wordt vanaf 2010 als één gebouw doorgerekend).
Utiliteitsbouw:
- gezondheidszorggebouwen (klinisch en niet-klinisch);
- horecagebouwen;
- kantoorgebouwen;
- bedrijfsverzamelgebouwen;
- bijeenkomstgebouwen;
- onderwijsgebouwen;
- sportgebouwen;
- winkels.
Representativiteit gebouwen
Zeker in de woningbouw zijn veel gebouwen bijna identiek. Daarom is het mogelijk om bij woningen van hetzelfde woningtype de vervolgopname grotendeels te baseren op de opname van een woning van hetzelfde type, een zogeheten 'representatieve' woning.
Vaak is het voldoende om enkele parameters aan te passen. Voorwaarden zijn:
- de energie-index van het gebouw mag niet meer dan 5% afwijken van de energie-index van het vergelijkbare gebouw;
- ieder gebouw heeft een eigen energielabel nodig;
- ieder gebouw moet ter controle van de gegevens worden bezocht.
Overheidsgebouwen
Voor gebouwen die door overheidsinstanties worden gebruikt, geldt met ingang van 1 januari 2009 een speciale verplichting: in het gebouw moet (een voorblad van) het energielabel duidelijk zichtbaar zijn voor het publiek, bijvoorbeeld naast de receptie of de uitgang. Deze verplichting geldt wel voor gebouwen met een totale gebruiksoppervlakte van meer dan 1000 m², gebouwen waarin een overheidsinstantie diensten aan het publiek verleent en gebouwen met grote bezoekersaantallen.
Er is geen vrijstelling voor gebouwen waarvoor een berekening van de energieprestatiecoëfficiënt beschikbaar is. Dit houdt in dat voor deze gebouwen (jonger dan 10 jaar) een energielabel zichtbaar moet zijn voor het publiek. Tot overheidsdiensten of- instelllingen behoren onder meer: ministeries, provinciehuizen, gemeentelijke panden, rechtbanken en waterschappen. Meer leest u hierover in de Checklist Energielabel gebouw, met vervolgchecklist voor overheidsgebouwen.
Vrijgestelde gebouwen
Het energielabel is niet vereist bij transactie van:
- woonwagens en onverwarmde logiesgebouwen (bijv. trekkershutten);
- gebouwen met een industriefunctie (bijv. fabriekshallen);
- gebouwen met een overige gebruiksfunctie (zoals schuren en garages);
- tijdelijke bouwwerken (bouwketen, noodwinkels, noodlokalen bij scholen directie- en schaftlokalen op bouwplaatsen);
- gebouwen die worden gebruikt voor erediensten en andere religieuze activiteiten (kerken, moskeeën);
- alleenstaande gebouwen met een gebruiksoppervlakte van minder dan 50 m2.
- Staatscourant, nr 20824: Regeling energieprestatie gebouwen 2010 (31-12-2009)
- Staatsblad, nr 216: Inwerkingtreding van het Besluit energieprestatie gebouwen (19-06-2007)
- Staatscourant, nr 108: Wijziging Regeling energieprestatie gebouwen (08-06-2007)
- Staatscourant, nr 253: Regeling energieprestatie gebouwen (29-12-2006)
- Staatsblad, nr 608: Besluit energieprestatie gebouwen (24-11-2006)
- Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen, Richtlijn 2010/31/EU van het Europees parlement en de raad van 19 mei 2010 betreffende de energieprestatie van gebouwen (herschikking) (18-06-2010)
- Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen, Richtlijn 2002/91/EG van het Europees Parlement en de raad van 12 december 2002 betreffende de energieprestatie van gebouwen (04-01-2003)
- Checklist Energielabel Gebouw
- Kamerbrief, 12 november 2007: Energielabel voor publieke gebouwen
- Factsheet Energielabel ook voor gemeenten verplicht
