Toelichting Tijdelijke stimuleringsregeling woningbouwprojecten 2009

Hier vindt u een toelichting over de volgende onderwerpen:
Wijzigingen in bouwplannen
Veldcontroles
Start bouw
Gemeentelijke verantwoording
Verschillen tussen de bevindingen van de veldcontrole en de SiSa-verantwoording
Afbouwgarantie
Co-financiering
Staatssteun
Terugstorten ontvangen subsidiebedrag
Vragen?

Wijzigingen in bouwplannen
Uitsluitend kleine wijzigingen in bouwplannen, waarvoor geen nieuwe bouwvergunning aangevraagd hoeft te worden, worden geaccepteerd. Echter, indien er minder woningen worden gebouwd zal de subsidie navenant worden verlaagd. Indien er meer woningen worden gebouwd dan waarvoor subsidie is ontvangen, ontvangt u geen extra bijdrage. Wijzigingen dienen altijd te worden voorgelegd aan Agentschap NL. Indien er aanzienlijke wijzigingen optreden en een andere bouwvergunning aangevraagd dient te worden dan de bouwvergunning die ten tijde van de indiening van de subsidie is overlegd, zal de subsidie worden teruggevorderd.

Veldcontroles
Bij projecten die subsidie hebben ontvangen in het kader van de regeling worden controles uitgevoerd om te controleren of de bouwwerkzaamheden daadwerkelijk zijn gestart of hervat. De volgende controles zullen plaatsvinden in januari 2011. Agentschap NL heeft veldcontroles uitgevoerd in het kader van de eerste en tweede tranche van de regeling. Hieronder kunt u de bevindingen raadplegen.
 
• Bevindingen veldcontroles Tijdelijke stimuleringsregeling woningbouwprojecten 2009 (uitgevoerd in januari 2010)
• Bevindingen veldcontroles Tijdelijke stimuleringsregeling woningbouwprojecten 2009, tweede tranche (uitgevoerd in juli 2010)

Start bouw
Indien is gestart met de werkzaamheden van een woningbouwproject betekent dit niet per definitie dat is begonnen met de bouw van alle woningen.
 

• Bij woningen boven een parkeergarage wordt uitgegaan van de start van de bouwkundige werkzaamheden aan de parkeergarage, mits de woningen (fysiek) onlosmakelijk verbonden zijn met deze parkeergarage. De start van de bouw van de individuele woning(en) kan in een dergelijk geval dus na 1 januari 2011 plaatsvinden.
• Bij (blokken met) eengezinswoningen - die volgens de definitie niet bouwkundig met elkaar verbonden zijn - zal dus voor elk blok gestart moeten zijn met de bouwkundige werkzaamheden. Voor blokken die op genoemde datum niet zijn gestart conform de regeling zal geen subsidie worden verstrekt.
• Bij de verbouw van een pand tot woningen wordt uitgegaan van de daadwerkelijke (opbouwende) verbouwwerkzaamheden.

Voorbeelden van bouwkundige werkzaamheden die vallen onder ‘start bouw’:

• Het aanbrengen van damwanden en diepwanden mits deze een constructieve functie hebben voor de woning(en) en zij niet als afbakening van de bouwput fungeren.
• Het storten van het eerste beton.
• Het slaan / boren van de eerste paal.

Voorbereidende werkzaamheden als bouwrijp maken en slopen worden uitdrukkelijk niet gerekend tot de start van de bouw.

Gemeentelijke verantwoording
De gemeentelijke verantwoording van de regeling vindt immers plaats volgens de SiSa-methodiek, waarbij u per project dient aan te geven van hoeveel woningen de werkzaamheden zijn gestart.
In de SiSa bijlage dient de gemeente de volgende gegevens te verantwoorden:

• Aantal woningen per beschikkingsnummer (referentienummer, beginnend met SW gevolgd door 8 cijfers) waarvoor subsidie op basis van de regeling is verstrekt en waarvan de bouw is gestart voor 1 juli 2010 (voor projecten van de tweede tranche) of voor 1 januari 2011 (voor projecten van de derde tranche).

Verschillen tussen de bevindingen van de veldcontrole en de SiSa-verantwoording
De gemeente dient per project via SiSa aan te geven met hoeveel woningen is gestart voor 1 juli 2010 (tweede tranche) of voor 1 januari 2011 (derde tranche). Dit betreft projecten die subsidie hebben ontvangen in het kader van de Tijdelijke stimuleringsregeling woningbouwprojecten 2009, tweede tranche of derde tranche. Agentschap NL heeft in juli 2010 projecten bezocht met als doel om te constateren of de bouwwerkzaamheden waren gestart of hervat. De volgende zaken zijn van belang:

• De verantwoording van de gemeente geschiedt via SiSa, waarbij per project het aantal woningen wordt vermeld dat is gestart voor 1 juli 2010 (tweede tranche) of voor 1 januari 2011 (derde tranche). 
• De gemeentelijke accountant controleert de opgave van de gemeente (waarbij de brief van 10 september 2010 met de bevindingen van de tweede tranche van Agentschap NL overlegd kan worden). Na de veldcontroles van de derde tranche kan een soortgelijke brief gebruikt worden voor de derde tranche.
• SiSa is 'leidend', het Rijk verplicht op basis van Sisa.  

Indien blijkt dat in een gemeente in belangrijke mate is afgeweken van de constateringen in de veldcontrole kan in het kader van de rijksbrede review door de rijksauditdienst onderzocht worden hoe de accountant tot haar oordeel is gekomen dat de gemeente correct heeft gehandeld.

Afbouwgarantie
Voor een woningbouwproject met koopwoningen moet bij de start bouw een afbouwgarantie zijn afgegeven. Deze garantie moet inhouden dat de afbouw van een woningbouwproject met koopwoningen verzekerd is indien het project niet kan worden gerealiseerd omdat gedurende de bouw een of meerdere bij de bouw betrokken partijen door faillissement niet bij machte is om het woningbouwproject af te ronden. Dat kan een garantie zijn van een erkend garantie-instituut of een constructie van andere private partijen die hetzelfde tot doel heeft. Daarbij dienen bouwende partij(en) en garantieverstrekker niet financieel en administratief met elkaar verbonden te zijn. Alleen een financiële constructie zoals een bankgarantie is onvoldoende.

Omdat voor woningbouwprojecten die in het beginstadium verkeren een afbouwgarantie niet altijd al is verstrekt, is een bewijs van de aanvraag van zo’n garantie voldoende. Wel moet bij de start of voortzetting van het woningbouwproject, dus uiterlijk op 31 december 2010, die aangevraagde garantie zijn afgegeven.

Voor huurwoningen boven de liberalisatiegrens die door of in opdracht van een corporatie worden gerealiseerd zal in de meeste gevallen de corporatie zelf garant kunnen staan. Indien uitsluitend een bankgarantie of een verzekeringspolis wordt overlegd, wordt dit niet geaccepteerd. Hiermee wordt weliswaar het financiële risico afgedekt maar niet het risico dat de woningen niet worden afgebouwd.

Co-financiering
De gemeente dient ten minste 50% van de ontvangen subsidie in de derde tranche bij te dragen om het plan los te trekken. Achterliggende gedachte is dat ook de gemeente financiële inspanningen verleend. Een gemeente kan hierop aangesproken worden door bewoners, bouwers en ontwikkelaars. Het Rijk kan hierbij geen partij kiezen in lokale discussies. De regeling biedt veel ruimte en er is geen hard toetsingskader.
 

De gemeente mag zelf bepalen:

• waar het geld vandaan komt (o.a. ISV, eigen middelen, etc.);
• waaruit de bijdrage van de gemeente dient te bestaan (geld of ambtelijke inzet);
• wanneer de bijdrage beschikbaar is (gesteld) (vooraf of achteraf);
• waarvoor de bijdrage wordt ingezet (extra kwaliteit voor toekomstige bewoners, verbetering openbare ruimte, subsidie voor kopers, bijdrage aan ontwikkelaar, verlaging grondkosten, etc.).

De gevraagde bijdrage betreft een bijdrage die in geld uitgedrukt ten minste 50% van de gevraagde bijdrage is.
 

Staatssteun
Gemeenten zijn vrij om te bepalen op welke wijze de subsidie wordt ingezet in de woningbouwprojecten. Subsidie die de gemeente uitgeeft, kan wél staatssteun vormen als deze aan een onderneming wordt verstrekt. Voor meer informatie kunt u onderstaande documenten over 'staatssteun' bekijken.

• Veelgestelde vragen over staatssteun Stedenbeleid
• Handleiding Staatssteun en Stedelijke vernieuwing
• Handleiding Staatssteun voor decentrale overheden Stedenbeleid
• Handleiding Grondtransacties en Staatssteun Stedenbeleid

Terugstorten ontvangen subsidiebedrag
Indien blijkt dat de (her)start van het woningbouwproject niet vóór 1 juli 2010 (tweede tranche) of op uiterlijk 31 december 2010 (derde tranche) heeft plaatsgevonden, zal het verzoek worden gedaan om het gehele subsidiebedrag terug te storten. Aangezien er op basis van de veldcontroles geen besluit genomen kan worden tot terugvordering, verzoeken wij de gemeente in dit geval het project schriftelijk in te trekken. Als er minder woningen worden gerealiseerd dan aanvankelijk is opgegeven bij de aanvraag, zal het subsidiebedrag navenant worden verlaagd. Na het SiSa traject doorlopen te hebben volgt de definitieve beschikking.
Voorbeeld: als 10 woningen zijn opgegeven, en er worden 7 gerealiseerd, dan kan 30% van het subsidiebedrag worden teruggestort. Er worden geen administratieve boetes uitgedeeld.

Vragen?
Bij vragen en/of opmerkingen neemt u bij voorkeur contact op met Agentschap NL via stimuleringwoningbouw@agentschapnl.nl of via telefoonnummer (088) 602 46 00 (tijdens werkdagen bereikbaar tussen 9.00-12.00 uur).