Tijdwinst door biomarkeridentificatie met chip

Dionex ontwikkelt met Eureka-subsidie een chip-techniek om biomarkers te identificeren. Daarmee kunnen ziektes sneller worden gevonden en aangepakt.

Een biomarker markeert een biologische verandering. Dionex probeert die biomarkers te identificeren, zodat ziekten gevonden en gerichter aangepakt kunnen worden. Dat is bijvoorbeeld van belang in kankeronderzoek, vertelt Robert van Ling, die bij Dionex dit product vermarkt. "Hoe eerder zo’n ziekte wordt geconstateerd, hoe groter de kans op herstel."

Eiwitten opsporen
Het menselijk lichaam bestaat uit zo’n 22.000 genen, die ervoor zorgen dat eiwitten gemaakt worden. Van Ling: "Wij zoeken naar veranderingen in de eiwithuishouding. Als een eiwit bijvoorbeeld extra aanwezig is, kan dat een ziektebeeld zijn." Dionex ontwikkelt apparatuur om dergelijke biomarkers te kunnen ontdekken. "Zo’n 2-3% (dat zijn honderdduizenden eiwitten) zijn nog niet in beeld gebracht. Bovendien zijn er met een beetje pech 300.000 tot miljoenen eiwitvarianten die kunnen samenwerken. Er is dus een hoop uit te dokteren."

Chip-technologie
Op dit moment bestaat er een heel bewerkelijke methode met twee scheidingsmomenten: het analyseren van bijvoorbeeld één bloedmonster kost zo’n 2 dagen. De eerste scheiding kost een uur, waarna er 10-20 fracties ontstaan. De tweede scheiding kost vervolgens 1 tot 5 uur per fractie. In het Eureka-project Discoverie wil Dionex met een chip biomarkers identificeren. "Met een chip kunnen we alle fracties uit de tweede scheiding op hetzelfde moment analyseren. Zo kunnen we dus enorme tijdwinst boeken."

Dieper zoeken naar biomarkers
De chip bevat een kanaaltje, waarin vloeistof en chemicaliën met een chemische reactie de scheiding veroorzaken. Bovendien wil Dionex met de chip een derde scheidingsdimensie toevoegen, die dieper zoekt naar biomarkers. "90% van de eiwitten in een bloedmonster, kennen we. Maar in de eiwitten die we niet kunnen zien, omdat ze vaak in zeer lage concentraties aanwezig zijn, bevindt zich vaak de biomarker. Met alleen de eerste scheidingsdimensie kan ik maximaal 400 componenten scheiden, met de tweede 400x400, maar met een derde dimensie 400x400x400. Er komen dus veel meer eiwitten boven water. De nieuwe apparatuur hiervoor maken wij."

Eureka voor snellere zekerheid
Het ideaalplaatje is dat er met deze chip een compleet bloedmonster onderzocht kan worden in 3 uur in plaats van 48 uur. Voor iemand die komt voor een check-up maakt dat nogal uit, vertelt van Ling. "Bij vormen van kanker die genetisch zijn, kun je met de chip snel scannen of die ene biomarker er wel of niet in zit. Een positieve uitslag zorgt direct voor veel zekerheid." Van Ling is blij dat de Eureka-subsidie hieraan bijdraagt. "Zonder Eureka zou dit onderzoek veel moeilijker zijn. We werken voor Research & Development samen met de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit Brussel, waarbij er veel geïnvesteerd moet worden in kennis en apparatuur. Zowel op de universiteiten als binnen Dionex."