Praktijkvoorbeeld EIA Uniek aardwarmteproject verwarmt woningen en bedrijfspanden in Den Haag

Meer dan vierduizend woningen en zo'n 20.000 vierkante meter bedrijfsruimte in Den Haag Zuidwest zullen in de toekomst verwarmd worden met aardwarmte die op meer dan twee kilometer diepte wordt gewonnen. Dit geothermische project is op deze schaal uniek in Nederland en zorgt voor een jaarlijkse CO2-reductie van vijfduizend ton. Uitvoerder van het project is Aardwarmte Den Haag VOF. Dit is een samenwerkingsverband van de gemeente Den Haag, de energiebedrijven Eneco en EON-Benelux en de woningcorporaties Staedion, Vestia en Haag Wonen. Aardwarmte Den Haag vroeg Energie-investeringsaftrek (EIA) aan voor het omvangrijke project.

Hoge temperatuur
"Geothermie maakt gebruik van warmte in diepere aardlagen", legt projectleider Wilfred van der Plas (DWA installatie- en energieadvies) uit. "We boren voor dit project twee bronnen van 2.200 meter diep. Via de ene bron komt het water met een temperatuur van zeventig graden omhoog. De warmte in het water wordt via een warmtewisselaar overgedragen aan het aardwarmtenet, waarna het afgekoelde water via de tweede bron weer terug de aarde in gaat. Een leidingnet onder de grond distribueert de aardwarmte naar de 4.200 aangesloten woningen. Die hoge temperatuur van het bodemwater is interessant omdat je het direct kunt gebruiken. Je zit qua temperatuur namelijk boven de legionellagrens. Bovendien zou je op een bron als deze ook bestaande bouw kunnen aansluiten, want die verwarmingsinstallaties zijn meestal uitgelegd op dat soort temperatuurstrajecten. Dat biedt veel perspectief voor de betrokken woningcorporaties."

Zekerheid
Hoewel straks gratis warmte uit de bodem kan worden gehaald, vergt de aanleg van het bronnensysteem en het distributienetwerk een flinke investering. Alleen het boren van de bronnen kost al 6,5 miljoen euro. "Dankzij het grote aantal woningen dat we op deze manier gaan verwarmen, kunnen we de investeringen op termijn wel terugverdienen, al zal dat naar verwachting 30 jaar duren", aldus directeur Eric Muller van Aardwarmte Den Haag. Volgens hem is toekenning van EIA essentieel geweest om de financiering van het project rond te krijgen. "We zijn samen met DWA in een vroeg stadium met Agentschap NL in gesprek gegaan om zekerheid te krijgen dat we met dit concept voldoen aan de voorwaarden voor EIA. Uiteindelijk is afgesproken dat het geothermiesysteem, de bronnen, de technische ruimte en het distributienet voor een groot deel onder de EIA vallen. Dat betekent dat we op een totale projectinvestering van 50 miljoen euro zo'n 5 à 6 miljoen euro terugkrijgen via deze regeling."

Vroeg overleggen
"Het probleem is natuurlijk wel dat je winst moet maken om van de aftrek te kunnen profiteren", vertelt Eric Muller. "Normaal gesproken zou dat, mede door de gefaseerde aanleg van het project, pas ver in de toekomst het geval zijn. Dat zou betekenen dat je de eerste tien jaar geen EIA krijgt, terwijl je dat geld wel nodig hebt om het project te financieren. Omdat de belastingwetgeving daar mogelijkheden toe geeft, zijn we met de fiscus om de tafel gaan zitten voor advies. Er is aangegeven dat we de bijdrage die de corporaties betalen om de woningen aan te sluiten op het warmtenet, onder bepaalde voorwaarden naar voren kunnen halen en in een aantal jaren versneld afschrijven, in plaats van gespreid over dertig jaar. Daardoor creëren we een situatie waarin we vanaf het begin winst maken en dus kunnen profiteren van de EIA. Door vroeg te overleggen met Agentschap NL en de Belastingdienst is er dus vooraf duidelijkheid over de financiële bijdrage van de overheid via de EIA. Dat heeft de uiteindelijke beslissing over het wel of niet uitvoeren van dit plan een stuk eenvoudiger gemaakt. Bovendien hebben we veel geleerd, want in principe is deze constructie te gebruiken voor elke vorm van energiewinning die voorkomt op de EIA-lijst."