Afval in de pers - 6 februari

Afval in de pers - 3 en 6 februari 2012

* EUWID 5, 31.01.2012:
p. 1-2: Brüssel mahnt Deutschland zur Umsetzung der Abfallrahmenrichtlinie
p. 3: Getrennte Bioabfallsammlung hat kaum Auswirkungen auf Restmüllmenge
p. 5: Verbrennungskapazitäten von 5,4 Mio Tonnen im EBS-Bereich
p. 7: Trend von Deponierung zu Vrebrennung setzt sich auch 2010 in Deutschland fort
p. 29: Neuer Umweltforschungsplan wieder mit vielen Projekten zur Abfallwirtschaft
p. 34: Verfahren zur Verwertung von Resten aus der Spanplattenproduktion erfolgreich getestet

* Gemeente Schoon 1, februari 2012:
p. 3: Toekomst programma Gemeente Schoon na 2012 : ‘Gemeenten groeien in regierol’
p. 4: Gedrag en beleving beïnvloeden : Van wetenschap tot zwerfafvalaanpak
p. 6: Veldexperimenten bijplaatsingen in Rotterdam en Leeuwarden : Proef op de som
p. 7: De kracht van persoonlijk contact
p. 8: (Hoe doen ze dat in) Vlissingen? : Participatieprojecten: wie meehelpt, krijgt iets terug
p. 10: (De dag van…) Wijkmeester Berry Doeser in Culemborg : ‘Mensen vinden een bekend gezicht prettig’
p. 11: Gemeente Schoon nieuws (Gemeente in regierol; Klasse 3 krijgt meer steun; Volg ons op Twitter!; Benchmark zwerfafval bijna gereed; Masterclass zwerfafval voor bestuurders)
p. 12: CCV-onderzoek naar beleving van overlast en verloedering : Waarom vinden mensen wat ze vinden?
p. 14: Burgerparticipatie 2.0 : De digitale zeepkist
p. 16: Gemeenten Apeldoorn en Moerdijk : Schakel scholen en collega’s in (Dubbelportret)
p. 18: Thematraject Handhaving : Hoe zet ik handhaving in om een hotspot aan te pakken? (Helder in zes vragen)
p. 20: Webwinkel Gemeente Schoon 2011 : 485 bestellingen!
p. 21: Zwerfnieuws (Zwerfafvalklep op proef in Dordrecht; Plastic soep kleiner dankzij Nederlandse vinding; App houdt straten schoon in Amsterdam West; Wijkcontract Haarlemse Slachthuisbuurt; Zwerfafvalploeg Dordrecht ZAP’pers 2011)
p. 22: Gebruik de kennisbank en de webwinkel : Stappenplan voor een geslaagde opschoondag
p. 23: Gemeente Schoon Online!
p. 23: Agenda
p. 24: Intussen op LinkedIn (De stelling)

* VNG Magazine 3, 3 februari 2012:
geen afvalrelevante artikelen

* Kamerstukken en EU-stukken:
- 01-02-2012, Bijlage bij kamerstuk 21109, nr. 204 : Vierde Kwartaal 2011 Omzetting van Europese richtlijnen en kaderbesluiten - https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-151192.html [10]  e
- 31-01-2012, Kamerstuk 2011-2012, 21501-08, nr. 403 : Milieuraad; Verslag algemeen overleg van 14 december 2011 over: o.a. brief staatssecretaris IM d.d. 30 november 2011 inzake de geannoteerde agenda EU Milieuraad 19 december 2011 (Kamerstuk 21 501-08, nr. 393) - https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-21501-08-403.html [11]
- 31-01-2012, Kamerstuk 2011-2012, 22343, nr. 276 : Handhaving milieuwetgeving; Brief staatssecretaris met toestemming voor onbeperkte toegang leden Onderzoekscommissie Otapan tot archieven en documenten betrekking hebbend op genoemde zaak - https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-22343-276.html [12]
- 01-02-2012, Bijlage bij kamerstuk 25834, nr. 69 : Handboek Asbest - https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25834-69.html [13] klik op Bijlage
- 01-02-2012, Bijlage bij kamerstuk 29478, nr. 9 : IOB-evaluatie Nederlands beleid met betrekking tot de Westelijke Balkan 2004-2008 - https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29478-9.html [14]
- 31-01-2012, Bijlage bij kamerstuk 30872, nr. 82 : Besluit van tot wijziging van het Besluit stortverboden en stortplaatsen afvalstoffen - https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30872-82.html [15]
- 31-01-2012, Bijlage bij kamerstuk 32861, nr. 2 : Evaluatie van de nota Zeehavens: ankers van de economie - https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32861-2.html [16]
- 02-02-2012, Kamerstuk 2011-2012, 33000 XII, nr. 111 : Vaststelling begroting Ministerie van Infrastructuur en Milieu (XII) voor het jaar 2012; Brief minister over de nieuwe begrotingsopzet van de beleidsbegroting - https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33000-XII-111.html [17]
- 02-02-2012, Bijlage bij kamerstuk 33000 XII, nr. 111 : Opbouw nieuwe begrotingsstructuur Infrastructuur en Milieu - https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-33000-XII-111.html [17] klik op Bijlage
- 03-02-2012, Staatsblad 2012, 27 : Wet volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieubeheer BES
- Arrest van het Hof (Achtste kamer) van 1 december 2011 - Europese Commissie/Franse Republiek (Zaak C-515/10) (niet-nakoming; Richtlijn 1999/31/EG; Beschikking 2003/33/EG; nationale regeling; stortplaatsen voor inerte afvalstoffen; toelating van asbestcementafval) (2012/C32/19) (http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2012:032:0011:0011:NL:PDF [18])

* Losse artikelen:
- Statiegeld bedreigd door gegoochel met cijfers (Drinks, Slijtersvakblad, 3 februari, http://www.slijtersvakblad.nl/Vaknieuws/5378/statiegeld-bedreigd-door-gegoochel-met-cijfers.html?utm_source=twitterfeed&utm_medium=twitter [19]) .

Afval in de pers - 9 februari

Afval in de pers - 7 t/m 9 februari 2012

* Binnenlands Bestuur 2, 3 februari 2012:
p. 5: Wabo faalt bij complexe aanvragen (http://www.binnenlandsbestuur.nl/ruimte-en-milieu/nieuws/nieuws/wabo-faalt-bij-complexe-aanvragen.3882748.lynkx [20])
p. 8: Economische crisis vertraagt aanpak bodemverontreiniging (http://www.binnenlandsbestuur.nl/ruimte-en-milieu/nieuws/nieuws/economische-crisis-vertraagt-aanpak.3883709.lynkx [21])

* Cleantech Europe (EEP Newsletter 215), February 7, 2012:
- Commission to issue waste warning to member states (http://eep.org/Newletter/2012/EEP_Vorlage-(9)/Articles/Commission-to-issue-waste-warning-to-member-states.aspx [22])
- Europe tightens waste rules (http://eep.org/Newletter/2012/EEP_Vorlage-(9)/Articles/Europe-tightens-waste-rules.aspx [23])

* EVOA Nieuwsbrief 1, februari 2012:
- Online wijzigen van lopende kennisgeving
- Digital Notification Advisor (DNA)
- Nieuwe modelcontracten beschikbaar op de site
- Handreiking ‘Indienen kennisgeving’ is vernieuwd
- Vermelding e-mailadres

* Pepper, 7 februari 2012:
- Maakt tweedehands kleding de lokale Afrikaanse markt kapot?
 (http://www.pepperonline.nl/nl/columns/detail/155/maakt-tweedehands-kleding-de-lokale-afrikaanse-markt-kapot-?utm_source=www.vangorcum.nl&utm_campaign=e9cfe890ba-r_bijlsma_vangorcum_nl11_3_2011&utm_medium=email [24])

* Recycling Magazine Benelux 1, januari 2012:
p. 9: Recycling van elektromotoren
p. 13: Kunstgrasrecycling bij Vink officieel geopend
p. 14: Bij GRL in Lummen nemen ze recycling heel serieus : Glas is grondstof
p. 17: (RMB op bezoek bij…) Gabriël van Seumeren doet aan urban mining : Prometaal in Maarssen is “wrakkenkampioen”
p. 22: Zorgvuldig en deskundig slopen voorwaarde : Bitumen dakbedekking krijgt tweede leven (www.bitumenrecycling.nl [25])
p. 24: Best sorting lost sorteerprobleem voor Recydur op : Levering en installatie via Mutsaerts International
p. 28: Nieuwjaarsrecepries MRF en FNOI
p. 34: Aantal bezoekers vakbeurs flink gestegen : Standhouders geven Recycling 2011 een dikke acht
p. 38: HOETRA Plastics richt zich op maatwerk & hoogwaardige eindproducten
p. 40: Greenfields introduceert 100 % recyclebaar kunstgrasveld : Wereldprimeur uit Genemuiden
p. 44: Containeroverslag schoner en goedkoper? : Containeroverslag op waterstof
p. 48: Win-win situatie voor transporteurs en milieu : Lichtgewicht containers: doorzettende trend
p. 53: Mede dankzij de recessie : Kringloopspullen kopen is trendy
p. 55: Helpende handen (column Ad Lansink over verwerking afval uit Napels in Nederland)
p. 56: De Wet arbeid vreemdelingen : Ketenaansprakelijkheid bij inzet van buitenlandse werknemers
p. 58: Marktanalyse schroot : Krachtig herstel schrootprijs
p. 59: Marktanalyse non-ferro : Stabiel prijsniveau op non-ferro markten
p. 60: Marktberichten oud papier: Export stimuleert de markt
p. 61: Marktberichten textiel : Een zachte winter en rust op de markt voor herwonnen textiel
p. 64: Volgende RMB-vakreis mei/juni 2013 : Van Zweden naar Roemenië
p. 64: VKR pleit voor homogene, schone afvalstromen : Bronscheiding voor maximale milieuwinst
p. 65: Zuid-Holland kansrijk in ‘bio-based economy’ : DHV doet haalbaarheidsonderzoek
p. 66: Aantal aanmeldingen voor deelname in 2012 boven verwachting : IFAT Entsorga: beurs voor waterbehandeling en recycling (www.ifat.de [26])

* SC 6, 9 februari 2012:
p. 1: Regels voor aanbesteden worden stuk strenger
p. 5: Bedrijfsleven krijgt betere positie in Aanbestedingswet
p. 7: Nog veel hobbels voor alternatieve brandstoffen

* Update Natuur & Milieu 4, februari 2012:
geen afvalrelevante artikelen

* Umwelt (BMU), Januar 2012:
p. 44: Globale Kreislaufwirtschaft verbessert
p. 46: Großer Bedarf in China (Abwasser- und Klärschlammentsorgung)
p. 48: Die Kreislaufwirtschaft voranbringen.

Afval in de pers - 14 februari

Afval in de pers - 10, 13 en 14 februari 2012

* Afval! 1, februari 2012:
p. 4-10 Berichten:
p. 4: Partijen weer rond de tafel voor verpakkingendossier
p. 4: Vlaams Parlement stemt in met materialendecreet
p. 4: Nauerna volgens vergunning nog lang niet vol
p. 4: Afval Napels in Nederland aangekomen
p. 4: Minder afval naar recyclingbedijven
p. 4: EMA wijst op voordelen belastingvergroening
p. 5: EU kan miljarden verdienen met afval
p 5: Regering beantwoordt vragen over grondstoffennotitie
p. 5: Stortverboden uitgebreid en gewijzigd
p. 5: EP keurt nieuwe Richtlijn AEEA goed
p. 6: ‘Europeanen hebben genoeg van plastic zakjes’
p. 6: ARN mag gevaarlijk afval gaan verbranden
p. 6: “Britse afvalstrategie moet veel ambitieuzer”
p. 6: Europese kunststofverwerkers willen energiezuiniger werken
p. 6: Europees geld voor recycling kunststof voedselverpakkingen
p. 6: Inval brengt papierbranche in beroering
p. 7: Europese Commissie doet onderzoek naar Rec
p. 7: Italië schond rechten van de mens in afvalcrisis
p. 7: OM zet hoog in met schadeclaim ATM
p. 7: NMa beboet kartel van inzamelaars van zeescheepsafval
p. 7: Zoektocht naar betere afvalscheiding
p. 7: ‘Plastic soep’ aanpakken via Noordzee-programma
p. 7: Verwerking afval daalt onder grens 10 miljoen ton
p. 8: Volume AEEA verdubbelt komende vijftien jaar
p. 8: Omrin verwonderd over voorwaardelijke straf
p. 8: Dar is regionaal afvalbedrijf
p. 8: Ook mengsel van groene-lijst-afvalstoffen moet gemeld worden
p. 8: VI wil strengere normen voor avi Sita afdwingen
p. 8: Relatie Nijmegen met ARN “meervoudig en complex”
p. 8: Sita zet bijstandsgerechtigden in Arnhem in
p. 9: HVC partner bij demonstratiefabriek groen gas
p. 9: “Nederlandse avi’s lopen voorop”
p. 9: Helft winkeliers neemt spaarlampen niet in
p. 9: Voormalig afvalscheidingskampioen Druten start inzamelproef
p. 9: Ook in 2010 meer oud dan virgin papier verbruikt
p. 9: Dringende oproep vanuit EP om voedselverspilling te halveren
p. 10: Lelystad en HVC-inzameling tekenen nieuw contract
p. 10: Minder voedselverspilling bij bedrijven mogelijk
p. 10: Hoge Raad verwerpt cassatieberoep AVR
p. 10: Verpakkingenbelasting gaat laatste jaar in
p. 10: Paul de Jong nieuwe directeur Twence
p. 11: Pollutec biedt kansen op Franse markt
p. 12: “Als je niet kijkt, ga je het niet zien” : Netwerk van Europese milieucrimefighters
p. 14: Publiek-private samenwerkingen nog levensvatbaar? : Cure-gemeenten gaan met elkaar verder
p. 18: Volautomatische elektronicarecycling
p. 22: Door de ogen van… Peet de Bruin
p. 23: Kabels bij de Hoge Raad (EVOA)
p. 24: Zeer strikte bestekeisen te hoog risico voor opdrachtnemers : Tynaarlo betaalt nieuw inzamelcontract uit reserves
p. 26: Europees grondstoffenbeleid doeltreffend
p. 30: Onbevoegd gezag

* EUWID 6, 07.02.2012:
p. 2: BDE bezeiht Position zum Abfallende für Altkunststoffe
p. 3: Wertstoffgesetz: VKU gegen eine Ausweitung des bisherigen Systems
p. 9: Prognos: Getrennte Wertstoff-Erfassung verschärft Situation für MVA, MBA und EBS
p. 11: EEW und Vattenfall: Anlagen zur thermischen Abfallbehandlung werden vom Markt gehen
p. 17: Europäisches Siedlungsafvallaufkommen im Jahr 2010 erneut gesunken
p. 19: Geld für vorsortierte Kunststoffe aus Sperrmüll
p. 29: JRC veröffentlicht Kriterien für Abfallende von Glas
p. 30: BMU sieht großes Marktpotenzial für deutsche Abfall- und Kreislaufwirtschaftstechnik
p. 32: NRW unterstützt Pflicht zur Rücknahme von Kleingeräten
p. 35: Schweizer Getrenntsammlung lohnend, aber noch lange nicht kostendeckend
p. 36: Weltwirtschaftsforum drängt auf höhere Recyclingraten und mehr Ressourceneffizienz

* Journaal Afval 5, 9 februari 2012:
Jurisprudentie:
- Tariefdifferentiatie bij afvalstoffenheffing is niet nodig
- Veroordeling bestuurder van asbestsaneringsbedrijf voor overtreding zorgplicht afvalstoffen
- Verwerping bezwaarschrift tegen dagvaarding tegen directeur Trafigura vanwege illegaal overbrengen van afvalstoffen

* Kamerstuk:
- 07-02-2012, Staatscourant 2012, 2128
Omzetbelasting en compensatie van omzetbelasting bij publiekrechtelijke lichamen

* Losse artikelen:
- Hulp bij wiebelende tafels en haperende espressomachines (reparatiecafés) (Volkskrant, 3 februari)
- Digitale afvalkalender gaat Aaltenaren te ver (binnenlandsbestuur.nl, 13 februari,
http://www.binnenlandsbestuur.nl/digitaal-besturen/nieuws/nieuws/digitale-afvalkalender-gaat-aaltenaren-te-ver.4041976.lynkx [27]).  

Afval in de pers - 17 februari

Afvalnieuws van 15 t/m 17 februari 2012:

* Gemeente Schoon 41, februari 2012:
- Ervaring opdoen met de regierol, doe mee aan de pilot: participatie+ !
- Bestel nog snel: campagnematerialen voor uw lokale opschoondag!
- Webwinkel in de spotlight:
- Ook in 2012: Gebiedstrajecten en thematrajecten!
- Webwinkel Gemeente Schoon nieuwe stijl: makkelijker en sneller
- Milieujutten op Terschelling en Ameland
- Uit de kennisbank: Gemeente Heerlen; Samen voor een nette straat
- Wij helpen mee, jullie ook?

* Ingenieus 1, februari 2011:
p. 12: Van lineair naar circulair (‘omdenken’)

* Journaal Afval 6, 16 februari 2012:
Jurisprudentie:
- Voldoende opslagruimte voor afvalwater; vloeikerende vloer bij pluimveehouderij is onnodig
- Afvalstoffenbelasting moet worden betaald over afvalstoffen die in inrichting achterblijven, onafhankelijk of ze worden verwijderd of nuttig toegepast

* EUWID 51/52.2011, 20.12.2011:
p.
 
* SC 7/8, 16 februari 2012:
p. 2: ‘Centrale inkoop overheden moet niet taboe worden’ (Aanbestedingswet)
p. 4: Rapport: overheid te coulant bij Chemie-Pack

* Umwelt, Februar 2012:
p. 65: Sinkende Kosten für Hersteller

* Kamerstukken en EU-stukken:
- 14-02-2012, Kamerstuk 2011-2012, 30523, nr. 68, Tweede Kamer : Binnenvaartwet; Verslag algemeen overleg van 19 januari 2012 over onder meer de aanbieding van het Project Mainportontwikkeling Rotterdam
- 16-02-2012, Niet-dossierstuk 2011-2012, 2012D06111, Tweede Kamer : Inbreng verslag van een schriftelijk overleg inzake de beschrijving van de inrichting van de voorgenomen Structuurvisie Ondergrond (Kamerstuk 33136, nr. 1)
- Verordening (EU) Nr. 135/2012 van de Commissie van 16 februari 2012 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1013/2006 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de overbrenging van afvalstoffen om bepaalde niet-ingedeelde soorten afvalstoffen op te nemen in bijlage IIIB (http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2012:046:0030:0032:NL:PDF [28])

* Losse artikelen:
- Gemeenten willen keuzevrijheid afvalscheiding (binnenlandsbestuur.nl, 17 februari, http://www.binnenlandsbestuur.nl/ruimte-en-milieu/nieuws/nieuws/gemeenten-willen-keuzevrijheid-afvalscheiding.4087337.lynkx [29]).

Afval in de pers - 20 februari

Afval in de pers - 20 februari 2012

* AfvalStroom, december 2011:
p. 2: Korte berichten (Verwerking moeilijke afvalstromen; Goed perspectief; Regionale schaalvergroting kan geen kwaad; Tweede leven stortplaatsen; Green Deal Breken en Sorteren)
p. 3: Staatssecretaris Atsma : “Eisen stellen op het gebied van duurzaamheid; niet alleen kijken naar de laagste prijs”
p. 4: Rijk geeft energiesubsidie van 16 miljoen euro : Bouw vergistings- en nacomposteringsinstallatie ligt op schema
p. 6: FFact Management Consultants : “Marktreview is geen accountantsrapport waar alles tot in de puntjes is gecontroleerd”
p. 7: ARN-directeur Van Gorkum : “Oppassen, anders koersen we af op een sanering binnen het verbrandingssegment”
p. 8: Green Deal : Baetsen Groep wil met vergassingsinstallatie warmte leveren aan woonwijk

* Binnenlands Bestuur 3, 17 februari 2012:
p. 11: ‘Natuurlijk gaan we feesten’ (VNG 100 jaar)

* Down to Earth (Milieudefensie)1, februari 2012:
p. 14: Meningen: Marjan Minnesma : “Ik zou willen dat ik tien levens had”
p. 18: Milieu: Groene economie : Lokaal geld als recept voor de crisis
p. 28: Milieu: Vergrijzing : Drie manieren om niet te vergrijzen (en één reden om het wel te doen)

* EnergieGids 1/2, februari 2012:
p. 12: Innovatief project van Westpoort Warmte en Orgaworld : Nederlands grootste WKK-installatie op biogas levert stadswarmte in Amsterdam

* Lokaal 3, 15.02.2012:
p. 25: Lossen we alles op met GAS? (gemeentelijke administratieve sanctie)
p. 28: De gemeente: actieve vennoot binnen een intercommunale
p. 36: Altijd aanspreekbaar (gemeenschapswachten)

* Milieu (VVM)8, december 2011:
p. 17: Het milieu volgens Marjan Minnesma
p. 35: Arbeidstekort dreigt, actie nodig
p. 38: Omgevingswet: zinvol of niet?

* Retour, winter 2011:
p. 4: Ambitieus beleid, heldere maatregelen
p. 8: WEEE recast : één regime voor alle verwerkers
p. 11: E-waste-stromen blootgelegd
p. 13: Gemeenten testen innovatieve inzamelmethodes
p. 16: Kritische grondstoffen zijn schaars
p. 20: ‘Tijd voor een bakkie’
p. 21: Jekko helpt 1 jaar inzamelen
p. 22: 50 miljoenste spaarlamp ingeleverd
p. 23: Kerncijfers

* Solid Waste & Recycling (Canada’s magazine on collection, hauling, processing and disposal), December 2011/January 2012:
p. 8: Recycling and jobs
p. 38: Environment and waste technology in the Netherlands : report drom a recent trade mission

* VNG Magazine 4, 17 februari 2012:
p. 7: VNG betreurt aannemen Aanbestedingswet
p. 7: Hernieuwde actie voor statiegeld kleine flesjes (www.echteheld.nl [30])  

* Waste and Recycling Middle East 6, Nov./Dec. 2011:
p. 12: Zero waste to landfill by 2015: a challenge to the UAE

* Losse artikelen:
- Gezondheidsaspecten van het wonen nabij composteerbedrijven (literatuurstudie, RIVM, 16 februari, zie het nieuwsbericht [31])
- Wetenschappelijke signalering milieugezondheidsrisico's (rapport, RIVM, 16 februari, zie het nieuwsbericht [32]).  

Afval in de pers - 21 februari

Afval in de pers - 21 februari 2012

* GRAM 2, februari 2012:
p. 5: Sensibiliteit (column Bezem)
p. 6: Hoe doen zij dat? : Preventie van huishoudelijk afval
p. 9: Ledlampactie Zwolle groot succes (www.bewustduurzaam.nu [33])
p. 10: Gemeenten verrast door weinig transparante actie : TIS verdeelt textielrecycling
p. 14: Afvalinzameling regelen in bouwontwerp
p. 16 Gemengde berichten Afval & Milieu:
p. 16: Toekomst verpakkingendossier
p. 16: Eerste brug van gerecycled plastic
p. 16: Landelijke Compostdag op 24 maart
p. 16: Inzameling plastic afval uit rivieren
p. 16: Verplicht afvalscheiding steden
p. 16: Duits afval mogelijk naar Nederland
p. 16: EU wil verbetering recycling e-afval
p. 17: Opinie: Van wie is de waarde uit afval?
p. 18: Eindhoven tevreden over ondersteuning van Gemeente Schoon
p. 20: Nijmeegs huis van overvloed durft te vragen : ‘Er komt geen euro aan te pas’
p. 23: NVRD nieuws (NVRD bezoekt Vlaanderen; Geslaagde themadag Ambities voor huishoudelijk afval; NVRD website)
p. 24: Commissie Afvalpreventie gaat handreikingen bieden : ‘Afvalpreventie heeft iets ongrijpbaars’
p. 26: Praktijktrainingen Gemeente Schoon aanpak zwerfafval
p. 28: ISO 26000 : Zelfverklaring biedt inzicht in maatschappelijke verantwoordelijkheid van organisaties (www.nen.nl/iso26000 [34] en www.meerlanden.nl/ISO26000 [35] )
p. 31: Kinderen houden eigen gemeente graag schoon : Roefelen bij de reinigingsdienst?

* MilieuMagazine 1/2 (Lucht & Geluid), januari/februari 2012:
p. 9: Vuile zee is schadepost
p. 30: Goede afvalrapportages worden beloond (www.nedvang.nl [36] , Downloads/Certificering)
p. 38: Kiezen of verliezen 2.0 : Wat doen we met huishoudelijk afval?

* Via Twence 34, februari 2012:
p. 2: ‘Energieke’ samenwerking tussen waterschap en Twence
p. 5: Twence betrokken bij stabilisatie zoutcavernes
p. 5: Prof. dr. ir. Gerrit Brem van de Universiteit Twente : Bio-energiepark slaat brufg van laboratorium naar bedrijf
p. 11: Reserveer vast 29 maart 2012: de Twentse Afvalestafette
p. 11: HoST en Twence bouwen combivergister
p. 12: Paul de Jong nieuwe directeur Twence

* Kamerstuk:
- Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van 10 februari 2012, nr. IENM/BSK-2012/15475, tot wijziging van de Regeling inzamelaars, vervoerders, handelaars en bemiddelaars van afvalstoffen (deregulering en reductie administratieve lasten voor bedrijven) (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2012-3109.html [37] .

Duurzaam afval- en materialenbeheer Europa - januari 2012

Hongarije: schaft private afvalmarkt af
Terwijl in de rest van Europa afvalactiviteiten steeds meer geprivatiseerd worden, heeft de Hongaarse regering besloten om het afvalbeheer in zijn geheel weer binnen het publieke domein te brengen. Vanaf 1 januari 2012 zijn alle vergunningen voor afvalinzameling en –transport vervallen. De nieuwe overheidsdiensten die dit overnemen, zullen uit een afvalstoffenheffing worden gefinancierd.
Bron: www.recyclingportaal.eu/artikel/27688.shtml [38]

Groot-Brittannië: tools voor bedrijven om afvalstatus te toetsen 
Het Environment Agency ontwikkelt samen met Agentschap NL in een bilateraal LIFE+ project twee e-tools voor bedrijven, waarmee zij kunnen vaststellen of een materiaal al dan niet een afvalstof is en daarmee wel of niet onder de afvalregelgeving valt. In beide landen worden stakeholders (bedrijven, brancheorganisaties, adviesbureaus, bevoegde autoriteiten en milieu-inspecties) bij de ontwikkeling van deze tools betrokken. De eerste stakeholders-workshop zal in maart bij Agentschap NL in Utrecht plaatsvinden. Meer informatie over dit bilaterale project: http://www.environment-agency.gov.uk/aboutus/wfo/134219.aspx [39]

België/Vlaanderen: eenheidsreglement voor puingranulaat
Op 23 november 2011 trad het eenheidsreglement gerecycleerde granulaten in Vlaanderen in werking. De certificatie van gerecycleerde granulaten – granulaten en zeefzandfracties die ontstaan bij het verwerken van bouwpuin – moet vanaf die datum gebeuren op basis van dit eenheidsreglement. Het eenheidsreglement heeft als doelstelling om 1) de materiaalketen van bouwpuin te sluiten en 2) de kwaliteit van gerecycleerde granulaten te verbeteren zodat ze ook voor hoogwaardige toepassingen gebruikt kunnen worden.
Bron: http://www.ovam.be/jahia/Jahia/pid/2130#19144 [40]. 

Denemarken: speerpunten EU-voorzitterschap
De eerste helft van 2012 is Denemarken voorzitter van Raad van Europa. Op milieugebied zal Denemarken zich focussen op de volgende dossiers:
- regulering van het LIFE+ programma
- revisie van de richtlijn voor zwavel in scheepvaartbrandstoffen
- voorstel voor regulering van ontmanteling van schepen
- revisie van de GMO richtlijn (genetisch gemanipuleerde organismen)
- invulling van het 7e MAP.
Meer informatie is te vinden op de Deense website: http://eu2012.dk/en/EU-and-the-Presidency/About-the-Presidency/~/link.aspx?_id=48D6CFEC7874439AB49267F2C3DB0CA4&_z=z [41]

Duitsland: testmethoden voor kwaliteitsverbetering van AVI-slakken 
Het onderzoeksbureau Prognos heeft in opdracht van het Umweltbundesamt (UBA) de prestaties van vier procesgangen voor de opwerking van AVI-slakken met elkaar vergeleken. Niet alleen in Duitsland wordt gestreefd naar een betere kwaliteit van de AVI-bodemassen. Ook in Nederland zal de kwaliteit verbeterd moeten worden, om een duurzame toepassing in de wegenbouw mogelijk te maken. De rapportage en een Engelstalige samenvatting van Prognos zijn te downloaden van de UBA-website: http://www.uba.de/uba-info-medien/4025.html [42]

Duitsland: UBA onderzoekt indicatoren voor grondstoffengebruik 
Het onderzoeksinstituut IFEU heeft in opdracht van het UBA een onderzoek uitgevoerd naar duurzaamheidsindicatoren en kentallen voor het grondstoffengebruik. Het onderzoeksrapport bevat een Engelse samenvatting en is te downloaden van http://www.uba.de/uba-info-medien/4237.html [43]

Groot-Brittannië: kunststof microvezels via wasbeurt in voedselketen
Een recente studie laat zien dat bij er wasbeurt van een synthetisch kledingstuk bijna 2000 microvezels vrijkomen. Het gaat voornamelijk om nylon-, acryl- en polyamidevezels. Deze microvezels vinden hun weg via het afvalwater en rivieren naar zee. Wereldwijd worden deze vezels nu ook in steeds grotere hoeveelheden op de stranden aangetroffen. Ze vormen een bedreiging voor marine ecosystemen, omdat ze eenvoudig de voedselketens tot op celniveau binnendringen. De resultaten van deze studie staan in Environment Science and Technology (http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/es201811s [44] ) en een bericht hierover is te lezen op BBC News http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-16709045 [45]

Duurzaam Afval- en Materialenbeheer Europa - Nieuwsbrief december 2011

Duitsland: gemeentelijke AVI-tarieven nu ook onder € 50 per ton 
Uit een inventarisatie van de Duitse AVI-tarieven eind 2011 blijkt dat ook hier nieuwe gemeentelijke contracten worden afgesloten rond de € 50 per ton restafval en in het oosten van Duitsland zelfs daaronder. Het contract dat de AVU vorig jaar sloot voor € 40 per ton lijkt hiermee in de markt toch minder uitzonderlijk te zijn geweest dan toen werd verondersteld. Door een groeiende productie van secundaire brandstoffen uit restafval neemt het restafvalaanbod voor AVI’s af. Daardoor liggen de spotprijzen al geruime tijd nog onder de contracttarieven.
Bron: Euwid 50/2011.

Duitsland: vergisten van GFT niet beter dan verbranden in een AVI
Het Duitse onderzoeksinstituut IFEU heeft de besparing op CO2-emissie bij meeverbranden van GFT in een AVI vergeleken met het separaat vergisten en composteren van GFT. Bij verbranden in een AVI met een hoge energie-efficiënte bedraagt de besparing 160-254 kg CO2-eq per ton GFT en bij vergisten plus aansluitend composteren 109-254 kg CO2-eq per ton GFT. Bij een hoogwaardige procesvoering is er dus geen verschil, luidt de conclusie. Voordeel van composteren is dat de circa 2 kg fosfaat per ton GFT opnieuw kan worden ingezet. Echter gescheiden inzameling en verwerking van GFT is relatief duur, waardoor de kosten voor het recyclen van fosfaat uit GFT op € 35.400 per ton uitkomen. Dat is ongeveer 30 keer duurder dan de huidige marktprijs voor fosfaat.
Bron: Euwid 48/2011.

Duitsland/Zwitserland: vervangen oliehoudende drukinkten
Het afgelopen jaar werd in Duitsland alarm geslagen toen bleek dat het gebruik van gerecycled papier voor nieuwe verpakkingen leidde tot overdracht van toxische stoffen op de voedingsstoffen. Deze transfer wordt mogelijk gemaakt door de aanwezigheid van minerale oliën in drukinkten van vooral kranten. Bij de recycling van kranten blijven deze oliën in het gerecyclede materiaal aanwezig. Separate inzameling van bedrukt en onbedrukt papier is volgens het Umweltbundesamt (UBA) geen optie en daarom pleit het UBA voor een snelle  uitfasering van oliehoudende drukinkten. Twee Zwitserse supermarktketens, Coop en Migros, hebben hun reclamekrantjes al zonder toepassing van oliehoudende drukinkten uitgebracht.
Bron: Euwid 48/2011.

Groot-Brittannië: samenwerking stimuleren om RE te verbeteren
De Britse ambassade in Berlijn heeft begin december een netwerkbijeenkomst georganiseerd om de samenwerking tussen agentschappen, kennisinstituten, universiteiten en bedrijven op gebied van resource efficiency (RE) bevorderen. Enkele vertegenwoordigers uit Nederland gaven hieraan een bijdrage. Het programma is bijgevoegd [46]. Informatie over de sprekers en een aantal presentatie zijn beschikbaar bij Agentschap NL. 

Europa: EP wil centrale rol van bedrijven bij RE
De Nederlandse rapporteur van het Europese Parlement (EP) Gerben-Jan Gerbrandy heeft de Europese Commissie opgeroepen om de rol van bedrijven in het routeplan voor een hogere resource efficiency (RE) beter neer te zetten en dat gezamenlijk met de industrie uit te werken. Het zijn vooral bedrijven die volgens het parlement de gewenste omslag in de productie moeten realiseren en de Commissie moet hier snel met stimuleringsmaatregelen op reageren.  Verder constateert het parlement dat de lidstaten te veel achterlopen op de Europese ontwikkelingen bij RE en dat (mede door de vergrijzing) de belastinggrondslag meer en sneller verplaatst moet worden van werk naar milieudruk en grondstoffengebruik. Ook wil het parlement haast maken met pilotprojecten voor recycling van fosfor uit afvalstoffen.
Bron: Euwid 48/2011.

Europa: EP wil voedselverspilling halveren
Volgens de landbouwcommissie van het Europese Parlement (EP) komt 50% van de levensmiddelen in het afval terecht en zou dit in 2050 gehalveerd moeten zijn. Het EP roept de EU en de lidstaten op maatregelen te nemen om deze verspilling terug te dringen en tegelijkertijd ervoor te zorgen dat meer levensmiddelen voor armlastige mensen beschikbaar worden gesteld. Momenteel zijn 16 miljoen mensen binnen de EU aangewezen op voedseldistributie van hulporganisaties. De landbouwcommissie pleit onder meer voor een betere voorlichting over verkoopbare en houdbare data op verpakkingen van levensmiddelen en voor betrokkenheid van gemeenten en media bij een brede publiekscampagne om voedselverspilling te vermijden. Publieke aanbestedingen voor catering en kantinebedrijven zouden meer rekening moeten houden met gebruik van regionaal verbouwde producten en aanbieden van niet-geconsumeerde producten aan voedselbanken.
Bron: Euwid 48/2011. 

Europa: zware tijd voor PET-recycling
De vraag op de Europese markt naar gerecyclede PET-flakes is momenteel zwak en de export ligt ook bijna stil. Recyclebedrijven kregen in november € 40 per ton minder dan een maand eerder en voor december kan dit nog eens € 50 tot € 100 dalen. Omdat het aanbod aan PET-afval gewoon doorgaat, ontstaan nu PET-flakesvoorraden in grotere omvang.
Bron: Euwid 48/2011
 

Duurzaam Afval- en Materialenbeheer Europa - Nieuwsbrief oktober/november 2011

Europa: verder onderzoek naar toepassing economische instrumenten
De Europese Commissie koppelt het (al enige jaren lopende) onderzoek naar het gebruik van economische instrumenten nu vooral aan het realiseren van de recyclingpercentages voor huishoudelijk afval en bouw- en sloopafval die in de nieuwe afvalkaderrichtlijn zijn vastgelegd. De focus ligt op toepassing van heffingen op storten en verbranden van restafval, op de werking van producentenverantwoordelijkheidsystemen en op het gebruik van diftarsystemen. Voor een stakeholdersbijeenkomst, die eind oktober plaatsvond, is een achtergrondrapport [47] opgesteld.
Bron: Euwid 45/2011.

Europa: grondstoffenbeleid van lidstaten in kaart gebracht
Het Europese milieuagentschap (EEA) heeft per lidstaat de huidige stand van zaken rond grondstoffenbeleid en -beheer in kaart gebracht.
Het rapport is te downloaden op de website van EEA [48].

Oostenrijk: afvalpreventieprogramma op basis van de nieuwe KRA
Oostenrijk is de eerste Europese lidstaat, die op basis van de nieuwe Europese afvalkaderrichtlijn (KRA) een nationaal afvalpreventieprogramma heeft opgesteld. Dat is twee jaar voordat de lidstaten dit geregeld moeten hebben. Het afvalpreventieprogramma is als een extra hoofdstuk opgenomen in het nieuwe landelijke afvalbeheersplan. Het preventieprogramma bouwt voort op een uitvoerige evaluatie van de Oostenrijkse afvalpreventiestrategie uit 2006. Voor de komende jaren wil Oostenrijk onder meer voedselverspilling tegengaan en de hoeveelheid bouw- en sloopafval terugdringen. De Engelse vertaling van het afvalbeheersplan met het preventieprogramma (hoofdstuk 6) [49] is bijgevoegd. Het hele Oostenrijkse afvalpreventieprogramma is hier te dwonloaden [50].

Duitsland: grondstoffensituatie bekeken vanuit de industrie
In opdracht van de Duitse investeringsbank (KfW) is onderzoek uitgevoerd naar de beschikbaarheid van grondstoffen die op de middellange en lange termijn kritiek voor de Duitse industrie kunnen worden. Uit dit onderzoek volgt een advies met tal van noodzakelijk geachte activiteiten om een betere inschatting van de mogelijke risico’s te krijgen en om deze risico’s te verminderen. Het onderzoeksrapport gaat ook specifiek in op de kwetsbaarheid van de grondstofvoorziening van de hightech-industrie. Het rapport is bijgevoegd [51].
Info: http://www.izt.de/izt-im-ueberblick/presse/pressemitteilungen/article/205/ [52]

Duitsland UBA laat terugwinning metalen uit e-afval onderzoeken
Het Duitse milieuagentschap (Umweltbundesamt/UBA) heeft het onderzoeksinstituut Ökopol opdracht gegeven om de terugwinning van edelmetalen en andere zeldzame metalen uit elektrisch en elektronisch afval te onderzoeken. Het onderzoek omvat een inventarisatie van de aanwezige metalen, een stofstroomanalyse van de verwerking van dit afval en het UBA vraagt om een advies over maatregelen en instrumenten waarmee de inzameling van e-afval en de winning van deze metalen hieruit gerealiseerd c.q. verbeterd kan worden. Met de huidige stand der techniek kan niet meer dan 25% van het aanwezige goud en palladium en slechts 11% van het aanwezige zilver worden teruggewonnen.

Duitsland: vergisting is geen onderdeel van energieproductie   
Het Duitse federale gerechtshof voor financiële zaken (Bundesfinanzhof) komt tot de conclusie dat een vergistingsinstallatie geen aanspraak kan maken op financiële regelingen die gelden voor energieproducenten, ook niet als met een rechtstreekse koppeling het geproduceerde gas direct de energieiecentrale ingaat. Het Duitse rechtscollege is van mening dat vergisting geen proces is waaruit energie voortkomt. Het levert slechts een energiebrondrager op. Dit sluit aan bij de Duitse interpretatie van artikel 2, lid 1, sub f van de nieuwe afvalkaderrichtlijn, waarbij organische reststromen uit de landbouw kunnen worden uitgesloten van toepassing van deze richtlijn als zij worden ingezet voor de productie van energie. In de net aangenomen nieuwe Duitse wetgeving (die nu bij de Bundesrat ligt) is vastgelegd dat bijvoorbeeld mest dat wordt vergist wel onder de afvalregelgeving valt. Het betreffende arrest [53]is bijgevoegd.
Bron: Euwid 45 en 46/2011. 

Duitsland: AVI-slakken waardevolle resource voor metaalwinning
Trendresearch heeft een uitgebreide studie gedaan naar nuttige toepassingen van AVI-slakken en filterstof. Slakken bevatten nog 7-10% aan ferro-metalen, die momenteel tegen een tarief van € 130 per ton kunnen worden afgezet. De verwachting is dat dit tarief zich in 2020 zal verdubbelen. AVI’s investeren ook steeds meer in terugwinning van non-ferrometalen, hoewel de prijs hiervoor moeilijker te voorspellen is. De markt voor non-ferro’s is veel instabieler dan voor ferro’s, aldus Trendresearch. Op de vraag of de inzet van de slakken voor onder meer wegenbouw in concurrentie met primaire materialen een stabiele marktpositie kan veroveren, is Trendresearch zeer terughoudend. Slakken brengen slechts € 3,50 euro per ton op en autoriteiten hebben bedenkingen om  slakken in infrastructuur-bouwwerken toe te passen. Het rapport is te koop voor € 4500 bij www.trendresearch.de [54] .

Duitsland: basis voor Duitse fosfor-‘rotonde’ wordt gelegd
De regering heeft in april in het nationale Resourceneffizienzprogramm (ProGress) al aangekondigd dat de recycling van fosfor uit zuiveringsslib een hoge prioriteit heeft. Er zullen maatregelen nodig zijn om de markt voor fosfaatrecycling te verbeteren. Momenteel kan recycling niet concurreren met het aanbod van primair fosfaat. De Duitse deelstaten werken dit samen met de regering uit en komen begin 2012 met voorstellen hoe de recycling van fosfaat verbeterd kan worden. Het wordt haalbaar geacht om in 2020 de helft van de vraag naar fosfaat te dekken met gerecycled fosfaat. Enerzijds behoort een recyclingverplichting tot de mogelijkheden, maar anderzijds blijkt dat de technieken momenteel nog niet het optimale resultaat bieden. Er zal dus ook nog flink op onderzoek geïnvesteerd moeten worden. Tussentijds zouden de bodemassen van slibverbranding kunnen worden opgeslagen.
Bron: Euwid 43/2011. 

Duitsland: parlement pleit voor samenwerking bij recycling
Het parlement heeft een voorstel van de regeringsfracties CDU en FDP goedgekeurd waarin de regering wordt gevraagd om uitvoering te geven aan  een 18 punten tellend stimuleringspakket. Met dit pakket moet Duitsland beter gewapend zijn tegen de eerder gepresenteerde risico’s die de toekomstige grondstoffenvoorziening van de Duitse industrie kunnen ondermijnen. In dit pakket valt op dat het parlement vooral vraagt om meer samenwerking te zoeken met andere Europese lidstaten en Japan en de Verenigde Staten.
Het parlementsbesluit is bijgevoegd [55]. 

Duurzaam Afval- en Materialenbeheer Europa - Nieuwsbrief augustus/september 2011

Duitsland: discussie met EC of vergisting mest een afvalverwerking is
Er loopt momenteel een discussie tussen de Duitse regering en de Europese Commissie over het uitsluiten van de afvalregelgeving voor het vergisten van mest. Dit punt speelt bij de omzetting van de Europese afvalkaderrichtlijn in de Duitse afvalwet. Het DG Milieu van de Europese Commissie wil dat vergisting van mest onder het afvalrecht wordt geplaatst.
Bron: Euwid 33/2011.

Frankrijk: landelijk test met milieulabelling van producten
Vanaf vorige maand loopt in Frankrijk een landelijke test om via milieulabelling van producten consumenten te verleiden tot meer duurzaam inkopen. Aan deze trial nemen enkele honderden bedrijven deel. De standaard voor deze productlabelling is door Ademe (het Franse milieuagentschap) ontwikkeld. 
Zie voor meer informatie: http://www.ademe-et-vous.ademe.fr/international-newsletter-no-18-focus-e... [56]

Europa: Duitse wetgeving volgens EC in strijd met afvalhiërarchie   
De Europese Commissie maakt bezwaar tegen het handhaven van de grenswaarde van 11 MJ/kg voor verbranding van afval. Duitsland vindt dat verbranding van afval met een calorische waarde van meer dan 11 MJ/kg gelijkwaardig is aan afvalrecycling. De Commissie is van mening dat een dergelijke algemene formulering in strijd is met de afvalhiërarchie in de Europese Afvalkaderrichtlijn en heeft de Duitse regering gevraagd om haar afvalwetgeving hierop aan te passen. De reactie van de Commissie (zie bijlage [57]) kwam naar aanleiding van vragen hierover in het Europese Parlement.

Europa: EC definieert afgrenzing autowrakken en tweedehands auto’s
De Europese lidstaten zijn het in juli eens geworden over een handreiking voor het bepalen wanneer sprake is van een autowrak of van een nog herbruikbare auto bij een grensoverschrijdende overbrenging. De daarbij vastgestelde zes criteria plus een aantal richtinggevende indicatoren worden per 1 september werkzaam. De handreiking is van toepassing op personenauto’s en andere twee-, drie- of vierwielige motorvoertuigen. Download hier de handreiking [58].

Duurzaam afval- en materialenbeheer Europa - juni-juli 2011

Groot-Brittannië: boeren gaan nu ook kippenmest vergisten
Een kippenboer in Hereford gaat vanaf volgende maand als eerste in Engeland zijn eigen kippenmest vergisten. De verwachting is dat verbranding van het biogas uit de vergisting van een mengsel van 700 ton kippenmest, 1000 ton drijfmest en 3000 ton maïsresten (maïs verhindert hoge ammoniakconcentraties waardoor de biogasopbrengst geremd wordt) jaarlijks 250 kW stroom en 200 kW warmte kan opleveren. De stroom wordt voor 90% aan het net geleverd en de warmte wordt voornamelijk voor de eigen bedrijfsvoering benut. Bovendien is het digestaat (met een hoog fosfaatgehalte) direct als vloeibare mest op het land inzetbaar. De investeringen voor de vergistinginstallatie, inclusief de WKK, zouden zich na één jaar al laten  terugverdienen.
Bron: Waste Management World, juni 2011. 

Groot-Brittannië: marktrapport over zeldzame elementen
Dit rapport getiteld ‘Rare Earth Elements Markets Worldwide’ biedt een overzicht van de  wereldmarkten voor zeldzame elementen met trends, toepassingen, aanbod, productie, locaties, vraag en concurrenten. Ondanks de benaming ‘zeldzaam’, worden de daartoe gerekende 17 chemische elementen overal verspreid over de wereld aangetroffen, echter zelden in grote hoeveelheden, waardoor winning economisch gezien een probleem is. De digitale versie van het rapport kost € 3500.
Voor meer informatie, surf naar www.companiesandmarkets.com  [59]

Denemarken: gipsverwerking op zoutheuvels is afvalverwijdering
De Deense overheid komt in haar onderzoek tot de conclusie dat de verwerking van gipsafval bij het afdekken van zoutheuvels moet worden aangemerkt als een verwijderingshandeling. Op basis hiervan heeft de Deense milieuminister  de export van gipsafval met onmiddellijke ingang gestopt. Het gipsafval kan in Denemarken gerecycled worden, echter de aanvoer van gipsafval werd gefrustreerd door de lage tarieven bij de verwerking op zoutheuvels.
Bron: Euwid 26/2011.

Duitsland: grondstoffenstrategie te optimistisch
In een hoorzitting van het Duitse parlement bekritiseerde Jörg Mayer van de UNCTAD niet alleen de Duitse, maar ook de Europese grondstoffenstrategie. Beide strategieën zijn te optimistisch over de toekomstige beschikbaarheid van grondstoffen en houden daardoor te weinig rekening met de toekomstige prijsontwikkeling en de gevolgen daarvan. In tegenstelling tot het Duitse strategiedocument, gaat Europa in haar strategie wel in op de thema’s voedselvoorziening, grondstoffenspeculatie en financieringsregelingen, maar  Europa zou volgens Mayer aanvullend ook moeten inzetten op transparantie in  geldstromen bij grondstoffenondernemingen, bijvoorbeeld zoals de Verenigde Staten dit hebben geregeld in de ‘Dodd-Frank-Act’.
Bron: Deutscher Bundestag en EU Recycling Newsletter 47 / 2011. 

Duitsland: Frauenhofer ontwikkelt nieuwe scheidingstechnieken
Het bekende Duitse onderzoeksinstituut Frauenhofer gaat scheidingstechnieken op moleculair niveau ontwikkelen om uit de recycling van producten meer hoogwaardige secundaire grondstoffen terug te kunnen winnen. De focus zal liggen op metalen, minerale en organische, biogene grondstoffen en silicaten. Daaronder ook afvalhout, waarvan nu slechts 20 procent gerecycled wordt omdat veel behandeld afvalhout schadelijke bestanddelen bevat die terugwinning van schoon hout in de weg staan. Over drie jaar moet er een demonstratie-installatie staan, waar uit afvalhout schoon hout teruggewonnen kan worden. Binnen tien jaar wil Frauenhofer ook een installatie ontwerpen om zeldzame metalen uit bodemassen terug te winnen. Bron: Euwid 24/2011.

Duitsland/NRW: Nederlandse gier en drijfmest in NRW gedumpt
De milieuminister van Noordrijn-Westfalen (NRW) wil de ‘dumping’ van Nederlandse gier en drijfmest inperken. Doordat de Duitse boeren op meer dagen in het jaar gier op het land mogen brengen (zelfs nog uitsproeien), zien de Nederlandse boeren hier een gat in de markt om hun gieroverschotten tegen dumpprijzen kwijt te raken. De milieuminister van NRW wijst echter op de gevaren van hoge nitraatbelasting in de bodem die risico’s oplevert voor het drinkwaterbeheer. De minister wil dat de Duitse deelstaten gezamenlijk de regels aanscherpen en ten minste gelijkstellen aan de Nederlandse strengere regels.
Bron: Euwid 24/2011. 

Europa: nieuwe einde-afvalverordeningen op komst
De Europese Commissie heeft drie nieuwe concepten voor einde-afvalverordeningen gepresenteerd: voor koperschroot, voor glasafval en voor oud papier. De conceptverordeningen zijn bij deze nieuwsbrief bijgevoegd.

Europa: ontwerphandleiding voor energie-efficiëntiemaat voor AVI’s
Het heeft even geduurd, maar nu ligt er een handleiding van de Europese Commissie waarmee kan worden bepaald of een AVI aan de energie-efficiëntienorm voor nuttige toepassing kan voldoen of niet. Een link naar het Engelstalige document is bij deze nieuwsbrief gevoegd.

Europa: EuPR pleit voor sturing op minder export kunststofafval 
De Europese brancheorganisatie van kunststof recyclebedrijven EuPR constateert dat 2/3 van het kunststofafval naar het Verre Oosten geëxporteerd wordt. Van het resterende deel wordt in Europa slechts 21 procent wordt gerecycled, 30 procent als vervangende brandstof wordt ingezet en bijna de helft wordt verwijderd (gestort). Dit is geen stabiele basis voor een Europese recyclingmarkt voor kunststofafval. De EuPR vraagt maatregelen te treffen om recycling in Europa te stimuleren, zodat minder kunststofafval geëxporteerd wordt en kunststof producten beter recyclebaar worden. Producenten moeten zich meer bezighouden met design voor recycling en verplicht worden om secundaire kunststoffen in hun producten te verwerken. De brancheorganisatie waarschuwt voor biokunststoffen die het recyclingproces ernstig verstoren.
Bron: Euwid 24/2011.

Europa: meer afvalmengsels onder bijlage III van de EVOA
De Europese Commissie heeft met Verordening 664/2011 de lijst met afvalmengsels die onder bijlage II van de EVOA vallen uitgebreid. Een link naar de verordening is bij deze nieuwsbrief bijgevoegd.    

Lees verder
Concept einde-afvalverordening koperschroot [60]
Concept einde-afvalverordening glasafval [61]
Concept einde-afvalverordening oud papier [62]
Ontwerphandleiding voor energie-efficiëntiemaat voor AVI's [63]
Verordening 664 2011 EVOA-uitbreiding bijlage III [64].

Duurzaam afval- en materialenbeheer Europa - April-Mei 2011

Europa: JRC presenteert voorstel einde-afvalcriteria voor oudpapier
In opdracht van de Europese Commissie heeft het Joint Research Center (JRC) een rapport met een voorstel voor einde-afval criteria voor oudpapier gepresenteerd. Opvallend is de conclusie van het JRC dat alleen recycling van oudpapier aan alle vier voorwaarden in de Kaderrichtlijn Afval kan voldoen: "fibre recycling is the only current common specific purpose that has been identified in the EU for waste paper as a separate material flow" en voor andere toepassingen is er geen of slechts een marginale markt te vinden. Op basis van de criteria die het JRC in dit rapport voorstelt, gaat de Europese Commissie een verordening opstellen. De criteria staan in hoofdstuk 3 van het meegestuurde rapport [65].

Europa: meest effectieve maatregelen voor recyclingbevordering
Het European Topic Center voor Duurzame Productie en Consumptie (ETC/SCP) van het Europese Milieu Agentschap (EEA) in Kopenhagen heeft onlangs in een rapport de meest succesvolle maatregelen ter bevordering van recycling gepresenteerd voor verpakkingsafval, voor elektronica-afval, voor bouw- en sloopafval en de meest succesvolle maatregelen voor het terugdringen van restafval. Zie het rapport "Europe as a recycling society [66]".

Duitsland: BMU komt met RE programma voor abiotische grondstoffen
De Duitse milieuministerie (BMU) legt de focus in dit zogenaamde ProgRess-programma op de abiotische, niet-energetische grondstoffen. Energetische grondstoffen komen alleen aan bod als ze als grondstof en niet als brandstof worden toegepast, zoals aardolie voor de kunststofproductie. Het programma omvat een brede scala aan efficiëntieverbeterende activiteiten gericht op de productie, consumptie en recycling. Deze activiteiten worden onder meer als voorbeeld aangehaald bij het gebruik van fosfor, indium, goud, kunststofafval, elektronische afval, gangbare, zeldzame en strategische metalen, e-mobiliteit en zonne-energie. Ten aanzien van fosfor overweegt de  Duitse regering een wettelijke verplichting tot terugwinnen uit afvalwater, zuiveringsslib en diermeel. In een bijlage van het ProgRess-programma zijn de activiteiten voor de diverse departementen al uitgewerkt. De uitwerking voor de deelstaten en gemeenten en voor bedrijven en bedrijfsverenigingen volgt later. Zie het programma [67].

Duitsland: gipsafvalverwerking op zoutheuvels gaat gewoon door
De Duitse regering had vorig jaar de Europese Commissie laten weten, dat de deelstaat Thuringen per decreet de verwerking van gipsafval ter afdekking van zoutheuvels had stopgezet. De Eurocommissaris had eerder, na vragen van het Europese Parlement, laten weten dat de informatie waarover de Commissie beschikt niet voldoende was om vast te kunnen stellen of de verwerking een nuttige toepassing of verwijdering is. Een dergelijk vraagstuk zou ook beter door het Europese Hof beslecht kunnen worden. Met de uitvaardiging van het decreet in Thuringen leek daarmee het thema bij de Europese Commissie van tafel. Echter de betrokken bedrijven hebben bezwaar tegen de procedure in Thuringen aangetekend en kunnen daarom nog steeds volop gipsafval inzetten. Duitsland lijkt hiermee af te koersen op een conflict met de Commissie.
(Bron: Euwid 16/2011).

Duitsland: overzicht afloop AVI-contracten
Het Duitse onderzoeksbureau Trendresearch heeft de verwachte ontwikkelingen van afvalverbranding in Duitsland tot 2030 in beeld gebracht. Een van de onderzochte aspecten, is de afloop van de lopende AVI-contracten. Het overzicht laat zien dat vooral in 2015 en 2020 een piek in aflopende contracten valt waar te nemen. Daarmee verwacht Trendresearch voorlopig nog geen einde aan de lage spotprijzen die momenteel de tarieven in de afvalverbrandingmarkt onder druk houden.
(Bron: Euwid 14/2011).    

Duurzaam afval- en materialenbeheer Europa - maart 2011

Europa: Acht-stappenplan voor recycling van zeldzame grondstoffen
In navolging van het vorig jaar verschenen rapport over strategisch belangrijke grondstoffen voor Europa ('Critical raw materials …') heeft het Oeko-Institut in opdracht van twee EU-parlementsfracties (Groenen en EFA) een Europees programma met een acht-punten-plan gepresenteerd om op Europese schaal de recycling van zeldzame grondstoffen ('rare earth') van de grond te krijgen. De uitvoering zal naar verwachting zeven tot tien jaar in beslag nemen. Maar het kan Europa dan wel veel minder afhankelijkheid maken van de import van deze grondstoffen, die nu voor 90% uit China komen. Recycling is bovendien een duurzamer alternatief voor de winning van deze grondstoffen, die nu in China onder zeer slechte omstandigheden plaatsvindt. 


In grote lijnen omvat het hierboven geschetste acht-stappen-plan eerst het identificeren van producten die zeldzame grondstoffen bevatten en die in aanmerking komen voor recycling, naast het ontwikkelen en testen van nieuwe recyclingsprocessen voor deze materialen. Later, na testen in pilotprojecten, volgen grootschalige inzamel-, voorbehandelings- en verwerkingsinrichtingen. Naast de strategische en economische voordelen, kan dit ook een wetenschappelijke voorsprong opleveren op het gebied van recyclingstechnologie. Tot dusver is er weinig kennis en praktijkervaring rond het recyclen van zeldzame grondstoffen. Het rapport van het Oeko-Institut is hier te downloaden: http://www.oeko.de/oekodoc/1112/2011-003-en.pdf [68] [pdf, 1,14 Mb] en het achtergronddocument is hier te downloaden: http://www.oeko.de/oekodoc/1110/2011-001-de.pdf [69] [pdf, 135,50 Kb]. 

Duitsland: bij researchsubsidies ook focus op RE en urban mining
De Duitse regering wil met het onlangs gepresenteerde Umweltforschungsplan  (Ufoplan 2011) dit jaar meer geld steken in onderzoek op het gebied van resourse efficiency en urban mining. Het Ufoplan ondersteunt met name  onderzoek dat een bijdrage kan leveren aan de besluitvorming bij milieuvraagstukken. Het Ufoplan geeft een goed beeld van de vraagstukken die het Duitse milieuministerie bezighouden. Dit jaar vraagt de regering onder meer om een kosten-baten-model te ontwikkelen dat gebruikt kan worden bij de besluitvorming om materialen terug te winnen uit (oude) stortplaatsen. Er is ook behoefte om de potentiële mogelijkheden voor export van technologie voor terugwinning en recycling van zeldzame grondstoffen in beeld te krijgen. Daarnaast kunnen voorstellen worden ingediend voor een actualisatie van een LCA voor drankenkartons, voor het opzetten van een monitoring van zuiveringsslibverbrandingsassen en voor een analyse van de monitoringsresultaten 2009 en 2010 van elektronica-afval. Een volledige lijst van onderzoeksthema’s is in het Ufoplan opgenomen. Het Ufoplan [pdf] is te downloaden van de website van het Duitse milieuministerie [70]. 

Duitsland: in 2030 al volledig duurzame stroomvoorziening mogelijk
De Duitse wetenschappelijke raad voor milieuvraagstukken (SRU) heeft in een advies aan de regering geconcludeerd dat de stroomvoorziening in Duitsland al in 2030 en op zijn laatst in 2050 volledig gebaseerd kan zijn op duurzame energiebronnen. De onderliggende senario’s gaan alle uit van een uitbouw van offshore windparken en intensivering van inzet van biomassa als energiebron. De toepassing van meer zonne-energie is optioneel in de scenario’s verwerkt. Interessant is ook dat de SRU hierbij uitgaat van het op termijn uittreden uit de  atoomenergie (geen verlenging en geen nieuwe atoomcentrales). 
De kosten bij een volledige groene stroomverzorging komen volgens de SRU uit op 7 cent per KWh. Er is een Engelstalige samenvatting van het SRU-advies  bijgevoegd. De volledige Duitse versie van het advies is hier te downloaden [71].

Duurzaam afval- en materialenbeheer Europa - Februari 2011

Europa: presenteert strategie voor efficiënter gebruik van hulpbronnen
In navolging van het Grondstoffeninitiatief presenteert de Europese Commissie nu een mededeling met een uitgewerkte strategie waarin meer zekerheid bieden aan de grondstoffenvoorziening voor de Europese markt hand in hand gaat met minder energiegebruik, minder CO2-emissies en lagere productiekosten om de Europese markt concurrerend te houden in de wereldmarkt. De Commissie vraagt zowel bedrijfsleven als lidstaten om deze strategie in concrete daden om te zetten. In een bijlage wordt met tal van praktijkvoorbeelden getoond hoe efficiënter gebruik van grondstoffen in het voordeel van bedrijven uitpakt en voorbeelden van hoe lokale, regionale en nationale maatregelen van lidstaten hieraan kunnen bijdragen. Ook laat de Commissie voorbeelden zien van maatregelen van internationale netwerken die hieraan bijdragen. Zowel de mededeling van Commissie, getiteld ‘A resource-efficient Europe – Flagship initiative under the Europe 2020 Strategy’, als de bijlage zijn bijgevoegd.

Europa: wil meer instrumenten voor duurzaam materiaalgebruik (SMM) inzetten
De motor achter duurzaam materiaal management (Eng. afkorting: SMM) is de OECD. Het afgelopen jaar heeft België dit onderwerp met succes in de EU getild. Tijdens haar EU-voorzitterschap is eerst een strategisch plan voor SMM-implementatie in Europa in een informele bijeenkomst aan de Europese milieuministers gepresenteerd. Hieruit heeft de Europese Milieuraad nu haar conclusies getrokken. De Milieuraad ziet SMM en SCP (sustainable consumption and production) als twee kernbouwstenen voor efficiënt gebruik van hulpbronnen en roept zowel de Commissie als de lidstaten op om duurzaam materialenmanagement verder uit te werken en in acties en maatregelen om te zetten. De Milieuraad sprak zich verder ook uit voor het ontwikkelen van een nieuw Europees (al weer het zevende) milieuactieprogramma (MAP), waarin SMM een van de zwaartepunten moet zijn. De conclusies van de Milieuraad zijn bijgevoegd.

Europa: in 2006 bijna 89 Mton voedselafval
De productie van voedsel zorgt voor een hoge milieudruk, maar veel voedsel bereikt de consument nooit of wordt door de consument zelf weggegooid. Het bureau Bio Intelligence Service heeft namens Eurostat het aanbod aan voedselafval van 27 lidstaten in 2006 geïnventariseerd en komt uit op een totaal van 89 miljoen ton. Daarvan is 37 miljoen ton afkomstig uit huishoudens en 34 miljoen ton uit de levensmiddelenindustrie. Horecabedrijven boden 12 miljoen ton voedselafval aan en 3 miljoen ton voedsel ging verloren bij de groot- en detailhandel. De geschatte CO2-emissie over de gehele levenscyclus van 89 miljoen ton voedselafval is geschat op 170 miljoen ton (1,7 ton CO2/ton voedselafval), gelijk aan de totale jaarlijkse CO2-uitstoot in Nederland. Eurostat voorspelt een toename van voedselafval naar 126 miljoen ton in 2020. Het rapport van Bio Intelligent Service is bijgevoegd.

Europa: EC plant dit jaar studie over de houtafvalmarkt
Mede door de subsidiering van gebruik van duurzame brandstoffen is de vraag naar afvalhout sterk gestegen om zo de vele nieuwe houtcentrales van gaan brandstof te kunnen voorzien. De concurrentie met de inzet van houtafval als grondstof wordt steeds feller, omdat het aanbod niet meegroeit met de vraag. De Europese Commissie laat dit jaar een studie uitvoeren naar de ontwikkelingen in deze markt om te zien of het mogelijk is met een andere sturing of gebruik van alternatieve hulpbronnen de vraag bij afnemers van afvalhout voldoende te kunnen blijven dekken. Bron: Euwid 3-2011.

België/Vlaanderen: lage AVI-tarieven in buurlanden bedreigt recycling
Als gevolg van capaciteitsoverschotten bij afvalverbrandingsinstallaties (AVI) in Nederland en Duitsland zijn de tarieven voor de verbranding van gemeentelijk restafval in beide landen op de spotmarkt onder de € 50 per ton gezakt. Doordat de Nederlandse en Duitse AVI’s versneld een R1-status hebben gekregen, kunnen ze nu met lage tarieven actief azen op het Vlaamse restafval. De Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten (VVSG) hekelt hierbij het beleid van AVI’s in beide buurlanden, omdat ze deze lage tarieven alleen kunnen waarmaken door kosten overmatig (bijvoorbeeld via een nacalculatie-clausule) af te schuiven op gemeenten, die wederom hier geen bezwaar tegen maken omdat ze vaak ook aandeelhouder van AVI’s zijn. De deelstaat Noordrijn-Westfalen, waar de overcapaciteit zich al meerdere jaren duidelijk manifesteert, gaat in haar nieuwe afvalbeheerplan nog een stapje verder om de AVI’s te ondersteunen: export van huishoudelijk afval is verboden, maar import wordt wel toegestaan. Nederland heeft de grenzen sinds 2007 geheel opengezet voor brandbaar restafval, zelfs al betreft het een verwijderingshandeling (D10). Er zijn op dit moment weinig signalen dat beide landen het overcapaciteits-probleem zelf gaan oplossen. Dus zal Vlaanderen nu met sterke argumenten moeten komen om het eigen restafval, binnen de bezwaarmogelijkheden van de Europese regelgeving en tegen de marktdruk in, binnen de gewestelijke grenzen te kunnen houden. Vlaanderen mikt voor de komende jaren juist op veel meer materialenbehoud in de keten en de VVSG kijkt verwachtingsvol naar de OVAM hoe zij nu onder druk van de lage spotprijzen in de verbrandingsmarkt de kansen voor meer recycling wil gaan waarmaken.
Bron: Lokaal, 1-2011.

Duitsland: statiegeld-PET-flessen brengen veel geld op
Voor gebruikte transparante PET-flessen afkomstig uit de inzameling via statiegeld betaalden de Duitse verwerkers eind vorig jaar € 440-485 per ton. Voor gekleurde statiegeld PET-flessen werd € 250-305 per ton betaald. Dat is ongeveer € 200 per ton meer dan een jaar daarvoor. Opmerkelijk is dat deze tarieven veel hoger liggen dan voor PET-flessen die in Nederland via het Plastic Heroes systeem worden ingezameld. Nedvang rekent hier met een opbrengst van maximaal € 200 per ton. De reden voor een lagere opbrengst is dat de PET-sorteerfractie uit de Plastic Heroes inzameling minder schoon is, waardoor de bewerkingskosten hoger zijn en de materiaalopbrengst lager is. De markt vindt deze kwaliteit ook niet hoogwaardig genoeg om het teruggewonnen PET uit de Plastic Heroes inzameling te gebruiken voor bottle-to-bottle recycling. Wat de Duitse verwerkers zouden willen betalen voor PET-flessen uit nascheiding van restafval is niet bekend. Ook is niet duidelijk of en zo ja tegen welk tarief verwerkers dit PET na verwerking als secundaire grondstof in de markt kunnen afzetten. De kwaliteit van het ingezamelde of nagescheiden PET-materiaal is sterk bepalend voor de opbrengst van de secundaire grondstof. Zo leveren secundaire PET-flakes uit de statiegeldinzameling op de grondstoffenmarkt in de regel meer dan € 1000 per ton op.
Bron: Euwid 1/2-2011.

Downloads
Vlaggeschipinitiatief Resource efficient Europe [72] [pdf, 198,75 Kb]
Memo bij Vlaggenschip Resource efficient Europe [73][pdf, 32,71 Kb]
Council conclusions on SMM dec 2010 [74] [pdf, 48,40 Kb]
Bio food waste report [75] [pdf, 5,87 Mb]

Duurzaam Afval- en Materialenbeheer Europa - januari 2011

Oostenrijk: recycling beter voor klimaat en kost veel minder energie
Het Oostenrijkse Umweltbundesamt (UBA) heeft voor een aantal materialen de klimaateffecten en het energieverbruik bij de productie uit primaire grondstoffen vergeleken met de klimaateffecten en het energieverbruik bij de productie uit afvalstoffen (volgens de gangbare praktijk). Gerecycled aluminium veroorzaakt 97% minder CO2-eq-uitstoot en verbruikt 79% minder energie. Gerecycled (elektro)staal en koper veroorzaken 85% minder CO2-eq-uitstoot. De productie van (elektro)staal kost 81% minder energie. De energiebesparing voor gerecycled staal uit hoogovens is echter geringer, namelijk 20%. Voor gerecycled koper is de energiebesparing 70%. Gerecycled verpakkingsglas (groen) levert 40% minder CO2-eq-uitstoot op en bij de productie wordt 30% minder energie verbruikt. De productie van PET-flessen met 30% recyclaat veroorzaakt 20% minder CO2-eq-uitstoot en het verbruikt 25% minder energie.
De hypothetische fles uit 100% gerecycled PET zou een 80% CO2-eq-besparing geven. Het UBA concludeert dat dit meer inspanning voor recycling rechtvaardigt, vooral bij metalen. De huidige resultaten zijn al goed voor een energiebesparing die vergelijkbaar is met het stroomgebruik van 500.000 huishoudens. De uitgespaarde CO2-emissies komen overeen met 7-9% van de emissies die voortkomen uit verwarming van woningen en gebouwen.
Het rapport is te downloaden van http://www.ubavie.gv.at/aktuell/publikationen/publikationssuche/publikationsdetail/?&pub_id=1886 [76]

Noorwegen: verbod vier gevaarlijke stoffen in producten
Het Noorse milieuministerie wil een nationaal verbod invoeren voor gebruik van een viertal gevaarlijke stoffen die nu nog voorkomen in speelgoed, kleurstiften, vloerbedekking, kunststoffen en textiel. Het gaat naast lood om de organische stoffen midden-ketenige gechloreerde paraffines (MCCPs), pentachlorophenol (PCP) en perfluoroctaanzuur (PFOA). Doel is uitfasering van deze stoffen, die een zeer negatieve uitwerking kunnen hebben op de gezondheid van mens en het milieu. De Noorse regering gaat hiermee verder dan de huidige Europese wetgeving.
Bron: http://www.regjeringen.no/en/dep/md/press-centre/Press-releases/2010/norway-proposes-to-prohibit-four-hazardo.html?id=629497 [77]  

Duitsland: wel veel afvalpreventie, maar zonder samenhang
In 2013 moeten alle lidstaten een afvalpreventieplan hebben opgesteld. Dat is een van de nieuwe verplichtingen die de Europese Kaderrichtlijn Afval (KRA) de lidstaten heeft opgelegd. Het Duitse Umweltbundesamt (UBA) heeft eerst alle lopende Duitse afvalpreventiemaatregelen in kaart gebracht en gesorteerd volgens de categorielijst die de Europese Commissie in een bijlage IV van de KRA heeft opgesteld. De maatregelen zijn bij iedere categorie verder opgedeeld in maatregelen met een lokale, regionale (lees: deelstaat) en landelijke werking. Daarbij zijn ook een aantal bekende afvalpreventiemaatregelen uit andere landen beschreven. Op basis van deze inventarisatie luidt de conclusie dat er voor elke categorie wel voldoende maatregelen zijn ingevoerd, maar dat de samenhang tussen de maatregelen verbeterd kan worden. Verder is geconstateerd dat de resultaten van de maatregelen niet in beeld zijn, vooral ook omdat afvalpreventie lastig te meten is.
Download hier het onderzoeksrapport [78].

Duitsland: AVI-contracten voor huishoudelijk afval vanaf €75 per ton
De tarieven voor de afvalverbranding blijven verder zakken. Voor nieuwe contracten betalen gemeenten nu niet meer dan € 75 per ton. Met dit tarief betalen gemeenten in een aantal deelstaten nu ook duidelijk minder dan voor een mechanisch-biologische behandeling van het restafval. Deze ontwikkeling werd een aantal jaren geleden in een studie van het Umweltbundesamt al voorspeld. In die regio’s waar er sprake is van een overcapaciteit kunnen de spotprijzen zelfs onder de €50 per ton zakken.

Duurzaam Materialenbeheer Internationaal - oktober 2010

Duitsland: wil voorop lopen in efficiënt gebruik natuurlijke hulpbronnen 
De Duitse milieuminister Röttgen wil dat de Duitse economie wereldwijd het meest efficiënt in het gebruik van natuurlijke hulpbronnen wordt. Dit zal een van de belangrijkste speerpunten worden van het Duitse milieubeleid in de komende jaren, naast de huidige transitie van fossiele naar duurzame energiebronnen. Volgens de minister is Duitsland technologisch als geen ander land hierop voorbereid en kan het materiaalgebruik met 20% worden teruggebracht. Dit levert een kostenbesparing op van circa 100 miljard euro per jaar. Bron: http://www.bmu.de/pressemitteilungen/aktuelle_pressemitteilungen/pm/46532.php [79]
 

Duitsland: bijna alle AVI’s krijgen R1-status 
Van de 68 Duitse AVI’s zijn er vier die de nieuwe R1-norm niet kunnen halen en vijftien die de norm net of net niet halen. Van de AVI die de norm net niet halen wordt aangenomen dat ze de procesvoering nog wel kunnen optimaliseren om toch voor de R1-status in aanmerking te komen. Dit blijkt uit een reactie van het Duitse milieuministerie op parlementsvragen. 
Bron: Euwid 39/2010.

Duitsland: NRW wil meer huishoudelijk afval recyclen
Milieuminister Remmel van Noordrijn-Westfalen (NRW) pleit voor ophoging van de recyclingsnorm voor huishoudelijk afval naar 80% in 2020, i.p.v. 65% die nu in het regeringsvoorstel voor de nieuwe landelijke afvalwetgeving staat. Deze 65% is volgens de deelstaatminister ambitieloos, omdat in 2008 landelijk al 64% recycling werd bereikt. Met een hoger percentage kan een nieuwe impuls worden gegeven aan efficiënter materiaalgebruik om zo de duurzame omgang met natuurlijke hupbronnen te verbeteren. 
Verder pleit de deelstaatminister voor invoering van een nieuwe uniforme inzameling van recyclebare materialen (naast de bestaande papier, glas, textiel en (grof)restafvalinzameling) uit huishoudens, onder gemeentelijke regie. Deze inzameling is feitelijk te zien als een uitbreiding van de huidige inzameling van verpakkingsafval (in de gele container) met materiaalgelijke niet-verpakkingen. In het wetsvoorstel is voorzien in de invoering van een dergelijk nieuw inzamelsysteem. 
(Bron: Euwid 39/2010). Bekijk hier het voorstel voor nieuwe Duitse afvalwetgeving [80] op de website van BMU.  

Duitsland: nieuw wetsvoorstel voor gebruik van bioafval als meststof 
Nadat een eerste poging enkele jaren geleden strandde, probeert de Duitse regering opnieuw de normering in de bioafvalverordening aan te scherpen. In het nieuwe voorstel wordt nu ook het gebruik van digestaat uit vergistingsprocessen geregeld. Het gebruik van zuiveringsslib wordt buiten beschouwing gelaten. Het aanscherpen van het gebruik van zuiveringsslib als meststof wordt apart geregeld en ook hiervoor is opnieuw een voorstel gepresenteerd. Afhankelijk van het soort bioafval en van de toepassing na biologische behandeling en behoudens enkele specifieke uitzonderingen of vrijstellingen, wil de regering de volgende normen voor zware metalen voor het behandelde bioafval invoeren: 
Pb:  max 100-150 mg/kg ds,  
Cd:  max 1-1,5 mg/kg ds,
Cr: max 70-100 mg/kg ds
Cu: max 70-100 mg/kg ds
Ni:  max 35-50 mg/kg ds
Hg: max 0,7-1 mg/kg ds
Zn: max 300-400 mg/kg ds
Hier uitgebreide informatie over dit wetsvoorstel [81] (PDF) op de website van BMU.  

Duitsland: regering wil zuiveringsslib in landbouw aanpassen
De Duitse regering heeft een nieuw voorstel gelanceerd om de zuiveringsslibverordening aan te passen. De regering wil een verplichting invoeren om zuiveringsslib eerst een hygiënebehandeling te laten ondergaan, voordat het in de landbouw mag worden ingezet als meststof. Ook moet het regelmatig op salmonellabesmetting worden gecontroleerd. Uit landbouwkringen is hiertegen al geprotesteerd, omdat daarmee de kosten dermate zullen stijgen, dat inzet in de landbouw niet meer attractief genoeg is. 
(Bron: Euwid 2010). Hier informatie over nieuw voorstel voor zuiveringsslib [82] op de website van BMU.  

Oostenrijk: actieplan 'efficiënter gebruik van natuurlijke hulpbronnen'
Net als de Duitse regering wil ook Oostenrijk dat de economie een efficiënter materialengebruik realiseert. Eind dit jaar zal een actieplan verschijnen. Hieraan werken naast ministeries ook vertegenwoordigingen uit de industrie mee. Momenteel ligt in oostenrijk het gebruik van natuurlijke hulpbronnen op 21 kg/inwoner, terwijl het EU-gemiddelde 16 kg/inwoner bedraagt. Deels is dit volgens het 'Lebensministerium' te wijten aan extra voorzieningen in de bouw van woningen in het Alpengebied. 
Bron: Lebensministerium [83]. 

Frankrijk/Duitsland: prijs PET-afval weer op recordhoogte 
De prijs die Duitse verwerkers de afgelopen maand hebben betaald voor gescheiden ingezamelde transparante PET-flessen (statiegeldsystemen) bedroeg € 380-430 per ton. Voor bonte PET-flessen betaalden zij € 220-250 per ton bij aanlevering van hoeveelheden boven 20 ton. Daarmee zijn de prijzen terug op het hoogste niveau voor de crisis. Momenteel is de vraag groter dan het aanbod. Voor PET-flessen die afkomstig zijn uit gesorteerd verpakkingsafval betalen verwerkers minder. In Frankrijk krijgen de gemeenten nu zelfs meer uitgekeerd dan voor de crisis. Valorplast betaalt het vierde kwartaal van 2010 € 258 per ton voor uitgesorteerde PET-flessen uit huishoudens. 
(Bron: Euwid 40/2010)  

Europese Unie: recyclebranche wil kunststofafval binnen EU houden  
Om de toestroom van kunststof verpakkingsafval zeker te stellen verlangt de Europese koepelorganisatie van kunststofrecyclebedrijven (EuPR) dat er exportbeperkende maatregelen worden genomen. De vraag naar secundaire kunststoffen is groot, maar de Europese recyclebedrijven krijgen te weinig kunststofafval aangeboden terwijl ze wel in moderne verwerkingstechnieken hebben geïnvesteerd. Ze hopen hiermee een stevigere marktpositie te krijgen, die ook de werkgelegenheid ten goede komt (circa 50.000 extra werkplekken) en de beschikbaarheid van secundair kunststof voor de Europese producenten verbetert. De voorzitter van de koepelorganisatie stelt ook voor om export van kunststof verpakkingsafval buiten de berekeningen van de landelijke recyclingpercentages te houden en dit alleen op basis van Europese recycling vast te stellen. 
(Bron: Euwid 42/2010) 

Europese Unie: Commissie informeert milieuraad over 'end-of-waste'  
De voorliggende ontwerp-verordening voor ijzer- en aluminiumschroot kreeg in de TAC niet de vereiste gekwalificeerde meerderheid en zal nu aan de milieuraad worden voorgelegd. Als de raad akkoord is en het parlement geen bezwaren heeft, kan de verordening na publicatie in werking treden. Maar zover is het nog niet. Voor koperschroot, glasafval en oud papier is er nog geen ontwerp-verordening opgesteld, maar zijn de voorbereidingen in volle gang. Het Europese instituut JRC in Sevilla plant verder ook nog de ontwikkeling van 'end-of-waste' criteria voor compost uit bioafval, voor ander afval dat op de bodem gebracht wordt (o.a. zuiveringsslib, bouw- en sloopafval) en bodemas en slakken. 
(Bron: Euwid 42/2010)    

Europese Unie: Commissie presenteert FAQ voor EVOA-praktijk
De Europese Commissie geeft in een FAQ-document antwoord op een reeks van vragen die betrekking hebben op de uitvoering van de EVOA door overheden. De vragen gaan onder meer over de indeling van (vervuilde en gemengde) afvalstromen, over definities, over terugname van afvalstoffen, over de keuze van juiste procedure en over afvalbehandelingen. 
Het betreffende document (in Engels) vindt u hier [84], op de website van de Europese Commissie.

Duurzaam Afval- en Materialenbeheer Europa - november-december 2010

Duitsland: Milieudruk in afvalbeheer kan verder omlaag 
Duitsland en Nederland presteren in Europa op het hoogste niveau als het gaat om afvalbeheer. Toch concludeert het Duitse milieuagentschap (Umweltbundesamt/UBA) dat de uitstoot van broeikasgassen in het afvalbeheer nog flink omlaag kan. Na het doorrekenen van verschillende toekomstscenario’s voor afvalbeheer zou Duitsland in 2020 de jaarlijkse CO2-uitstoot met minimaal 2 en maximaal 10 Mton CO2 kunnen reduceren. De uitkomsten van het onderzoek zijn in een flyer samengevat.
Download de flyer 'Recycling stoppt Treibhausgase' [85] [pdf] op de website van Umweltdaten. 

Duitsland: Nieuwe strategie voor grondstoffenbeheer 
De Duitse regering heeft deze maand haar nieuwe grondstoffenbeleid gepresenteerd. Opmerkelijk is de constatering dat er (behalve voor de olievoorraden) geen geologische uitputting verwacht wordt van grondstoffen die voor de Duitse economie van belang zijn. De kwetsbaarheid ligt eerder bij uitvoerbeperkingen van landen die over grondstofvoorraden beschikken en die daarmee de import naar Duitsland kunnen frustreren. De Duitse overheid verwacht dat het marktmechanisme hier zijn werk zal doen en ziet geen reden om zelf in de markt in te grijpen om grondstofvoorzieningen te garanderen. Daar zullen de ondernemingen zelf voor moeten zorgen. De overheidsactiviteiten zullen zich beperken tot flankerende maatregelen die sturen op de duurzaamheid van het beleid. De Duitse regering zal zich ook inzetten voor toepassing van internationaal erkende instrumenten en initiatieven (zoals de leidraad van de OECD) voor multinationals. 
(Bron: Euwid 44 en 47/2010, het beleidsdocument Rohstoffstrategie der Bundesregierung [86] [pdf, 1,07 Mb] is te downloaden van de website van BMWi). 

Duitsland: Handreiking beoordeling duurzaamheid biobrandstoffen   
Er is globaal veel discussie en controverse over de duurzaamheid bij gebruik van biomassa als vervangende brandstof. Het milieuagentschap UBA heeft de afgelopen drie jaar de meest relevante vraagstukken rond erkenning en certificering van duurzame biomassabrandstoffen geanalyseerd. Op basis hiervan is een beleidshandreiking uitgewerkt die overheden kan helpen in de beoordeling en besluitvorming bij de toepassing van biomassa. In het rapport komen elementaire vraagstukken aan bod als:

• Welke internationale strategie garandeert toepassing duurzame biomassa?  
• Welke handelsregulering is nodig voor duurzame biomassa?
• Wat is de LCA van broeikasgassen van biomassa-energie in relatie tot verandering in landgebruik? 
• Hoe kan de negatieve impact van biomassalandbouw op biodiversiteit worden teruggebracht en wat is het effect op zoetwaterbronnen? 
• Hoe kan de biomassa-energie uit algen worden beoordeeld? 

Lees op de website van Umweltdaten het volledige rapport met de titel 'Development of strategies and sustainability standards for the certification of biomass for international trade [87]' [pdf]. 

Duitsland: UBA onderzoekt C2C-potentieel bouw- en sloopafval 
Momenteel wordt in Duitsland circa 60 procent van het bouw- en sloopafval hergebruikt. Meestal worden de herbruikbare materialen gebruikt voor laagwaardigere toepassingen in de wegenbouw. Het Duitse milieuagentschap UBA heeft onderzocht in welke mate bouw- en sloopafval ook opnieuw als hoogwaardig bouwmateriaal kan worden ingezet (cradle to cradle). Uit het onderzoek blijkt dat het mogelijk moet zijn om in 2020 een kwart van de vraag naar bouwmaterialen in de stedenbouw te dekken met bouw- en sloopafval. 
Lees op de website van Umweltdaten het volledige rapport [88] [pdf] of de Engelse samenvatting [89] [pdf]. 

Duitsland: 2,7 miljoen voor innovatieve papier- en kartonfabriek 
Ook in Duitsland ondersteunt de overheid inspanningen om in de papiersector de milieudruk te verminderen. Het milieuministerie investeert het komende jaar 2,7 miljoen euro in de innovatie van een papier- en kartonproducent in de deelstaat Nedersaksen. De verwachting is dat deze fabriek met toepassing van de nieuwste technieken jaarlijks 67.000 MWh minder energie zal verbruiken en de CO2-uitstoot met 13,5 kton kan verminderen. Daarnaast zal ook beter gebruik worden gemaakt van oud papier met lagere vezelkwaliteiten en van alternatieve vezelmaterialen met lagere milieubelasting, zonder dat de kwaliteit van het product vermindert. Netto zal er in ieder geval minder primaire grondstof (hout) nodig zijn. Door hergebruik van afvalwater binnen het productieproces zal de hoeveelheid afvalwater per ton papier ook met 2 kubieke meter afnemen. 
(Bron: www.bmu.de [90]). 

Zwitserland: PAK-achtige stoffen in gerecycled papier vervuilen eten
Zwitserse onderzoekers bevestigen het lekken van aromatische minerale oliën uit papierverpakkingen in voedingsproducten. Het gaat om verbindingen die chemisch gezien lijken op PAK’s, waaronder zich kankerverwekkende stoffen bevinden. Vermoedelijk zijn deze afkomstig van drukinkten en/of oliën uit drukkerijen. Deze aromaten worden daarom meer in de verpakking aangetroffen naarmate er meer gerecycled (bedrukt) papier in zit. De concentratie kan oplopen tot boven de 1000 mg/kg. De verontreiniging neemt toe naarmate het contactoppervlak van het voedingsmiddel groter is of wanneer een vetachtige substantie aanwezig is die zorgt voor de overdracht. Het doorlekken naar voedingsmiddelen kan slechts ten dele worden geremd door kunststoftussenlagen. In sommige voedingsmiddelen zijn contaminaties gemeten van bijna 50 mg/kg. De FAO/WHO gaat ervan uit dat iemand maximaal 0,01 mg/kg lichaamsgewicht per dag van deze belastende stoffen mag opnemen. Bij een kwart van de onderzochte producten ligt dit te hoog. Het ging daarbij allemaal om producten die verpakt waren in gerecycled papier/karton. 
(Bron: Entsorga 10/2010). 

Europese Unie: Voorstel verbod fosfaat in wasmiddelen 
De Europese Commissie (EC) heeft een voorstel gepresenteerd om het gebruik van fosfaten in wasmiddelen te verbieden. Het voorstel is te downloaden van de EC-website: 
http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/chemicals/files/detergents/com-2010-597-act_en.pdf [91]  

Europese Unie: Drie-klassen-model voor bioafval en zuiveringslib
De Europese Commissie heeft in een werkdocument een drie-klassen-model voor compost voorgesteld. De eerste klasse geldt voor digestaat uit vergisting van gescheiden ingezameld bioafval. Normering en controle vinden daarbij plaats voor het vergistingsproces. Dit digestaat krijgt dan ook een eindeafval status. De tweede klasse geldt voor alle overige biologisch afbouwbreekbare afvalstromen. Dit is inclusief zuiveringsslib en gemengd huishoudelijk afval, waarbij het compost dat hieruit wordt gemaakt aan een minimumstandaard voldoet voor toepassing als meststof in de landbouw. Normering en controle vinden plaats zowel voor het composteringproces als op de toepassing van compost. De derde klasse omvat bioafval en compost dat niet aan deze minimumstandaard kan voldoen. Dit materiaal mag niet in de landbouw worden toegepast, maar wel voor andere nuttige toepassingen. Hiervoor kunnen lidstaten eigen regelingen invoeren met normen die ook strenger mogen zijn dan de Europese. 
Download hieronder het werkdocument.     

Europese Unie: Akkoord over aanpassing WEEE RoHs
De Raad van de Europese Unie en het Europees Parlement hebben overeenstemming bereikt over aanpassing van de Richtlijn voor beperking van gebruik van gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur. 
Download hieronder het aangenomen voorstel. 

Downloads
Working document on sludge and biowaste 20100921 [92] [pdf, 206,24 Kb]
Voorstel aanpassing RoHS WEEE 2010 [93] [pdf, 90,68 Kb]

Duurzaam Materialenbeheer Internationaal - juli-september 2010

In deze nieuwsbrief speciaal aandacht voor de internationale ontwikkelingen rond duurzaam materialenbeheer. Dit onderwerp zal in de komende nieuwsbrieven ook meer op de voorgrond komen te staan.  

Onderstaande documenten en rapporten en de aanvullende informatie op de websites van de UNEP, Europese Commissie en enkele G8-landen geven een actueel beeld van de internationale ontwikkeling op het gebied van duurzaam materialenbeheer. 

Uit deze beleidsdocumenten en onderzoeksrapporten blijkt dat de ontwikkeling naar een duurzaam materialenbeheer momenteel vooral vanuit twee verschillende invalshoeken wordt benaderd: één met het doel om de milieudruk te verminderen en één met het doel om de beschikbaarheid van grondstoffen voor de industrie te waarborgen. Daarbij valt op dat duurzaamheid in de volle omvang van de definitie nog niet overal aan bod komt. 

VN/UNEP-rapport: Assessing the Environmental Impacts of Consumption and Production: Priority Products and Materials 
The assessment is based on a broad review and comparison of existing studies and literature analyzing impacts of production, consumption, or resource use of countries, country groups, or the world as a whole. For this report no primary research was done. The assessment offers a detailed problem description and analysis of the causation of environmental pressures and hence provides knowledge required for reducing environmental impacts. It tells what are the priority products and materials (agricultural goods, biotic products, fossile fuels and the metals steel, iron and aluminium) and where improvements are necessary. 
The assessment report can be downloaded from http://www.unep.fr/scp/rpanel/productsandmaterials.htm [94]
Link for further background information: http://www.unep.org/resourceefficiency/ [95]

Europese Unie: Thematische strategie inzake het duurzame gebruik van de natuurlijke hulpbronnen
In deze strategie worden de Europese lidstaten opgeroepen om in de wereldeconomie het voortouw te nemen in meer duurzaam consumeren en produceren. De strategie inzake het duurzame gebruik van de natuurlijke hulpbronnen moet de weg openen naar een langetermijnstrategie die de milieueffecten van de exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen, met inbegrip van de externe dimensie daarvan (d.w.z. de effecten die zich voordoen buiten de EU, ook in ontwikkelingslanden), in de beleidsvorming integreert. 
Link: http://ec.europa.eu/environment/natres/index.htm [96]  

Europese Unie: Environmental Impacts of Significant Natural Resource Trade Flows into the EU
This study completed for DG Environment seeks to identify the environmental impacts which occur outside the EU from a number of highly significant trade flows of raw materials and processed materials into the EU. The literature review provided useful insights into the types of environmental impacts associated with commodities, including impacts on biodiversity which are difficult to characterise quantitatively in an LCA study. The study also seeks to identify those resource trade flows which have a more significant environmental impact, and makes suggestions for policy developments that could help to reduce these impacts. To do so, the study selected a set of 40 commodity trade flows, spread across four sectors (agricultural food and non-food commodities, metals and minerals and fossil fuels) on the basis of the significance of volume and value of imports and likely significance of potential environmental impacts (based on expert judgement and results from previous studies). Link: http://ec.europa.eu/environment/natres/studies.htm [97]

Europese Unie: Het grondstoffeninitiatief
Deze mededeling van de Europese Commissie (DG ondernemingen en industrie) is een eerste stap om een coherenter EU-beleid te ontwikkelen dat een betrouwbare toegang tot grondstoffen zonder marktverstoring kan garanderen. De Commissie acht dit belangrijk voor het concurrentievermogen van de EU en het is dus cruciaal voor het welslagen van het partnerschap van Lissabon voor groei en werkgelegenheid. De Commissie ziet dit ook als hulpmiddel voor de uitwerking van een gemeenschappelijke aanpak binnen het internationale grondstoffendebat, dat door de Verenigde Naties en de G8 op gang is gebracht. 
Stakeholders kunnen tot 19 september reageren op dit rapport in een publieke raadpleging op de EU-website: http://ec.europa.eu/enterprise/policies/raw-materials/public-consultation/index_en.htm [98]. 
Link voor het downloaden van de mededeling van de EC: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2008:0699:FIN:nl:PDF [99]    
Link voor meer informatie: http://ec.europa.eu/enterprise/policies/raw-materials/index_nl.htm [100]  

Europese Unie: Critical raw materials for the EU 
This report analyses a selection of 41 minerals and metals. In line with other studies, the report puts forward a relative concept of criticality. This means that raw material is labelled 'critical' when the risks of supply shortage to industry and their impacts on the economy are higher compared with most of the other raw materials. The most critical materials are: 

List of critical raw materials at EU level (in alphabetical order):
Antimony	Indium
Beryllium	Magnesium
Cobalt	Niobium
Fluorspar	PGMs (Platinum Group Metals)
Gallium	Rare earths
Germanium	Tantalum
Graphite	Tungsten

Link for downloading the report: http://ec.europa.eu/enterprise/policies/raw-materials/files/docs/report-b_en.pdf [101]

Verenigde Staten: SMM, the road ahead
In this report the Workgroup recommends a strategy that includes a few well-chosen demonstration projects to provide insights into applying integrated materials management approaches (including the need for better coordination of resources, product and waste programs). To help identify candidates for these demonstration projects, the Workgroup developed a framework to relatively rank the materials, products and services consumed in the U.S. from a life-cycle perspective, accounting for the environmental impacts, resource use (material, energy, water), and waste. Thirty-eight (38) materials, products and services were identified as possible candidates for demonstration projects. These can roughly be grouped into construction and development, food products and services, forestry, metals, non-renewable organics, textiles, and other products and services. The report shows many recommendations for implementing sustainable material management. 
Link to EPA website for report download: http://www.epa.gov/osw/inforesources/pubs/vision2.pdf [102] and 
for additional information: http://www.epa.gov/osw/inforesources/pubs/vision.htm [103]  

Groot-Brittannië: Securing the future delivering UK sustainable development strategy
This strategy document, dating from 2005, provides a new integrated vision with strong international and societal dimensions. It contains five principles – with a more explicit focus on environmental limits and it is focused on four agreed priorities – sustainable consumption and production, climate change, natural resource protection and sustainable communities. To follow the developments it provides a new indicator set, which is more outcome focused, with commitments to look at new social indicators such as on wellbeing. The document and other information can be found on http://www.defra.gov.uk/sustainable/government/publications/uk-strategy/ [104]

Duitsland: Elemente einer Rohstoffstrategie der Bundesregierung     
Deze strategie uit 2007, die in samenwerking met de Duitse industrie tot stand is gekomen, sluit op hoofdlijnen aan bij het Europese grondstoffeninitiatief. De bouwstenen voor een Duitse beleidsagenda zijn ook dezelfde als de bouwstenen die de Europese Commissie in haar mededeling presenteert voor een Europees beleid, maar men gaat in dit document ook specifiek in op de kritieke elementen in de grondstoffenvoorziening voor de Duitse economie. Inmiddels zijn er ook twee tussenrapportages verschenen met een update van de stand van zaken rond de grondstoffenvoorziening voor de Duitse industrie. 
Link voor downloaden van het strategiedocument: http://www.bmwi.de/BMWi/Redaktion/PDF/E/elemente-rohstoffstrategie,property=pdf,bereich=bmwi,sprache=de,rwb=true.pdf [105] en 
link voor meer informatie: http://www.bmwi.de/BMWi/Navigation/Service/publikationen,did=365186.html [86].

Duitsland: Nationale duurzaamheidstrategie 'Perspectiven f?r Deutschland'
Deze regeringsstrategie en de implementatie is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen regering, maatschappelijke organisaties en de Duitse Raad voor duurzame ontwikkeling. De vier pijlers voor deze strategie zijn rechtvaardigheid voor toekomstige generaties, levenskwaliteit, sociale samenhang en internationale verantwoordelijkheid. Hieronder vallen 21 duurzaamheidsthema’s waarvoor nationale doelen en monitoringsindicatoren zijn vastgesteld. Duurzaam gebruik van grondstoffen is een thema dat valt onder de pijler rechtvaardigheid voor toekomstige generaties. Elke twee jaar verschijnt een monitoringsrapportage op alle 21 indicatoren, waarvan de laatste net is gepubliceerd. Daarnaast verschijnen er voortgangsrapportages, waarin de implementatie van de strategie als geheel aan bod komt. Het zwaartepunt in de laatste rapportage uit 2008 lag op vier thema’s: klimaat en energie, de weg naar een duurzame grondstoffeneconomie, demografische verschuivingen en de wereldvoedselsituatie. 
De monitoringsverslagen en voortgangsrapportages zijn te downloaden op http://www.bmu.de/nachhaltige_entwicklung/stategie_und_umsetzung/nachhaltigkeitsstrategie/doc/38935.php [106] 
Het strategiedocument is te downloaden van http://www.bmu.de/nachhaltige_entwicklung/stategie_und_umsetzung/nachhaltigkeitsstrategie/doc/46334.php [107]
      
België: SSM for Europe, from efficiency to effectiveness
The objective of this report is to provide a clear and easily understandable background study on what sustainable materials management (hereafter SMM) is about, what the main evolutions are, and why SMM is relevant. The report provides examples of a great variety of cases and illustrates the challenges for further policy development on SMM at EU level. The study served as a basis for debate for the informal Environmental Council on July 12 and 13, as part of the Belgian EU Presidency during the second semester of 2010. 
Link: http://www.ovam.be/jahia/Jahia/pid/2260 [108]

België: Strategisch Plan 2010-2015 – samenvatting van de beleidsthema’s afval, materialen en bodem
Met dit plan voor Vlaanderen draagt de OVAM via haar afvalstoffen-, materialen- en bodembeleid bij aan de invulling van het Pact 2020: een nieuw toekomstperspectief voor Vlaanderen. Tegen 2020 moeten hiermee belangrijke stappen zijn gezet naar een 'kringloopeconomie' met een zo laag mogelijk grondstof-, energie-, materiaal- en ruimtegebruik en een zo beperkt mogelijke impact op mens en milieu in Vlaanderen en de rest van de wereld. Om te komen tot een groene kringloopeconomie wordt het klassieke afvalbeleid omgevormd tot duurzaam materialenbeleid. Het sluiten van materiaalkringlopen en het gebruik van afvalstoffen als waardevolle grondstoffen voor de economie worden de speerpunten voor het materialenbeleid.      
Link: http://www.ovam.be/jahia/Jahia/cache/offonce/pid/176?actionReq=actionPubDetail&fileItem=2213 [109]  

België: Inventory of initiatives for SMM
Following a request from the OECD, this study presents a summarizing overview of international initiatives that are relevant for Sustainable Materials Management (SMM). Initiatives have been defined here broadly as comprising various elements, such as information gathering, development of methods, networking, exchange of experience and generation of ideas, and policy measures, including the development of policy tools, programs and strategies. Such initiatives have been investigated at the level of worldwide supranational organisations, international organisations, international business and industry associations and international environmental NGOs and international research networks. The study was carried out by the Dutch research organisations CE and CML. 
Link: http://www.ovam.be/jahia/Jahia/pid/2260 [108]

Websites over afvalbe- en verwerking en verwijdering

Hier vindt u websites over de bewerking van afval, de verwerking en verwijdering van afval.

• Afvalverbranding op de site van de Europese Commissie [169]
  Informatie over afvalverbranding op de website van de Europese Commissie 
   
• Arbeidsrisico's in de afvalbewerking en afvalrecycling [170]
  Informatie op rijksoverheid.nl over de belangrijkste arbeidsrisico's in de afvalbewerking en afvalrecycling, bedoeld voor werkgevers
   
• Arbeidsrisico's in de afvalinzameling [171]
  Informatie op rijksoverheid.nl; publicatie is bedoeld voor werkgevers in de afvalinzamelingbranche
   
• Centrum voor Immobilisatie (CIM) [172]   
  ondersteunt actief initiatieven bij het verwerken van afvalstoffen tot bouwstoffen door immobilisatie 
   
• Duurzaam storten [173]
  Een aantal Nederlandse bedrijven hebben zich verenigd in de Stichting Duurzaam Storten. Zij houden zich bezig met de vraag of duurzaam storten haalbaar is
   
• Interprovinciale Werkgroep Nazorg [174]
  Nazorg voormalige stortplaatsen
   
• Landelijke Afvalbeheerplan (LAP) [156]
  geeft informatie over het afvalbeleid (LAP2) in Nederland
   
• Stookinstallaties (InfoMil) [175]
  gaat in op de wet- en regelgeving met betrekking tot emissies naar de lucht voor stookinstallaties en afvalverbranding
   
• Storten op website Europese Commissie [176] 
  Informatie (in het Engels) over het storten van afval, op de website van de Europese Commissie
   
• Voormalige stortplaatsen (Agentschap NL) [177]
  Wat is een 'voormalige stortplaats', NAVOS, fiscale regeling, lijst, praktijkvoorbeelden.

Websites over bedrijfsafval

Hier vindt u websites over bedrijfsafval.

• Afvalgids.nl [178] 
  Een leveranciersgids met producten en diensten voor de afvalbranche 
   
• Afvalmanager [179]
  Hier vindt u afnemers voor uw reststoffen
   
• Afvalplaza [180]
  De bedrijvengids voor de afvalmarkt
   
• Antwoord voor bedrijven [181]
  De overheid voor ondernemers 
   
• Bedrijfsafval op Rijksoverheid/VROM:
  Organisch bedrijfsafval [182]
   
• FO-Industrie [183] 
  De Facilitaire Organisatie Industrie (FO-Industrie) begeleidt de uitvoering van het Doelgroepbeleid Milieu en Industrie en ondersteunt medewerkers bij gemeenten, regionale samenwerkingsverbanden, provincies, waterschappen en regionale directies van Rijkswaterstaat
   
• InfoMil [184] 
  InfoMil informeert overheden over de implementatie van milieubeleid. Het is een schakel tussen de beleidsmakers van het ministerie van VROM en gemeenten, provincies en waterschappen die dit beleid uitvoeren. In beide richtingen wordt kennis verzameld en verschaft
   
• Landelijk Meldpunt Afvalstoffen (LMA) [185]
  De stichting LMA is door de Minister van VROM aangewezen als landelijke meldinstantie en door de twaalf provincies als dienstverlenende organisatie voor het verwerken en distribueren van meldinformatie
   
• Databank met milieumaatregelen en praktijkvoorbeelden [186] (InfoMil)
  Het doel van de databank met milieumaatregelen en praktijkvoorbeelden is om milieuverbeteringen, energie- en waterbesparing binnen bedrijven en organisaties tot stand te brengen. In veel situaties levert dat ook nog een kostenbesparing op
   
• VIHB-lijst [187] (NIWO).

Websites over afvalbranche-organisaties

Hier vindt u websites over branche-organisaties in de afvalbranche en verwante branches.

• Branchevereniging Mobiele Recycling (BMR) [188]  
  wil als actieve vereniging de belangen behartigen van de leden en de bedrijven die in de sector van puinrecycling actief zijn en die mobiele installaties inzetten 
   
• Branchevereniging Recycling Breken en Storten (BRBS) [189]
  vereniging van recyclingbedrijven die van bouw-, renovatie- en sloopafval en droog bedrijfsafval nieuwe bouwmaterialen en andere producten maken. De vereniging bestaat uit puinbrekers en sorteerbedrijven
   
• BVOR [190] 
  BelangenVereniging Organische Reststoffen
   
• EVO [191]
  Belangenbehartiger van verladers, ontvangers en eigen vervoerders in de groot- en detailhandel, bouw, industrie, agrarische sector en zakelijke dienstverlening
   
• FEAD [192]
  FEAD is the European organization which represents the EU's waste management industry. Members are national associations of waste management and environmental services, whose members are private and/or public waste management companies
   
• Municipal Waste Europe [193] 
  The network Municipal Waste Europe started 1 June 2008
  The members are national public waste associations and similar
   
• Netherlands Waste Management Partnership (NWMP) [194]
  The successful merge of both waste policy and professional waste management, reflected by the constructive co-operation between National, Regional- and Municipal governments and the Dutch Waste Management Industry, incorporating calls from NGO’s addressing environmental concerns, is what we are proud of in the Netherlands to display to the rest of the world
   
• NVRD, dé vereniging voor afval en reinigingsmanagement [195] 
  Verenigt de belangen van (overheidsgedomineerde) bedrijven, organisaties en gemeenten die zich professioneel bezighouden met afvalbeheerstaken
   
• Transport en Logistiek Nederland (TLN) [196]
  De grootste organisatie van transportbedrijven en logistieke dienstverleners
   
• Vereniging Afvalbedrijven [197] 
  Belangenbehartiger voor de gehele afvalketen.

Websites over afvalinzameling en hergebruik

Hier vindt u websites over gescheiden inzameling en hergebruik in het algemeen.

• Afvalscheidingswijzer [198] (Milieu Centraal)
  Raadpleeg de Afvalscheidingswijzer en gooi uw afval in de juiste bak. Dan helpt u grondstoffen en energie te besparen
   
• Hergebruik frituurvet [199]
  Hergebruikfrituurvet.nl zorgt ervoor dat het gebruikte frituurvet en frituurolie weer rendabel wordt gemaakt door er o.a. biodiesel van te maken 
   
• Recycling Magazine Benelux [200]
  Website van het vakblad 
   
• Nationale Reststoffenbeurs [201]
  onafhankelijke intermediair om bedrijven te helpen bij het zoeken naar hergebruiksmogelijkheden voor hun afval- en reststoffen
   
• Startpagina recycling [202]
  'dochter' van startpagina.nl; hier vindt u de recyclingbedrijven 
   
• Vereniging VAOP [203] 
  De coöperatieve vereniging VAOP heeft tot doel Nederlandse gemeenten te ondersteunen bij het inzamelen, verwijderen en verwerken van recyclebare afvalstromen.     

Websites over kringloopbedrijven

Hier vindt u websites over kringloopbedrijven.

• Branchevereniging van kringloopbedrijven (BKN) [204]
  Overkoepelende organisatie van 58 kringloopbedrijven 
   
• Het Goed Kringloopwinkels [205] 
  Organisatie waarbij negentien kringloopwarenhuizen zijn aangesloten
   
• Kringloop Midden-Holland [206] 
  Kringloopbedrijven in Zuid-Holland en Utrecht
   
• Kringloopnet [207]
  Dé site voor hergebruik van Stichting Milieunet, met adressen van alle leveranciers van tweedehands, oude, gebruikte, antieke, ambachtelijke en historische artikelen en (recuperatie) materialen
   
• Kringloopwinkels [208]
  Websites van kringloopwinkels zélf zijn soms moeilijk te vinden. Wij maken, voor uw en onze eigen lol, deze actuele en informatieve kringloopwinkelgids, geheel reclamevrij ook nog!.   

Websites over melden en registreren van afvalstoffen

Hier vindt u websites over het melden en registreren van afvalstoffen.

• Afval over de grens [4] 
  EVOA-pagina's van Uitvoering Afvalbeheer 
   
• Landelijk Meldpunt Afvalstoffen [185] 
   
• NIWO-pagina met VIHB-lijst [209]  
  Registratie van Vervoerders, Inzamelaars, Handelaars en Bemiddelaars (VIHB) van afvalstoffen 
   
• Waste shipments [84]
  EVOA op de website van de Europese Commissie (in het Engels), nu met FAQs.
   

Websites over nuttige toepassing van afval

Hier vindt u websites over de nuttige toepassing van afval, met name als brandstof.

• Biobrandstoffen [210] 
  Het Productschap MVO houdt zich bezig met biobrandstoffen omdat oliën en vetten en daarvan afgeleide producten een hoge energetische waarde hebben en in veel gevallen als biobrandstoffen kunnen worden ingezet
   
• Bioenergy at Wageningen [211]
  Bioenergie startpagina van Wageningen UR 
   
• Biomassakaart [212]
  biomassakaart van de AVIH, de Algemene Vereniging Inlands Hout gelanceerd. De biomassakaart is de enige online overzichtkaart van het gebruik van duurzame energie op basis van houtige biomassa in Nederland en aangrenzende gebieden in Duitsland en België
   
• CEWEP - Confederation of European Waste-to-Energy Plants (W-t-E) [213]
  CEWEP is the European representation of more than 340 municipal Waste-to-Energy plants in 16 countries, with an annual capacity of 48 million tonnes. These Waste-to-Energy plants treat waste in an environmentally sound way and produce energy from it, which they deliver to citizens and to industry.
   
• Energie in Nederland [214]
  Site van ECN 
   
• Energieprojecten [215]
  Op deze site vindt u praktijkvoorbeelden van innovatieve projecten die bewijzen dat er nog heel veel energie kan worden bespaard
   
• Energietransitie - Werkgroep Groen Gas (NL Energie en Klimaat)
   
• Frituurvet, recycle het! [216]
  Lever gebruikt frituurvet in bij één van de  inzamelpunten  bij u in de buurt. Het ingeleverde frituurvet wordt gerecycled tot onder meer biobrandstof
   
• Stichting Platform Bio-Energie
  overkoepelende organisatie voor bedrijven die betrokken zijn bij de productie van energie uit biomassa.        

Websites over afvalpreventie

Hier vindt u websites over afvalpreventie.

• Afval=voedsel [217]
  Aflevering van VPRO-programma Tegenlicht over Cradle to Cradle
   
• Afvalpreventie.nl [218]
  Een initiatief van de NVRD
   
• Afvalpreventie en -scheiding [219] (InfoMil)
  Afvalpreventie en afvalscheiding maken deel uit van de Wet milieubeheer (Wm). De aanpak van deze onderwerpen bij vergunningverlening en handhaving in het kader van de Wm staat beschreven in de Handreiking Wegen naar preventie bij bedrijven (InfoMil, 2005) en bijbehorend Werkboek Wegen naar preventie bij bedrijven (InfoMil, 2006)
   
• Afvalpreventie Vlaanderen [220] 
  OVAM, dienst preventie  
   
• Cradle-to-cradle [151]
  Cradle to Cradle (van wieg tot wieg) is een ontwerpconcept ontwikkeld door William McDonough en Michael Braungart op basis van eco-effectiviteit
   
• Databank met milieumaatregelen en praktijkvoorbeelden [186] (InfoMil)
  Het doel van de databank met milieumaatregelen en praktijkvoorbeelden is om milieuverbeteringen, energie- en waterbesparing binnen bedrijven en organisaties tot stand te brengen. In veel situaties levert dat ook nog een kostenbesparing op
   
• EcoDesign [152] (NL Milieu en Leefomgeving)
  Ecodesign is een integrale ontwerpactiviteit die beoogt dat de productontwikkelaar bij het nemen van ontwerpbeslissingen ook de gevolgen voor het milieu overweegt, daarbij rekening houdend met alle schakels van de productketen 
   
• Europese Week van de Afvalvermindering [221]
  De Europese week van de afvalvermindering is een over drie jaar gespreid project dat door het LIFE+ programma van de Europese Commissie gesteund wordt tot in 2011. In 2011 zal de week van de afvalverminderin plaatsvinden van 19 – 27 November
   
• Milieu Centraal over afvalpreventie [222] 
  Voorkomen is beter dan genezen. Daarom is minder afval beter dan afval hergebruiken. Met de tips op deze site daalt de berg huishoudafval aanzienlijk
   
• NU spaarpas [223]
  Spaar de wereld, beloon jezelf 
   
• Product & Milieu [224]
  in de levenscyclus van een product is al milieuwinst te behalen 
   
• Repair Café [225]
  Het Repair Café is een evenement dat draait om repareren. Mensen leren er op een andere manier naar hun spullen te kijken en er opnieuw de waarde van in te zien
   
• Stichting Nederland Schoon [226]
  de stichting initieert en ondersteunt projecten en campagnes gericht op de preventie en bestrijding van zwerfafval 
   
• Stimular [227]
  stimulering van afval- en emissiepreventie, energiebesparing en milieuzorg in de Rotterdamse regio 
   
• The Story of Stuff [228]
  From its extraction through sale, use and disposal, all the stuff in our lives affects communities at home and abroad, yet most of this is hidden from view. The Story of Stuff is a 20-minute, fast-paced, fact-filled look at the underside of our production and consumption patterns
   
• Voorkom Afval [229]
  Met deze website bieden wij bedrijven en consumenten een mogelijkheid zich op een milieutechnisch verantwoorde manier te ontdoen van hun spullen of reststromen
   
• Waste Prevention [230] (Eionet)
   

Websites over afvalrecycling

Hier vindt u websites over recycling in het buitenland en internationaal.

• Association of Cities and Regions for Recycling and sustainabl Resource management (ACR+) [231]
  international network of members who share the common aim of promoting the sustainable consumption of resources and management of waste through prevention at source, reuse and recycling. The members are mainly local and regional authorities, as well as national networks of local authorities representing around 750 municipalities
   
• Bureau of International Recycling (BIR) [232]
  BIR is a non-profit-making, non-governmental organisation financed by annual membership dues paid by its 42 affiliated national federations and by some 600 member companies
   
• EUWID Recyclingbörse [233]
  will dazu beitragen, Angebot und Nachfrage von Werkstoffen zu koordinieren
   
• Fédération Internationale du Recyclage (FIR) [234] (Engels)
  National organizations join efforts in advancing recycling of construction and demolition waste
   
• Global Recycling Network [235]
  The Worlds Waste Collection, Disposal & Recycling Marketplace
   
• Recycler's World [236]
  Trading site for information related to recyclable commodities, by-products, used & surplus items
   
• UK recycled products guide [237]
  The UK's directory of recycled products from WRAP, the Waste & Resources Action Programme.     

Websites over auto-afval

Hier vindt u websites over auto-afval.

• Auto Recycling Nederland (ARN) [252]
  opgericht door de Nederlandse autobranche met als doel de hoeveelheid afval van afgedankte auto's drastisch te verminderen
   
• Autoafval bij Europese Commissie [253]
  Autoafval - Engelstalige informatie - op de site van de Europese Commissie
   
• Auto-afval op Rijksoverheid/VROM:
  Besluit beheer autowrakken [254]
  Beleidsnota autowrakken [255]
  Beleidsnota autobanden [256]
   
• EGARA [257]
  European Group of Automotive Recycling Associations, the European Umbrella Assiociation for Automotive Recyclers
   
• STIBA [258]
  Nederlandse brancheorganisatie van auto-, motorfiets-, truck- en aanverwante voertuigdemontagebedrijven 
   
• Vereniging Band en Milieu (Recybem) [259]
  inzameling autobanden volgens Besluit beheer autobanden.

Websites over bouw- en sloopafval

Hier vindt u websites over bouw- en sloopafval.

AVI-bodemas [260]
Met deze website geeft de Vereniging Afvalbedrijven u informatie over de productie en toepassing van AVI-bodemas, de huidige wet- en regelgeving, de veiligheidsvoorschriften en kwaliteitsgaranties die de producenten van AVI-bodemas bieden
 

Babex [261]
Verbond van aannemers van sloopwerken
 

Branchevereniging Recycling Breken en Sorteren (BRBS) [189]
Vereniging van recyclingbedrijven die van bedrijfs-, bouw- en sloopafval weer nieuwe bouwmaterialen en andere producten maken
 

Centrum voor Immobilisatie (CIM) [172]
Ondersteunt actief initiatieven bij het verwerken van afvalstoffen tot bouwstoffen door immobilisatie 
 

Granulaatbeton [262]
Op deze site vindt u praktijkvoorbeelden van en richtlijnen voor succesvolle toepassing van granulaat als grindvervanger in beton
 

ISCOWA [263] 
International Society for the Environmental and Technical Implications of Construction with Alternative Materials
 

Kringloop bouwmaterialen [264] (Stichting Milieunet)
Dé site voor elke klusser: gratis alle adressen van gebruikte, oude bouwmaterialen in Nederland
 

Nationaal Dubo Centrum [265] 
Per 1 juli 2009 heeft voorheen SenterNovem de Duurzaam Bouwen website en de Dubo Infodesk beëindigd. Hier leest u waar u nu terecht kunt met uw vragen
 

Stichting Beheer Certificatieregelingen [266] (Stichting Veilig en milieukundig slopen)
Centraal College van Deskundigen-Slopen 
 

VKG-recyclesysteem [267]
Regelt de recycling van kunststof kozijnen in Nederland
 

Vereniging van Sloopaannemers (VERAS) [268]
 

Vlakglasrecycling Nederland [269]
De stichting zet zich in voor het systematisch verzamelen en recylen van dit afval
 

VVTB [270]
Vereniging voor Verwijdering van Toxische en Gevaarlijke Bouwmaterialen.

Websites over elektr(on)ische apparatuur

Hier vindt u websites over elektrische en elektronische apparatuur als afvalstroom.

• BEA-indicator [271]
  Vereniging FME-CWM en de NVMP een gemeenschappelijke website met informatie opengesteld met wetteksten en praktische hulpmiddelen
• ORGALIME [272]
  De Europese industrie in het Engels over WEEE en RoHS
• Elektr(on)isch afval bij de Europese Commissie [273]
  Informatie in het Engels over elektr(on)isch afval op de website van de Europese Commissie 
• Elektr(on)isch afval op rijksoverheid.nl:
  Brochure Recycling elektrische en elektronische apparaten [274]
• E-waste info [275] (Swiss e-waste guide)
  A knowledge base for the sustainable recycling of e-Waste
• ICT Milieu [276]
  Vraagbaak en belangenbehartiger op het gebied van het ICT-Inzamelsysteem
• Nederlandse Vereniging Verwijdering Metalektro Producten (NVMP) [277]
  de uitvoeringsorganisatie die in opdracht van producenten en importeurs zorgt voor een efficient en effectief inzamel- en verwerkingsysteem voor afgedankte elektr(on)ische apparatuur
• Producenten-verantwoordelijkheid.nl [278]
  doel van deze website is om merk- en systeemneutraal informatie te verstrekken over alle zaken en inspanningen die met deze onderwerpen te maken hebben
• Stichting Recycling Technologische Apparatuur (RTA) [279]
  Opgericht voor alle Nederlandse producenten en importeurs van professionele elektrische of elektronische apparatuur en is verantwoordelijk voor de uitvoering van de collectieve mededelingen rond de nieuwe richtlijn Afgedankte Elektrische en Elektronische Apparatuur (AEEA)
• Stichting RTA, downloads [280]
  wet- en regelgeving, Europese richtlijnen, enz.
• WEEE-forum [281]
  The association of collective WEEE take back systems in Europe.

Websites over KCA en gevaarlijk afval

Hier vindt u websites over klein chemisch afval (kca) uit huishoudens en over gevaarlijk afval in het algemeen.

• Afvalolie bij de Europese Commissie [282]
  Informatie in het Engels over afvalolie op de site van de Europese Commissie 
• Asbest [283]
  Informatie over asbest op de website van InfoMil
• Batterijen bij Europese Commissie [284]
  Informatie in het Engels over batterijen op de website van de Europese Commissie 
• Eural op Rijksoverheid/VROM:
  Brochure Europese afvalstoffenlijst (Eural) [285]
• Gevaarlijk afval bij de Europese Commissie [286]
  Informatie in het Engels over gevaarlijk afval op de website van de Europese Commissie 
• Gevaarlijk afval op Rijksoverheid/VROM: 
  Gevaarlijk afval [287]
  Asbest en asbesthoudende afvalstoffen (beleidsnota) [288]
  Gezondheidszorgafval bij mens of dier (beleidsnota) [289]
  Regelgeving beheer batterijen en accu's (brochure) [290]
  Scheepsafvalstoffen (beleidsnota) [291]
  Teerhoudend asfalt (beleidsnota) [292]
• KCA op Rijksoverheid/VROM: 
  Batterijen en accu's (beleidsnota) [293]
  Beleidsnota Klein chemisch of gevaarlijk afval [294]
  Wat is klein chemisch afval (vraag en antwoord) [295]
  Verpakkingen van verf, lijk, kit of hars (beleidsnota) [296]
  Verpakkingen van overige gevaarlijke stoffen (beleidsnota) [297]
• LMA [298] (Agentschap NL
   Landelijk Meldpunt Afvalstoffen 
• Sectorplannen LAP:
  Alle sectorplannen [299]
  13. Batterijen en accu's [300]
  51. Autowrakken [301]
• Stichting Afvalstoffen & Vaardocumenten Binnenvaart (SAB) [302]
• Stichting Batterijen (Stibat) [303]
  de organisatie die de inzamelactiviteiten voor lege batterijen in Nederland coördineert
• ZAVIN [304]
  Ziekenhuisafvalverwerkingsinstallatie Nederland 
• Zuiveringsslib bij Europese Commissie [305]
  Informatie in het Engels over zuiveringsslib op de website van de Europese Commissie.

Websites over glasafval

Hier vindt u websites over glas als afvalstroom.

• Friends of Glass [306] 
  De Europese Federatie voor Glasverpakking (FEVE) is een internationale non-profitorganisatie van de glasverpakkingsindustrie, met als missie het promoten van glasverpakkingen en glasrecycling
• Glas op Rijksoverheid/VROM: 
  Informatieblad Verpakkingsglas [307]
• Nothing is good for you [308]
  Campagne voor meer glasverpakkingen
• Stichting Kringloop Glas [309] 
  Brancheorganisatie van bedrijven en instellingen die betrokken zijn bij het hergebruik van glas 
• Stichting Promotie Glasbak [310] 
  zet zich in om de inzameling van eenmalige glasverpakkingen via de glasbak te stimuleren 
• VAOP, glas [311]
  VAOP regelt de inzameling en verwerking van het recycling-glas 
• Vlakglasrecycling [269]
  Deze afvalstroom valt onder bouw- en sloopafval. Het gaat hier niet om verpakkingsglas, maar om gebroken ruiten e.d.       

Websites over grond als afvalstroom

Hier vindt u websites over (verontreinigde) grond als afvalstroom.

Bodem.pagina [312]
Startpaginadochter over bodem.

Bodem+ [313] (NL Milieu en Leefomgeving) 
Bodem+ zal enerzijds de uitvoering ondersteunen met een praktijkgerichte vertaling van beleid, de introductie van instrumenten en het vervullen van een vraagbaakfunctie. Anderzijds zal zij aan het Ministerie van VROM beleidsadviezen en feedback op beleidsvoornemens geven vanuit de kennis die zij heeft van de uitvoeringspraktijk.

Bodembreed [314] (SKB)
Stichting Kennisontwikkeling Kennisoverdracht Bodem.

Bodemrichtlijn [315]

Brancheorganisatie Grondbanken [316] 
gericht op opdrachtgevers en gebruikers van licht verontreinigde grond bestemd voor de toepassing in werken.

CIM - Centrum voor immobilisatie [317] 
Het Centrum voor immobilisatie (CIM) ondersteunt actief initiatieven bij het verwerken van afvalstoffen tot bouwstoffen door immobilisatie.

Expertisecentrum Bodem [318]
stelt kennis en expertise op het bodemgebied beschikbaar voor regionale diensten en projectbureaus van Rijkswaterstaat
 
HUM Bbk [319]
Publicatie (samenvatting) HandhavingsUitvoeringsMethode (HUM) Besluit bodemkwaliteit.

NVPG [320]
Nederlandse Vereniging van Procesmatige Grondreinigingsbedrijven.

Subbied [321] (NL Milieu en Leefomgeving)
Regeling eenmalige uitkering baggerwerkzaamheden bebouwd gebied (gesloten).  

Websites over hout als afvalstroom

Hier vindt u websites over afvalhout.

• Houtafval op Rijksoverheid/VROM:
  Informatieblad Houtafval in Nederland [322]
   
• Rest Hout Nederland [323] 
   
• Stichting Kringloop Hout [324]
  geeft uitvoering aan het Deelconvenant Materiaal Hergebruik Houten Verpakkingen.

Websites over kunststoffen en rubber

Hier vindt u websites over kunststoffen en rubber als afvalstromen.

• Actie Boerenbanden [325]
• European Tyre & Rubber manufacturing Industry (ETRma) [326]
• Federatie NRK [327]
  Brancheorganisatie voor de rubber- en kunststofindustrie en behartigt de belangen van de rubber-, lijm-, recycle- en kunststof-industrie
• Knapzak [328]
  inzamelsysteem voor kunststofverpakkingen, zoals folie, EPS, PE flacons, plantenpotten en PET-flessen
• Kunststoffen op Rijksoverheid/VROM:
  Informatieblad Kunststofafval in Nederland [329]
  Kunststof (beleidsnota) [330]
• KunststofNet [331]
  platform waarin instanties op het gebied van kunststof en rubber met elkaar samenwerken
• RecyBEM [259]
   RecyBEM B.V. en de Vereniging Band en Milieu vinden elkaar in de uitvoering van het Besluit Beheer Autobanden
• Stichting Disposables Benelux [332]
  non-profitorganisatie met als doel het publiek, gebruikers, maatschappelijke groeperingen en de politiek te informeren over éénmalig gebruikte kunststof bekers alsmede het bevorderen van de inzameling en herverwerking ervan.
• Stuurgroep PVC en ketenbeheer [333]
  informatie over PVC en de milieueffecten van dit materiaal 
• Vereniging Milieubeheer Kunststofverpakkingen (VMK) [334]
  brancheorganisatie voor de kunststofverpakkingsindustrie in Nederland 
• Vereniging VACO [335]
  Bedrijfstakorganisatie voor de banden- en wielerbranche.

 

Websites over metaalafval

Hier vindt u websites over metalen als afvalstromen.

• Aluminium Centrum [336] 
  koepelorganisatie voor de aluminiumindustrie 
• Eurometrec [337]
  European Metal Trade and Recycling Federation
• Metaal Recycling Federatie [338] 
  brancheorganisatie voor de metaalrecycling branche 
• Metalen op Rijksoverheid/VROM:
  Informatieblad Metalen [339]
• Stichting Kringloop Blik (SKB) [340] 
  de organisatie van producenten van metalen industriële en consumentenverpakkingen en bedrijven die in metaal verpakte producten op de markt brengen, waaronder vooral voedingsmiddelen. SKB stimuleert de toename van recycling van metalen verpakkingen en heeft als doel de kringloop van metalen verpakkingen te sluiten.    

Websites over organische reststoffen (GFT-afval, enz.)

Hier vindt u websites over organische reststoffen zoals GFT en groenafval en over compost.

• Belangenvereniging Composteerbare Producten Nederland (BCPN) [341]
  Belangenvereniging van bedrijven en organisaties die betrokken zijn bij composteerbare producten
• Branche Vereniging Organische Reststoffen (BVOR) [190]
  Heeft ten doel het bevorderen van een goede en verantwoorde verwerking van organische reststoffen, met name groenafval
• Landelijke compostdag [342]
• Co-vergisten en regelgeving [150]
  Als u gaat co-vergisten krijgt u te maken met verschillende voorschriften en regelgeving. Hier staat een overzicht
• European Bioplastics [343]
  The European branch association representing industrial manufacturers,  processors and users of bioplastics and biodegradable polymers (BDP) and their derivative products 
• European Commission - Biodegradable Waste [344]
  De pagina's, in het Engels, over organisch afval van de Europese Commissie
• European Compost Network (ECN) [345]
  The network to promote sustainable biowaste management practices (zie ook de landenrapporten)
• Frituurvet, recycle het! [216]
  Lever gebruikt frituurvet in bij één van de  inzamelpunten  bij u in de buurt. Het ingeleverde frituurvet wordt gerecycled tot onder meer biobrandstof.
• GFT en organisch afval bij Europese Commissie [344] 
  Informatie in het Engels over gft / organisch afval (biodegradable waste) op de website van de Europese Commissie 
• GFT-afval [346] (Vereniging Afvalbedrijven)
  campagne 'Waarom? Daarom!' om beslissers en beleidsmakers binnen de gemeenten te informeren over hoe de VA de grote stroom gft-afval verwerkt 
• Organisch afval op Rijksoverheid/VROM:
  Gft van huishoudens, gescheiden ingezameld (beleidsnota) [347]
  Groenafval, gescheiden ingezameld (beleidsnota) [348]
  Organisch bedrijfsafval, gescheiden ingezameld (beleidsnota) [182]
• Vlaco [349]
  de Vlaamse Compostorganisatie.
   

Websites over oud papier en karton

Hier vindt u websites over oud papier en karton.

• European Recovered Paper Council (ERPC) [350]
  The ERPC monitors the progress of the European Declaration on Paper Recovery and co-ordinates the joint work to achieve the set targets
   
• Federatie Nederlandse Oudpapier Industrie (FNOI) [351]
  brancheorganisatie voor de oudpapier-industrie
   
• Papier en karton op de website Rijksoverheid
  Informatieblad Papier en karton [352]
  Informatieblad Beheer verpakkingen en papier en karton [353]
   
• Stichting Papier Recycling Nederland (PRN) [354]
  uitvoeringsorganisatie van het Papiervezelconvenant
   
• VAOP, papier [355]
  coöperatieve vereniging, verzorgt de inzameling en verwerking van oud papier
   
• Vereniging Golfkarton [356]
  behartigt de belangen van de Nederlandse golfkartonindustrie
   
• Koninklijke VNP [357]
  branchevereniging van Nederlandse Papier- en kartonfabrieken.

Websites over oud textiel en schoenen

Hier vindt u websites over oud textiel en schoenen.

• Samenwerkingsverband Kledinginzamelende Instellingen (SVKI) [358] 
  een aantal kleinere charitatieve organisaties werken samen bij de inzameling van gebruikte kleding en huishoudtextiel 
   
• Textiel op Rijksoverheid/VROM:
  Textiel, gescheiden ingezameld (beleidsnota) [359]
   
• VAOP, textiel [360] 
  VAOP neemt voor gemeenten de verwijdering en verwerking van gebruikt textiel voor haar rekening 
   
• Vereniging Herwinning Textiel (VHT) [361]
  brancheorganisatie voor de Nederlandse textielrecyclingindustrie.

Websites over verpakkingsafval

Hier vindt u websites over verpakkingsafval.

• The Alliance for Beverage Cartons and the Environment (ACE) [362]
  international association of paperboard and beverage carton manufacturers 
• Bedrijfsverpakkingen [363] 
  De bedrijfstakorganisaties: de Metalektro en Bouw hebben het initiatief genomen om een collectief systeem voor bedrijfsverpakkingen op te zetten. Het systeem zorgt ervoor dat producenten en importeurs aan de nieuwe verpakkingenwetgeving kunnen voldoen
• Belastingdienst [364] 
  hier leest u wat u moet doen wanneer u verpakkingenbelasting moet betalen
• Echte helden [365]
  'Een Echte Held Kiest Statiegeld' is een initiatief vanuit milieubeweging, afvalbedrijven en gemeenten, georganiseerd door Stichting Ons Statiegeld (SOS)
• EcoVerpakkingen [366] 
  Financier projecten Convenant Verpakkingen namens het Nederlandse bedrijfsleven
• Fostplus [367]
  Promoot, coördineert en financiert de selectieve inzameling, de sortering en de recyclage van huishoudelijk verpakkingsafval in België 
• Kenniscentrum Nascheiding [368] 
  van EcoVerpakkingen 
• Plastic Heroes [369]
  'Echte helden sparen hun plastic flessen en flacons (PFF)... en sparen zo het milieu!'
• Pro Europe [370] 
  Packaging Recovery Organisation Europe (de Groene Punt-organisaties) 
• Recycling Netwerk [371] 
  Coalitie van (milieu)organisaties die zich inzetten voor een beter milieu door een goed materialenbeleid, met speciale aandacht voor statiegeld en verpakkingen 
• Slimmer Verpakken [372] 
  Site van SVM-PACT over preventie en scheiden van verpakkingsafval 
• Stichting Herverwerking Drankenkartons (Hedra) [373]   
  De Nederlandse brancheorganisatie die de milieubelangen behartigt van kartonnen drankverpakkingen
• Stichting Nedvang [36] 
  Nedvang geeft op kostenefficiente wijze uitvoering aan het Besluit Verpakkingen namens de aangesloten bedrijven. Nedvang is daarmee intermediair tussen afvalinzamelaars, -verwerkers en producenten en importeurs
• Vereniging Milieubeheer Kunststofverpakkingen (VMK) [374] 
  brancheorganisatie voor de kunststofverpakkingsindustrie in Nederland 
• Verpakkingen op Rijksoverheid:
  Verpakkingenbelasting [375]
  Helpdesk verpakkingenbelasting [376]
  Informatieblad verpakkingen [377]
  Verpakkingenbelasting (vraag en antwoord) [378]
• Verpakkingen op website HBD  [379]
  Hoofdbedrijfschap Detailhandel  
• Verpakkingsafval bij de Europese Commissie [380] 
  Informatie in het Engels over verpakkingen en verpakkingsafval op de website van de Europese Commissie 
• Verpakkingstool [381] (HBD)
  Een online instrument waarmee u kunt berekenen voor welke hoeveelheid verpakkingen u verantwoordelijk bent (meer of minder dan 15.000 kg verpakkingen per jaar). 

Websites over zwerfafval

Hier vindt u websites over zwerfafval.

• Coastwatch [382] 
  Coastwatch is een vakoverstijgend kustproject voor de basisvorming van het voortgezet onderwijs. Centraal staat een dagdeel veldwerk aan de kust (buiten het badseizoen). De leerlingen onderzoeken met behulp van turflijsten wat er ligt aan zwerfvuil
• de Schone Stad Den Haag [383] 
  Het doel van het project 'De Schone Stad', een initiatief van de winkeliers, is een schone binnenstad in Den Haag te krijgen en te houden
• Gemeente Schoon [384]
  Het actieprogramma Gemeente Schoon biedt u de hulp en tools die u nodig heeft voor schone straten en tevreden burgers
• Himmelwike [385] 
  Diverse gemeenten in de provincie Friesland binden in het voorjaar samen met basisscholen, woningbouwverenigingen en Omrin de strijd aan tegen zwerfafval
• Ik prik mee [386]
  Mobiliseert alle wandelaars, recreanten, nordic walkers en hardlopers die Nederland rijk is om de aanval in te zetten op zwerfvuil. Zo blijven bospaden, landweggetjes, wegbermen en natuurgebieden gevrijwaard van afval!
• In de vuilbak [387]
  De Vlaamse overheid en het bedrijfsleven slaan de handen in elkaar. Samen zorgen zij voor een verbeterde afvalinfrastructuur, sancties bij overtredingen, een sensibilisatiecampagne en doelgroepgerichte acties.
• Keep Britain Tidy [388] 
  ENCAMS (Environmental Campaigns) is an environmental charity which aims to achieve litter free and sustainable environments
• Natuurlijk Schoon [389]
  jaarlijks terugkerende opruimactie in samenwerking met scholen, vrijwilligersorganisaties, milieu- en natuurorganisaties en gemeenten in de provincies Overijssel, Gelderland, Utrecht en Flevoland
• Nederland Schoon [390] 
  Stichting Nederland Schoon 
• Project Zwerfvuil van OVAM [391]
  De aanpak van zwerfvuil in Vlaanderen 
• SVZO [392]
  Stichting Vrijwillige Zwerfafval Opruimers
• Venlo Schoon [393] 
  Binnen dit programma worden diverse projecten opgezet en uitgevoerd. Deze projecten moeten leiden tot een schonere gemeente en tot minder overlast door hondenpoep, zwerfafval, graffiti, aanplak en wildplassen
• Zwerfafval op Rijksoverheid/VROM: 
  Beleidsnota zwerfafval [394]
  Brochure zwerfafval [395]
  Raamovereenkomst VROM, bedrijfsleven en VNG over verpakkingen en zwerfafval [396]
  Vraag en antwoord [397]
• Zwerfvuil.eu [398]
  Waterschap Roer en Overmaas, Rijkswaterstaat Limburg, Stichting Reinwater en de Stichting ARK Natuurontwikkeling werken samen om het zwerfafval langs de Maas aan te pakken
• Zwervend langs zee [399]
  KIMO Nederland en België, Stichting de Noordzee en Rijkswaterstaat willen in twee jaar minder afval
  op het strand en in de zee, door bewustwording van recreanten en stimuleren dat strandexploitanten zich actief inzetten. 

Websites over afval, internationaal

Hier vindt u internationale links op het gebied van afval en milieu.  

• Basel Convention [408] 
  Contains documents and information used by the Parties to the Basel Convention and other stakeholders. A special section for the general public and other newcomers to the issues addressed by the Convention is also available  
• EEA multilingual environmental glossary [409]
  milieutermen in 24 Europese talen 
• Eurostat [410] 
  A guide to the EU statistical office  
• The Global Development Research Centre [411] 
  Engelstalige pagina's Urban Waste Management op de website van Urban Environmental Management  
• The Global Directory for Environmental Technology [412] 
  Eco-web; guide to the full spectrum of environmental products & services, featuring 7.000 leading suppliers from 150 countries. Information about organisations, publications and events is complemented by editorial contributions from distinguished experts in their respective fields 
• ISWA (International Solid Waste Association) [413] 
  Promotes sustainable waste management world-wide  
• NL EVD Internationaal [414]
  dé overheidsorganisatie die ondernemers inspireert en ondersteunt bij het waarmaken van hun internationale ambities. Hierbij gaat het om het aanbieden van informatie, financiering en netwerken. NL EVD Internationaal is onderdeel van Agentschap NL  
• OECD Database [415]
  Database on Transboundary Movement of Wastes destined for Recovery Operations  
• OECD, topic Resource Productivity and Waste [416] 
  OECD is tackling today's most challenging waste issue: promoting sustainable use of materials in order to reduce their negative environmental impacts and to encourage waste minimisation, while supporting economic development  
• United Nations Statistics Division [417] 
  compiles statistics from many international sources and produces global updates  
• VROM-Inspectie; afvalexport [418]
  de VROM-Inspectie handhaaft de EVOA-regels in Nederland  
• WASTE [419] 
  non-profit organisation for development projects in countries in Africa, Asia and Latin America  
• Wastebase (Eionet) [420]
  WasteBase is an electronic database with information on waste and waste management in Europe. This includes waste quantities, policies, plans, strategies, and instruments.  
• Worldwatch Institute [421] 
  a non profit public policy research organization dedicated to informing policymakers and the public about emerging global problems and trends and the complex links between the world economy and its environmental support systems.

Websites over afval en de Europese Unie

Hier vindt u Europese websites op afval- en milieugebied.  

• Activiteiten van de Europese Unie - Milieu [422] 
  Overzicht van de beschikbare Europese milieu-informatie
• Eur-Lex [423]
  De toegang tot het recht van de Europese Unie
• European Environment Agency (EEA) [424]
  Information for improving Europe's environment
• European Environmental Bureau (EEB) [425]
  Federation of Environmental Citizens Organisations
• European Topic Centre on Sustainable Consumption and Production (Eionet) [426]
  The European Topic Centre on Sustainable Consumption and Production (ETC/SCP) is a consortium of eight organisations, working in partnership to provide policy-makers with relevant information and analysis on sustainable consumption and production.
• Europese Commissie; milieuzaken [427]
  Europees milieubeleid, waaronder afvalbeleid
• EU-statistieken op cbs.nl [428]
  Themapagina's Europese Unie op de CBS-site
• European Federation of Waste Management en Environmental Services (FEAD) [192] 
  the European organization which represents the EU's waste management industry
• State of the Environment Reporting Information System (SERIS) [429] (Eionet)
  an inventory of national state of the environment reports 
• Strategiediscussie afval  [430]
  Strategiediscussie afval op de website van de Europese Commissie (in het Engels)
• Vertegenwoordiging van de Europese Commissie in Nederland [431]
• Vervoer van afval op website Europese Commissie [84] 
  (in het Engels)
• Waste Management Planning [432]
  Afvalbeheerplannen op site Europese Commissie (in het Engels)
• Waste shipments [84]
  EVOA op de website van de Europese Commissie (in het Engels), nu met FAQs.

Websites over afval in diverse landen

Hier vindt u links op afvalgebied in diverse andere landen. Nog meer informatie vindt u als u de naam van een land invoert in het zoeksysteem, plus het woord afval.

• België: EMIS/VITO [433] 
  het Energie- en Milieu Informatie Systeem voor het Vlaamse Gewest
• België: Departement LNE [434] 
  Departement Leefmilieu, Natuur en Energie van de Vlaamse overheid
• België: Indevuilbak [387]
  zwerfvuilsite van overheid en bedrijfsleven
• België: OVAM [435] 
  Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij 
   
• Bulgarije: afval [436] (Agentschap NL)
  
   
• Canada: Ministerie [437]
  Environment Canada
   

• Centraal & Oost-Europa, Kaukasus en Centraal Azië: GRIDA [438] 
  GRID-Arendal, United Nations Environment Programme
• Centraal en Oost-Europa: REC [439] 
  Regional Environmental centre for Central and Eastern Europe  
•  
• Denemarken: Affald Danmark [440] 
  association of stakeholders in the waste treatment sector in Denmark
• Denemarken: IMV [441] 
  Institut For Miljøvurdering - Environmental Assessment Institute (EAI) is an independent institution under the Danish Ministry of the Environment
• Denemarken: MST [442] 
  Danish Environmental Protection Agency
   
• Duitsland: BDE [443] 
  Bundesverband der Deutschen Entsorgungswirtschaft e.V. (BDE), Vereinigung der deutschen Entsorgungs- und Recyclingbranche 
• Duitsland: Bundesministerien [444] 
  Bundesministerien für Umwelt, Naturschutz und Reaktorschutz: Themen Abfall
• Duitsland: DWA [445] 
  Deutsche Vereinigung für Wasserwirtschaft, Abwasser und Abfall
• Duitsland: LAGA [446] 
  Länderarbeitsgemeinschaft Abfall
• Duitsland: PortalU [447] 
  Cooperation of the German 'Länder' and the German Federal Government. More than 120 public agencies do currently offer environmental information in PortalU  
• Duitsland: Umweltbundesamt [448] 
  Umweltbundesamt Deutschlands 
• Duitsland: Umweltbundesamt: Daten zur Umwelt [449]
  Daten zur Umwelt: Abfallwirtschaft
   
• Finland: verpakking en verpakkingsafval [450] (Agentschap NL)
• Finland: Environmental administration [451] 
  Finland's environmental administration
   
• Frankrijk: ADEME [452] 
  Agence de l'Environnement et de la Maîtrise de l'Energie
• Frankrijk: Ministerie [453] 
  Ministère de l'Ecologie, du Développement et de l'Aménagement durables 
   
• Griekenland: marktverkenning afval en afvalwaterverwerking [454] (Agentschap NL)
   
• Ierland: EPA [455] 
  Environmental Protection Agency
• Ierland: Ministerie [456] 
  The Department of the Environment, Heritage & Local Government, Waste  
  
   
• Italië: Eco Italy [457] 
  Eco Italy, pagina's over afval (rifiuti)
• Italië: SINAnet [458] 
  Il Sistema Informativo Nazionale Ambientale 
   
• Kroatië [459] (Agentschap NL)
   
• Marokko: milieu [460] (Agentschap NL)  
   
• Mexico: afvalverwerking [461] (Agentschap NL)  
   
• Noorwegen: ministerie [462] 
  Ministry of the Environment
• Noorwegen: Norsas [463] 
  the Norwegian Resource Centre for Waste Management and Recycling
• Noorwegen: statistiek [464] 
  Statistics - Waste 
  
   
• Oostenrijk: Abfallwirtschaftliche Datenbanken [465]  
• Oostenrijk: ÖWAV [466] 
  Österreichischer Wasser- und Abfallwirtschaftsverband
• Oostenrijk: Umweltbundesamt [467] 
  die Fachstelle des Bundes für Umweltschutz und Umweltkontrolle in Österreich 
   
• Polen: Ministry of the Environment [468]
  Ministry of Environment 
   
• Portugal: Ministerie [469] 
  Ministry for Environment, Spatial Planning and Regional Development 
• Portugal: Quercus [470] 
  Centro de Informaçao de Resíduos
   
• Rusland: marktverkenning Waste and waste water [471] (Agentschap NL)
  
   
• Slowakije: Enviroportal [472]
  Informacny portal o zivotnom prostredi
• Slowakije: NFP-SK [473] 
  Slovak Environment Agency 
   
• Spanje: Ministerie [474] 
  Ministerio de Medio Ambiente  
  
   
• Verenigd Koninkrijk: CIWM [475] 
  Chartered Institution of Wastes Management, the leading professional body for waste and resource management (UK, Ireland and elsewhere)
• Verenigd Koninkrijk: DEFRA [476] 
  Department for Environment, Food and Rural Affairs
• Verenigd Koninkrijk: Encams [477] 
  Environmental Campaigns
• Verenigd Koninkrijk: Environment Agency [478] 
  Environment Agency
• Verenigd Koninkrijk: ESA [479] 
  Environmental Services Association - Managing Waste
• Verenigd Koninkrijk: Office of Public Sector Information [480] 
  Wet- en regelgeving
• Verenigd Koninkrijk: Waste Online [481]   
  In depth information on waste, managed by Waste Watch,
• Verenigd Koninkrijk: Wastewatch [482] 
  the leading environmental charity dedicated to the reduction, reuse and recycling of household waste 
   
• Verenigde Staten: EPA [483] 
  U.S. Environmental Protection Agency - Topic Wastes 
   
• Zweden: Afvall Sverige [484] 
  Swedish Waste Management  
  
   
• Zwitserland: Abfall in der Schweiz [485] 
  Alle Informationen zum Thema Abfall und Recycling 
• Zwitserland: BAFU (ministerie) [486] 
  Departement für Umwelt, Verkehr, Energie und Kommunikation, Bundesamt für Umwelt BAFU
• Zwitserland: VBSA [487] 
  Verband der Betriebsleiter und Betreiber Schweizerischer Abfallbehandlungsanlagen.

Dutch websites on waste and environment

Here you can find Dutch websites on waste management and related subjects in English. Sometimes you'll have to click the English flag or button first.

• Agentschap NL [488]
  Focus on sustainability, innovation and international
• Dutch Waste Management Association (DWMA) [489]
  represents the national and international interests of waste companies active in the Netherlands
• Hazardous Substances Council of the Netherlands [490]
• InfoMil [491]
  - provides information on licensing as formulated in environmental legislation and regulation
  - facilitates the consultations between authorities and target groups on the determination of the 'Best Available Techniques' and formulating guidelines
  - centre of expertise, which manages and makes available relevant information in the field of BAT, environmental technology, etc.
• Ministry of Infrastructure and the Environment [492]
• National Bureau of statistics (CBS) [493]
  Dutch statistical data
• NVMP/ FME CWM [494]
  BEA-Indicator, information about WEEE
• overheid.nl [495]
  The central access point to all information about government organizations of the Netherlands
• Overheidslinks.nl [496]
  Information on government and politics in the Netherlands
• Reststoffenbeurs [497]
  Dutch Waste Exchange
• RIVM [498]
  National Institute for Public Health and the Environment
• Stibat [499]
  The organization which coordinates activities for the collection of used batteries in the Netherlands
• VMK [500]
  The Dutch Association for Environmental Management of Plastics Packaging (VMK) is the trade association for the plastics packaging industry in the Netherlands
• VNG [501]
  The Association of Netherlands Municipalities
• Waste Management Department [502]
  Our English pages.

Websites over milieu en afval

Hier vindt u links naar milieusites en algemene afvalsites.

• Afval Online [503] en archief [504]
  Uitgeverij Noordhoek
• Afvalscheidingswijzer [505] (Milieu Centraal)
  Raadpleeg de Afvalscheidingswijzer en gooi uw afval in de juiste bak
• Compendium voor de leefomgeving [506]
  het Nederlandse milieu in cijfers
• Milieu Centraal over afval [507]
  biedt praktische informatie waarmee consumenten iets aan milieuproblemen kunnen doen
• Milieujaarverslag [508]
  online loket voor niet-financiële jaarverslagen van Nederlandse en Vlaamse bedrijven en andere organisaties
• Milieuloket [509]
  is bestemd voor iedereen die over het milieu geïnformeerd wil worden. Het richt zich vooral op burgers, scholieren en bedrijven
• Ministerie van Infrastructuur en Milieu [510]
• OPOR-Musca [511]
  biedt opleidingen aan voor medewerkers van de afval- en reinigingsbranche en voor medewerkers van plaagdierbestrijdingsbedrijven
• Rijksoverheid, onderwerp afval [512]
• Startpagina milieu [513]
  portal; 'dochter' van Startpagina.nl
• Toolkit Afvalcommunicatie [514]
  van Stichting Milieunet
• VROM-Inspectie; afval [515]
  de VROM-Inspectie voert in opdracht van het ministerie het feitelijke toezicht uit op het beheer en de verwerking van afval. De Inspectie houdt via onderzoek in de gaten of de recycledoelstellingen worden gehaald en of producenten hun verantwoordelijkheid nemen. Ook onderzoekt de Inspectie hoe de inzameling verloopt en wat er uiteindelijk met afvalmateriaal gebeurt.

Websites over afval voor scholieren

Hier vind je websites waar je informatie kunt vinden over afval, om je bijvoorbeeld te helpen bij het maken van een werkstuk. Onderaan vind je zelfs Engelstalige websites voor je scriptie in het Engels.

• Batteryworld [516]
  over inzameling en verwerking van batterijen via scholen
   
• Centrum voor Mondiaal Onderwijs (CMO) [517] 
  Download of bestel hier les- en informatiemateriaal
   
• Davindi Kennisnet [518] 
  Onderwijszoekmachine van Kennisnet en de Bibliotheken 
   
• Kennisnet voor havo/vwo [519]   
   
• Kennisnet voor vmbo [520]   
   
• Milieu Centraal [521] 
  informatie voor scholieren 
   
• Natuuravontuur - afvallessen [522] 
  Afval-recycling-lessen  
   
• Nederland Schoon [523] 
  informatie over zwerfafval voor scholen en scholieren
   
• NVMP [524] 
  Scholen recyclen afgedankte elektrische apparaten
   
• Papierinfo [525] 
  Informatie en lesmateriaal 
   
• Rova kids [526]   
  Robin laat zien wat er met je afval gebeurt, waarom je afval goed moet scheiden en hoe je afval kunt hergebruiken
   
• Stichting Kringloop Glas [527] 
  klik op Jeugdsite 
   
• Webkwestie [528] 
  De afvalberg bedwingen, voor groep 7 en 8 van het basisonderwijs
   
• Zooi [529] (HVC)
  Educatiepakket Zooi van HVC: games, links, puzzels, 'voor docenten' 
   

In het Engels:

• Afval in de Verenigde Staten [530] 
  As a Planet Protector, your mission is to improve the world around you by making less trash. Planet Protectors also help other people learn to reduce, reuse, and recycle
   
• European Youth Eco-Parliament [531]   
  An ongoing environmental education programme
   
• Waste Online [481] 
  Rubbish, waste, garbage... Whatever you want to call it, most people don't think about the rubbish they produce. Or how much of it. This site gives you the information! 
   
• Wastewatch Recyclezone [532] 
  The site for schools, children and teachers that tells you what's what in the world of waste!

Websites over afvalwet- en regelgeving

Hier vindt u links over wet- en regelgeving en handhaving op het gebied van afval en milieu.

• Activiteitenbesluit Internet Module [533]
  Door vragen over uw situatie te beantwoorden, krijgt u een op maat gesneden pakket met regels uit het Activiteitenbesluit, die voor uw bedrijf van belang zijn. Ook wordt een toelichting opgesteld en krijgt u een checklist waarmee u kunt controleren of uw bedrijf aan de regels van het Activiteitenbesluit voldoet
• Afvalwetgeving op site Europese Commissie [534]
  Informatie in het Engels over afvalwetgeving op de website van de Europese Commissie
• Douane [535] 
  Informatie over o.m. accijnsverplichting voor afvalverwerkende inrichtingen
• Eur-Lex [423]
  De toegang tot het recht van de Europese Unie. Hier vindt u het Publicatieblad van de Europese Unie
• EVOA op Rijksoverheid/VROM:
  Brochure Overbrengen van afvalstoffen binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap [536]
• Handboek implementatie milieubeleid [537]
  Implementatie van Europees milieubeleid in de Nederlandse wetgeving
• IMPEL [538] (Europese Commissie)
  European Union Network for the Implementation and Enforcement of Environmental Law (IMPEL) is an informal Network of the environmental authorities of the Member States, acceding and candidate countries of the European Union and Norway
• Implementation of waste legislation [539] (Europese Commissie)
  Informatie in het Engels over de implementatie van afvalwetgeving
• InfoMil - Afvalpagina's [219]
  Afvalpreventie en -scheiding
• Inspectie Leefomgeving en Transport (afval) [540]
  De VROM-Inspectie voert in opdracht van het ministerie het feitelijke toezicht uit op het beheer en de verwerking van afval
• Inspectieloket Afval [541]
  Op deze website vindt u relevante en interessante informatie over het project Frontoffice Afval. Doel van het project is het verhogen van de kwaliteit van het toezicht en het verlagen van de toezichtslasten van afvalbedrijven
• Juridisch Startpunt [542]
  onderdeel milieurecht
• LOM Handhavingsportaal [543]
  Landelijk Overleg Milieuhandhaving. Hier vindt de handhaver van de leefomgeving het laatste nieuws en alle links naar interessante praktijkvoorbeelden, wetgeving, publicaties en opleidingen
• Officiële bekendmakingen [544]
  Op deze site vindt u de officiële publicaties uit de Staatscourant en het Staatsblad
• eOverheid voor burgers [545]
  Met behulp van de zoekdienst is het mogelijk om door wettelijke gegevens van gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk te zoeken.
• Rechtspraak.nl [546]
  De internetsite van de Rechtspraak en de Hoge Raad der Nederlanden. Via het menu heeft u direct toegang tot de sites van de Raad voor de rechtspraak, alle rechtbanken, gerechtshoven, de Hoge Raad, andere bijzondere colleges. U kunt zoeken in de jurisprudentie
• Verantwoordingsdag [547]
  Op de derde woensdag in mei legt het kabinet verantwoording af over de overheidsfinanciën en de behaalde beleidsresultaten
• Videnet [548]
  Vide is de beroepsvereniging voor toezichthouders, inspecteurs, handhavers en evaluatoren
• Waste legislation [549] (Eionet)
  The fact sheets present information on the legislative waste framework and waste management plans for each country.
   

Websites over afval van wetenschappelijke instituten

• Alles over milieu [550] 
  De site van het Milieu Literatuur Bestand - een databank met informatie over het milieu in de meest ruime zin van het woord 
• Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) [551]
  Statistische informatie over Nederland - klik op 'StatLine databank' om zelf gegevens te zoeken
• CML (Universiteit Leiden) [552] 
  Institute of Environmental Sciences 
• Eurostat [553] 
  A guide to the EU statistical office
• Felnet - Flanders Environmental Library Network [554]
  Felnet is het samenwerkingsverband van de belangrijkste milieudocumentatiecentra in Vlaanderen. Ons doel is u als gebruiker wegwijs te maken in het zoeken naar milieu-informatie 
• International waste databases [555] (Eionet)
  a list of 15 international databases on waste data and information the European Topic Centre on Waste and Material Flows has identified
• IVAM [556] (Universiteit van Amsterdam) 
  Beantwoordt vragen op het gebied van mens en milieu. IVAM is een onderzoeks- en adviesbureau op het terrein van duurzaamheid, voortgekomen uit de Interfacultaire Vakgroep Milieukunde (IVAM) van de Universiteit van Amsterdam 
• RIVM [557] 
  Het onderzoeksinstituut van de overheid op het gebied van volksgezondheid en milieu 
• TNO-MEP [558] 
  TNO Milieu, Energie en Procesinnovatie - TNO maakt wetenschappelijke kennis toepasbaar om het innovatief vermogen van bedrijfsleven en overheid te versterken  
• WasteBase [420] (Eionet)
  an electronic database with information on waste and waste management in Europe. This includes waste quantities, policies, plans, strategies, and instruments.