Platform duurzame glastuinbouw
Het Platform duurzame glastuinbouw is een landelijk platform waarin overheid en bedrijfsleven beleid op het gebied van glastuinbouw en duurzaamheid op elkaar afstemmen.
De in het platform samenwerkende partijen streven naar een samenhangende aanpak van duurzaamheid voor de sector. Het platform signaleert vraagstukken en agendeert deze waar nodig. Het platform zet een gezamelijke koers uit naar een duurzame glastuinbouw en stuurt hierop. De verantwoordelijkheid voor het beleid en uitvoering ligt bij de afzonderlijke partijen. Het platform werkt vanuit een gemeenschappelijke visie, die is verwoord in de duurzaamheidsagenda 2011-2015 [2]. De duurzaamheidsagenda bepaalt de koers en geeft richting aan de activiteiten van het platform in de komende jaren.
Structuur platform
Het platform heeft een Stuurgroep met de heer Van Geel als onafhankelijk voorzitter. De stuurgroep stelt de duurzaamheidsagenda vast, volgt de voortgang van afspraken en de bereikte resultaten en faciliteert activiteiten van partners op verzoek. De stuurgroep wordt ondersteund door een managementgroep en een secretariaat. Het secretariaat is ondergebracht bij het Agentschap NL. Het platform vervangt het doelgroepoverleg 'Glastuinbouw en Milieu'.
Relatie met Greenport Nederland
Greenport Netwerk (voorheen Greenport Nederland) is een netwerk dat ijvert voor een blijvend vitale glastuinbouw in Nederland. Het netwerk bestaat uit enerzijds Greenport Holland [3], waarin de primaire tuinbouw-, bollen- en bomensector en de ketenpartijen deelnemen. Anderzijds participeren binnen het netwerk gemeenten, provincies en Rijk in het Overhedenoverleg.
Greenport Holland en het Overhedenoverleg werken samen aan één agenda, waarbij iedere partij zijn eigen verantwoordelijkheid behoudt. Het Platform duurzame glastuinbouw heeft een strategische samenwerking met de netwerkorganisatie Greenport Nederland. Vanuit het Platform duurzame glastuinbouw neemt de voorzitter de heer Pieter van Geel deel aan de stuurgroep van Greenport Nederland. Duurzaamheid is zijn portefeuille.
Meer informatie
- Organisatiestructuur Platform duurzame glastuinbouw [4]
- Duurzaamheidsagenda 2011-2015 Platform Duurzame Glastuinbouw [2]
Onderwerpen Platform duurzame glastuinbouw
Het platform heeft een duurzaamheidsagenda [2] vastgesteld voor de periode 2011-2015. Hierin staan de prioritaire onderwerpen benoemd voor de komende jaren. Deze onderwerpen zijn:
- Water
- Energie en klimaat
- Leefomgeving
De duurzaamheidsagenda beschrijft per onderwerp de ambities en doelen en de projecten om de doelstellingen te realiseren. Het platform heeft vooral een actieve rol in het onderwerp 'water'. Als een onderwerp al door anderen is opgepakt, zoals het onderwerp 'energie en klimaat' in het programma Kas als energiebron, volgt het platform de voortgang.
Water
Doelen
Partijen streven naar een nagenoege nullozing van mineralen (stikstof en fosfaat) en gewasbeschermingsmiddelen naar water. Voor mineralen is de doelstelling gefaseerd en bouwt af naar de nagenoege nullozing in 2027. In de aanpak wordt onderscheid gemaakt tussen een aanpak voor de substraatteelt en de grondteelt. Voor gewasbeschermingsmiddelen geldt een nog hogere prioriteit en moet de (nagenoeg) nulemissie al in de komende jaren worden gerealiseerd.
Enerzijds zet het platform in op onderzoek en projecten waarmee tuinders inzicht krijgen in mogelijkheden om de emissie te beperken, anderzijds komen er normen in het Activiteitenbesluit voor de emissie van mineralen (substraatteelt) of het verbruik van mineralen (grondteelt).
Uitvoeringsagenda Duurzaam water in en om de kas
In 2010 heeft het platform de uitvoeringsagenda 'Duurzaam water in en om de kas' vastgesteld. De aanpak is gericht op het beschikbaar krijgen en houden van duurzame gietwaterbronnen voor de glastuinbouw en op het voorkomen van emissie naar het watermilieu van mineralen en gewasbeschermingsmiddelen. De agenda onderscheidt vier thematische sporen, te weten:
- watermanagement en bedrijfsuitrusting;
- teeltstrategie;
- behandelingstechnieken voor (afval)water;
- gebiedsaanpak.
De uitvoeringsagenda bevat concrete agendapunten voor de komende drie jaar en in deze periode te behalen tussendoelen op al deze vier sporen. Vanwege de hoge prioriteit voor gewasbeschermingsmiddelen is later in 2010 het 'plan van aanpak vermindering emissies gewasbeschermingsmiddelen' toegevoegd aan de uitvoeringsagenda.
Projectenoverzicht Duurzaam water in en om de kas
Het projectenoverzicht 'Emissieloze glastuinbouw' bevat lopende en afgeronde projecten die een bijdrage kunnen leveren aan reductie van emissies van mineralen en gewasbeschermingsmiddelen uit de glastuinbouw. Het overzicht laat zien wat er al gebeurt als bijdrage aan emissieloze glastuinbouw en heeft de hiaten in beeld gebracht. Het overzicht wordt nu actief bijgehouden.
Werkgroepen
Twee werkgroepen dragen zorg voor de uitwerking van de uitvoeringsagenda en de voorbereiding van regelgeving:
- Werkgroep Emissienormen: bereidt emissienormen voor en aanpalende regels die in het Activiteitenbesluit (hyperlink) worden opgenomen.
- Werkgroep Op Wegg (Waterwerkgroep emissie gewasbeschermingsmiddelen glastuinbouw): draagt zorg voor de aanpak van de emissie van gewasbeschermingsmiddelen. Deze werkgroep richt zich op het ontwikkelen van oplossingen en maatregelen die direct door de telers op bedrijven kunnen worden toegepast.
Downloads
Energie en klimaat
Doel voor het platform
Prioritair doel voor het platform op dit onderwerp is het ordenen van het gebruik van de ondergrond om energie- en waterfuncties te optimaliseren.
Activiteit
Het formeren van een regiegroep ondergrond die het onderwerp nader in beeld brengt. Afhankelijk van het resultaat van de regiegroep wordt besloten tot concrete activiteiten.
Doelen energie en klimaat
De glastuinbouw heeft samen met de overheid doelen afgesproken op het gebied van Energie en klimaat. Deze worden hier kort samengevat. Andere gremia werken aan het bereiken van deze doelen. Het platform Duurzame glastuinbouw volgt de voortgang en richt zich op een samenhangende aanpak.
In 2008 hebben de sector en de overheid in het convenant Schoon en Zuinig de volgende doelen afgesproken:
- Een CO2-emissiereductie van minimaal 3,3 Mton CO2 in 2020 ten opzichte van 1990. Dit is inclusief de inzet van WKK. De ambitie is een totale emissiereductie te bereiken van minimaal 4,3 Mton CO2 in 2020 ten opzichte van 1990.
- 2% energie-efficiencyverbetering per jaar tot aan 2020.
- 20% duurzame energie in 2020.
- 700 hectare semi-gesloten kassen in 2011.
Kas als Energiebron
In het programma Kas als Energiebron [6] werkt de sector samen met het ministerie van EL&I aan de realisatie van deze doelen. Het programma kent 7 transitiepaden, dit zijn richtingen waarin de tuinbouw kansen ziet om de doelen te realiseren. Per transitiepad zijn streefbeelden voor 2011 en 2020 opgesteld. Partijen rapporteren jaarlijks over de voortgang van het programma.
CO2-sectorsysteem
Daarnaast heeft de sector in overleg met de overheid gekozen voor een CO2-sectorsysteem voor de tuinbouw. Dit betekent dat de deelnemende bedrijven samen moeten voldoen aan een overeengekomen emissieruimte voor CO2-emissies. Het systeem functioneert vanaf 1 januari 2011. Tuinders rapporteren jaarlijks over hun energieverbruik, op basis van deze rapportages wordt de CO2-emissie van de sector berekend. Kijk voor meer informatie op de website CO2-sectorsysteem & EU-ETS [7] van Productschap Tuinbouw.
Regelingen
Zoekt u aanvullende informatie over regelingen en programma's van Agentschap NL? Kijk dan op de pagina Regelingen [8] van de website Agrosectoren.
Meer informatie
- Kas als Energiebron [6]
- Energiek 2020 [9]
- CO2-sectorsysteem & EU-ETS [10]
Leefomgeving
Doel voor het platform
De impact van de glastuinbouw op de leefomgeving is het belangrijkste item. Voor de sector is maatschappelijk draagvlak en daarmee 'license to produce' een belangrijk streven. Het platform richt zich op afstemming tussen de partijen om te komen tot een zorgvuldige, niet versnipperde, handhaafbare regelgeving.
Veel doelen op dit gebied zijn al belegd bij één of meerdere partijen.
Zo heeft de sector een doelstelling en een plan van aanpak op het gebied van lichthinder. Deze afspraken zijn vertaald in voorschriften over de inzet van assimilatiebelichting in het Besluit glastuinbouw. Daarnaast loopt er onderzoek naar het behoud van een goed binnenklimaat in de kas bij het gebruik van 95% schermen. Daarnee is de sector samen met gemeenten aan zet.
Ook staan er bijvoorbeeld voorschriften gericht op het beperken van geluidhinder in het Besluit glastuinbouw.
Activiteiten
Specifieke aandachtspunten voor het platform voor de komende periode zijn:
- Afstemming tussen partijen gericht op zorgvuldige regelgeving (met aandacht voor een integrale aanpak).
- Aandacht voor handhaving op 'output' oftewel op de bijdrage van tuinders aan de doelen op bijvoorbeeld waterkwaliteit.
-
Versterken van bestuur en daadkracht in het beleid en de beleidsuitvoering.
Regelgeving Glastuinbouw en Milieu
De beleidsafspraken die de overheid en de sector hebben gemaakt over duurzaamheid vormen mede de basis voor de algemene regels voor glastuinbouwbedrijven. Het Besluit glastuinbouw is op 21 februari 2002 (Stb 2002, nr. 109) gepubliceerd en op 1 april 2002 in werking getreden. Sindsdien is het besluit twee keer gewijzigd. Het besluit bevat de algemene regels op het gebied van duurzaamheid voor glastuinbouwbedrijven gebaseerd op de Wet milieubeheer en op de Waterwet (voorheen de Wet verontreiniging oppervlaktewateren).
Besluit glastuinbouw
Activiteitenbesluit
Recente wijzigingen
Meer informatie
Besluit glastuinbouw
De tekst hierna beschrijft de nu geldende regels (sinds 1 oktober 2009) voor glastuinbouwbedrijven.
Voor wie is het Besluit?
Het Besluit is in principe van toepassing op alle glastuinbouwbedrijven, zowel professioneel als hobbymatig. Meer informatie over welke bedrijven onder het Besluit glastuinbouw vallen, staat op de site van Infomil [11].
Hoe is het Besluit glastuinbouw opgebouwd?
Het besluit bestaat uit 4 onderdelen: een deel algemene bepalingen en drie bijlagen:
-
In de algemene bepalingen zijn zaken geregeld als:
- Wanneer valt een bedrijf onder het Besluit en wanneer moet een bedrijf een vergunning aanvragen (glastuinbouwbedrijf type A)?
- Wat te doen bij bedrijfsoprichting, uitbreiding en wijzigingen?
- Meldingen van lozingen bij het bevoegd gezag volgens de Waterwet (bij lozing op oppervlaktewater is dit het waterschap).
- In bijlage 1 zijn naast een registratie- en rapportageverplichting, doelvoorschriften opgenomen voor het verbruik van energie en voor grondtelers doelvoorschriften voor het maximale verbruik van stikstof en fosfor.
- Bijlage 2 bevat algemene voorschriften op het gebied van onder meer geluid, afvalstoffen, afvalwater, en assimilatiebelichting. Daarnaast bevat het voorschriften specifiek voor de glastuinbouw over de opslag en verwerking van gevaarlijke stoffen, bestrijdingsmiddelen en kunstmeststoffen. Ook bevat het voorschriften voor substraatteelt en de opslag van mest, afgedragen gewas en substraatmateriaal. In paragraaf 4 krijgt het bevoegd gezag de mogelijkheid om op diverse onderwerpen maatwerkvoorschriften voor een bedrijf voor te schrijven.
- Bijlage 3 beschrijft onder welke voorwaarden lozing van afvalwater op het riool en/of oppervlaktewater is toegestaan. Ook stelt de bijlage eisen aan de opvang van hemelwater te gebruiken als gietwater, aan de watergift en aan het meten en registreren van spui-, drain- of drainagewater.
Een actueel overzicht van de eisen aan glastuinbouwbedrijven is te vinden op de website van Infomil [12].
Activiteitenbesluit
Momenteel werkt het ministerie van Infrastructuur en Milieu aan de modernisering van regelgeving. De specifieke algemene regels voor agrarische bedrijven, zoals het Besluit glastuinbouw, worden opgenomen in het Activiteitenbesluit. Het Activiteitenbesluit stelt algemene milieuregels aan bedrijven. Deze bedrijven hebben geen milieuvergunning (meer) nodig. Het ontwerp-besluit is 30 december 2010 gepubliceerd. Verwacht wordt dat deze wijziging van het Activiteitenbesluit in 2012 van kracht wordt.
Nieuwe onderwerpen die worden meegenomen in de wijziging van het Activiteitenbesluit zijn:
- emissienormen voor stikstof voor substraattelers;
- zorgplicht voor grondtelers: de aanvoer van mineralen moet in evenwicht zijn met de opname door het gewas.
Recente wijzigingen
Het Platform duurzame glastuinbouw zet in op het beperken van emissies uit de glastuinbouw, nadat de afgelopen jaren vooral is gestuurd op het verbruik. Dit leidt ook tot wijziging van de regelgeving. Overzicht van de belangrijkste wijzigingen in de regelgeving
Normen
Per 1 oktober 2009 zijn de verbruiksnormen voor gewasbeschermingsmiddelen, stikstof en mineralen vervallen. Ook gelden de energieverbruiksnormen niet meer voor bedrijven die deelnemen aan het Europese CO2-handelssysteem (EU-ETS).
Vanaf 1 januari 2010 gelden nieuwe verbruiksnormen voor mineralen voor grondtelers. Deze normen zijn een absolute bovengrens en zijn de uitwerking van de Nitraatrichtlijn voor de glastuinbouw. Aanvullend daarop gaat een zorgplicht gelden voor de grondtelers, gericht op een goed landbouwkundig gebruik van mineralen. Dit is een element van de wijziging van het Activiteitenbesluit.
In de wijziging van het Activiteitenbesluit staan emissienormen voor de maximale emissie van stikstof vanuit de glastuinbouw naar oppervlaktewater en/of riolering. Deze normen gaan gelden voor telers op substraat. De gewassen met een vergelijkbare emissie zijn ingedeeld in een negental emissiegroepen. De normen worden per emissiegroep vastgesteld.
De sector heeft in overleg met de overheid een CO2-sectorsysteem ingesteld. Vanaf 2011 investeert de sector bij overschrijding van het emissieplafond in maatregelen om de emissie te beperken. Het systeem is beschreven in de PT-verordening, die in 2011 van kracht wordt.
Rapportageverplichting
Vanaf 1 oktober 2009 zijn tuinders verplicht om emissiegegevens naar water te rapporteren. Het gaat om de hoeveelheid geloosd voedinghoudend drain- of drainagewater en de gehaltes aan stikstof en fosfor.
Grondtelers moeten daarnaast het verbruik van stikstof en fosfor rapporteren.
Alle tuinders rapporteren het energieverbruik, met uitzondering van de tuinders die deelnemen aan het Europese handelssysteem EU-ETS.
Het verbruik van gewasbeschermingsmiddelen hoeft niet meer te worden gerapporteerd. De tuinder moet dit nog wel registreren.
Vanaf 1 januari 2011 zijn tuinders verplicht het verbruik van gas en de levering van elektra te rapporteren aan het Productschap Tuinbouw in het kader van het CO2-sectorsysteem.
Regenwateropslag
Na 1 oktober 2010 moeten alle kassen, dus ook bestaande kassen, voorzien zijn van een systeem waarmee voorkomen wordt dat condenswater in oppervlaktewater of riool terecht komt (eerste-afstroomvoorziening). Na 1 oktober 2010 moeten alle glastuinbouwbedrijven beschikken over een regenwateropslag van 500 m³/ha of een alternatieve bron van kwalitatief goed gietwater.
Stichting Uitvoeringsorganisatie-IMT
De Stichting Uitvoeringsorganisatie-IMT verwerkt de milieurapportages van glastuinbouwbedrijven, zoals verplicht in het kader van het Besluit glastuinbouw. De stichting Uitvoeringsorganisatie-IMT is in 2004 opgericht door gemeenten, waterschappen en het rijk om één loket te vormen voor het verwerken van milieurapportages van glastuinbouwbedrijven. Al deze partijen hebben via de site www.uo-glastuinbouw.nl [13] toegang tot de rapportages van tuinders in het eigen gebied.
Meer informatie
Regelingen Platform duurzame glastuinbouw
Het Agentschap NL voert een aantal regelingen uit op het gebied van milieu en energie die het behalen van de doelen ondersteunen.
Water
Programma Milieu en Technologie (M&T)
Het programma M&T stimuleert het industriële MKB tot het ontwikkelen en toepassen van innovatieve processen, producten en diensten met een milieuvoordeel. Deze regeling is toegankelijk voor MKB-bedrijven uit de industrie of voor projecten die toepassing vinden in de industrie. Steun is er voor technische ontwikkeling en voor voorbereiding van gerichte marktintroductie. Voorbeelden van projecten zijn: het terugdringen van de lozing van procesafvalwater door middel van membraanfiltratie, onderzoek naar de marktintroductie van ionisatie.
Meer info: (088) 602 26 84/85
Energie
De programma's van Agentschap NL bieden kennis of financiële ondersteuning bij de energie- en klimaatdoelstellingen. De financiële ondersteuning bestaat uit fiscale programma's en subsidies. Bij fiscale programma's – met de instrumenten 'bijdrage' en 'stimulans' – wordt een bedrag in mindering gebracht op de te betalen belasting. De subsidies zijn een bijdrage van de overheid om activiteiten te kunnen uitvoeren met een innovatie-, milieu-, energie- of duurzaamheidaspect. De fiscale instrumenten zijn dikwijls te combineren met een projectsubsidie.
Kijk voor een overzicht van regelingen op de website Agrosectoren [8].
Publicaties Platform duurzame glastuinbouw
Rapporten
- Factsheet MIA/Vamil 2011 voor de glastuinbouw [15] (2011)
- Jaarprogramma & begroting 2011 Platform Duurzame Glastuinbouw [16] (2011)
- Platform Duurzame Glastuinbouw Voortgangsrapport 2010 [17] (2011)
- Plan van aanpak Innovatie (water)emissieloze glastuinbouw [18] (2008)
- Rapport SenterNovem review op de MCN-ECN-sectordocumenten 'Schoon & Zuinig' [19] (2007)
Overige publicaties
- Uitvoeringsagenda duurzaam water in en om de kas 2010-2013, inclusief plan van aanpak gewasbeschermingsmiddelen [5] (2011)
- Duurzaamheidsagenda 2011-2015 Platform Duurzame Glastuinbouw [2] (2010)
- Convenant Glastuinbouw en Milieu Evaluerende eindrapportage 1997-2010 [20] (2010)
- Rapport Gebruik subsidie- en fiscale instrumenten Agentschap NL in de glastuinbouwsector 2009 [21] (2010)
- Nieuwsbrief Uitvoering in beeld, maart 2010 [22] (2010)
- Regeling model rapportageformulier Besluit glastuinbouw [23] (2009)
- Voorbeeld logboek voor registratie [24] (2009)
- Actieplan voor een klimaatneutrale glastuinbouw [25] (2007)
- Akkoord en plan van aanpak lichtemissie glastuinbouw [26] (2006)
- Aanvullend Convenant Glastuinbouw en Milieu [27] (2002)
- Convenant Glastuinbouw en Milieu 1995-2010 [28] (1997)
Contact Platform duurzame glastuinbouw
Heeft u vragen of opmerkingen? Neem dan contact op met het platform via:
Tel. (088) 602 72 33
E-mail: glastuinbouw@agentschapnl.nl [29]