Bedrijfscertificaten stationaire koelinstallaties en transportkoeling

*   of minder dan 6 kg indien hermetisch gesloten en alszo gelabeld
**  Installeren = Het aaneenkoppelen op de plaats van bestemming van de delen van een koelinstallatie of de delen van een warmtepomp die gevuld wordt met F-gassen of gereguleerde stoffen.
*** Onderhouden = Alle werkzaamheden, met uitzondering van het terugwinnen van gassen en het lekzoeken, waarbij de circuits die F-gassen of gereguleerde stoffen bevatten, of daartoe bestemd zijn, worden geopend.

Hieronder vallen:

• het vullen van het systeem met HFK of gerecyclede of geregeneerde HCFK's;
• het wegnemen van een of meer circuit- of apparatuuronderdelen;
• het hermonteren van een of meer circuit- of apparatuuronderdelen;
• het herstellen van lekken;
• etc.

Verkrijgen van een bedrijfscertificaat
Om voor een bedrijfscertificaat in aanmerking te komen moet het installatie- en onderhoudsbedrijf:

• beschikken over voldoende personeel met juist diploma;
• beschikken over werkprocedures om lekvrij te werken;
• beschikken over het juiste gereedschap om lekvrij te werken;
• beschikken over een koudemiddelenregistratie. (zie meer informatie)

Bedrijfscertificaat aanvragen
Herkent u zich in één van bovenstaande bedrijfsactiviteiten en toepassingsgebieden? Dan dient u per 1 januari 2010 te beschikken over een bedrijfscertificaat op basis van de regeling koelinstallaties. Dit certificaat kunt u aanvragen bij een van de aangewezen keuringsinstanties. Zij zullen u nader informeren over voorwaarden en procedure.

Keuringsinstanties

• ViaNorm BV te Nieuwegein [7]
• SGS Intron Certificatie BV te Culemborg [8]
• Energie Consult Holland BV te Ede [9]
• Bureau Veritas BV te Amersfoort [10]
• Kiwa certification te Apeldoorn [11]
• Dekra Certification BV te Arnhem [12]

• Leidraad koudemiddelregistratie op basis van de Regeling gefluoreerde broeikasgassen en gereguleerde stoffen koelinstallaties milieubeheer [13]
• Interpretatiedocument Regelgeving HFKs en HCFk's [3]

Diploma's stationaire koelinstallaties en transportkoeling

De regeling koelinstallaties kent, afhankelijk van de werkzaamheden, de volgende diploma's voor stationaire installaties en transportkoeling. Voor de volledigheid is ook het diploma terugwinnen mobiele airco's in het overzicht opgenomen:

* vooropgesteld dat controle bij gesloten koelcircuit plaats vindt. Anders cat I diploma.
** rechtstreeks uit verordening, niet specifiek geregeld in Nederlandse regelgeving
*** of 6 kg indien hermetisch gesloten en als dusdanig gelabeld

Verkrijgen van een diploma
Een diploma wordt verkregen door het met goed gevolg afleggen van een examen bij een door de minister van Infrastructuur en Milieu aangewezen exameninstelling. Voor de sector stationaire installaties en transportkoeling (> 3kg) is De Stichting Emissiepreventie Koudetechniek (STEK) als exameninstelling aangewezen. Voor meer informatie over bovengenoemde examens verwijzen wij u naar website van STEK [14].

Werkzaamheden door personeel in opleiding
Monteurs die staan ingeschreven voor een opleiding met als doel een diploma categorie I tot IV te behalen, mogen maximaal gedurende twee jaar werken onder toezicht van een persoon die wel over het vereiste diploma beschikt. Twee jaar na dag van inschrijving voor de opleiding vervalt deze vrijstelling.

Van een STEK-diploma naar een F-gassen diploma

Een duplicaat aanvragen doet u door het aanvraagformulier duplicaat diploma F-gassen [15] in te vullen en tezamen met een kopie ID bewijs per post op te sturen.

Om een nieuw diploma te verkrijgen vragen wij u onderstaande gegevens in te zenden:

• Uw originele STEK-diploma (dit ontvangt u weer retour). Indien u niet meer beschikt over het originele STEK-diploma kunt u via de website van STEK [14] een duplicaat verkrijgen.
• Het ingevulde Formulier omruilen STEK-diploma's [16].
• Een kopie van een geldig identiteitsbewijs. 

Uw verzoek tot het omruilen van het STEK-diploma kunt u zenden aan:

Agentschap NL, NL Energie en Klimaat
Secretariaat Klimaatbeleid Nationaal
Postbus 8242
3503 RE UTRECHT
onder vermelding van 'Omwisseling STEK-diploma'.

Van STEK erkenning naar F-gassenbedrijfscertificaat
Voor bedrijven die reeds in het bezit zijn van een STEK-erkenning geldt een overgangsregeling. Een geldige STEK-erkenning wordt tot 1 juli 2011 aangemerkt als een tussentijds geldig F-gassencertificaat. Deze erkenning gaat echter niet automatisch over naar een F-gassenbedrijfscertificaat. U kunt als STEK-erkend bedrijf bij een van de aangewezen keuringsinstanties een F-gassenbedrijfscertificaat aanvragen. Hierna krijgt u net als andere bedrijven een toelatingskeuring voor het F-gassenbedrijfscertificaat. Omdat het beoordelen en verstrekken van het bedrijfscertificaat enige tijd in beslag zal nemen, doet u er verstandig aan een dergelijke aanvraag ruimschoots voor 1 juli 2011 te doen.

Een bedrijf dat op 1 juli 2011 nog niet over een bedrijfscertificaat beschikt, mag vanaf die datum, tot het moment dat het bedrijfscertificaat is verleend, geen installatie- of onderhoudswerkzaamheden aan koelinstallaties verrichten.

Het F-gassenbedrijfscertificaat is, anders dan de STEK-erkenning, Europees erkend.

Downloads

• Formulier omruilen STEK-diploma's [16]

Diploma terugwinnen mobiele airco's

Voor het werken met mobiele airco's geldt slechts een diploma-plicht voor het terugwinnen van HFK of HCFK-houdende koudemiddelen uit de airco.

Een monteur die koudemiddel terugwint uit mobiele airco's, moet beschikken over één van onderstaande diploma's:

• Een diploma koelinstallaties Categorie I.
• Een diploma terugwinnen mobiele airco's.

Verkrijgen van een diploma
Een diploma wordt verkregen door het slagen voor een examen bij een door de Minister van Infrastructuur en Milieu aangewezen exameninstelling. Een examen bestaat uit een theorie en een praktijkgedeelte (Categorie I uit meerdere praktijkgedeeltes).

Voor meer informatie over bovengenoemde examens verwijzen wij u naar de respectievelijke exameninstellingen:

• Examens terugwinnen koudemiddel uit auto-airco's:
  de Stichting Vakopleiding Automobiel- en Motorrijwielbedrijf, onderdeel IBKI [19];
• Examens terugwinnen koudemiddel uit airco's van mobiele werktuigen:
  de Stichting Certificering Examinering Risicovolle Taken (CERT [20]).

Met een diploma koelinstallaties categorieën I mag een monteur ook koudemiddel terugwinnen uit mobiele airco's. Dit diploma kan behaald worden bij de Stichting Emissiepreventie Koudetechniek (STEK [14]).

Werkzaamheden door personeel in opleiding
Monteurs die staan ingeschreven voor een opleiding met als doel een diploma terugwinnen mobiele airco's te behalen, mogen maximaal gedurende één jaar werken onder toezicht van een persoon die wel over het vereiste diploma beschikt. Eén jaar na dag van inschrijving voor de opleiding vervalt deze vrijstelling.

Van een STEK-diploma naar een F-gassendiploma

Een duplicaat aanvragen doet u door het aanvraagformulier duplicaat diploma F-gassen [15] in te vullen en tezamen met een kopie ID bewijs per post op te sturen.

Beschikt u op dit moment over een van onderstaande STEK-diploma's? Dan kunt u deze bij Agentschap NL inwisselen tegen een nieuw F-gassendiploma en hoeft u niet opnieuw examen te doen.

Om een nieuw diploma te verkrijgen vragen wij u onderstaande gegevens in te zenden:

• Uw originele STEK-diploma (dit ontvangt u weer retour); Indien u niet meer beschikt over het originele STEK-diploma kunt u via de website van STEK [14] een duplicaat verkrijgen
• Het ingevulde Formulier omruilen STEK-diploma's [16].
• Een kopie van een geldig identiteitsbewijs.

Uw verzoek tot het omruilen van het STEK-diploma kunt u zenden aan:

Agentschap NL, NL Energie en Klimaat
Secretariaat Klimaatbeleid Nationaal
Postbus 8242
3503 RE UTRECHT
onder vermelding van 'Omwisseling STEK-diploma'

Downloads

• Formulier omruilen STEK-diploma's [16]

Schepen

• De beheerder is verplicht maatregelen te treffen om lekkage van het koudemiddel te voorkomen dan wel onverwijld te herstellen;
• De resultaten van onderhoud en controle van installaties met een koudemiddelinhoud van 3 kg of meer moeten worden bijgehouden in een logboek;
• Installaties met een koudemiddelinhoud van 3 kg of meer worden gecontroleerd op lekkage door een gediplomeerd persoon (Zie pagina Diploma's stationaire koelinstallaties en transportkoeling [22] voor het vereiste diploma) met de volgende tussenpozen:
     - Installaties met een koudemiddelinhoud van 300 kg of meer worden minimaal 1 keer per maand gecontroleerd;
     - Installaties met een koudemiddelinhoud van 30 kg of meer worden  minimaal 1 keer per 3 maanden gecontroleerd;
     - Installaties met een koudemiddelinhoud van 3 kg of meer worden minimaal 1 keer per jaar gecontroleerd;
• Installaties met een koudemiddelinhoud van 1000 kg of meer zijn voorzien van permanente detectieapparatuur;
• tijdens onderhoud of voor de verwijdering moeten de koudemiddelen worden teruggewonnen en opgeslagen (voor afvoer voor regeneratie of nietiging). De terugwinning wordt uitgevoerd door gediplomeerd personeel;
• de installaties bevatten een etiket of kenplaat, waarop is vermeld soort en hoeveelheid van het koudemiddel;
• Voor installaties die gevuld zijn met R-22 of een andere HCFK geldt op grond van de Ozonverordening dat (vanaf 1 januari 2010) de installatie alleen nog mag worden bijgevuld met geregenereerde R-22 of andere HCFK's.

Containers

• geen plicht tot het hebben van een bedrijfscertificaat voor het installeren of onderhouden van deze containers;
• slechts de plicht tot het hebben van een diploma (Cat 1, 2 of 3) voor het terugwinnen van het koudemiddel bij onderhoud aan of ontmanteling van de installatie.

• voor installatie- en onderhoudswerkzaamheden is een bedrijfscertificaat verplicht;
• personeel dat aan de installatie mag werken moet over een diploma koelinstallaties categorie I beschikken.

• bedrijven die het koelcircuit in deze unit installeren of onderhouden over een bedrijfscertificaat moeten beschikken en;
• het personeel dat de werkzaamheden uitvoert moet beschikken over een f?gassendiploma (categorie I of II afhankelijk van de grootte van het koelcircuit).

• de beheerder is verplicht maatregelen te treffen om lekkage van het koudemiddel te voorkomen dan wel onverwijld te herstellen;
• de koelcontainer bevat een etiket, waarop is vermeld soort en hoeveelheid van het koudemiddel;
• tijdens onderhoud aan of voor de verwijdering van de koelinstallatie moeten de koudemiddelen worden teruggewonnen en opgeslagen (voor afvoer voor regeneratie of vernietiging). De terugwinning wordt uitgevoerd door gediplomeerd personeel;
• voor containers met een koudemiddelinhoud > 3kg geldt verder:
     - resultaten van controle en onderhoud worden bijgehouden in een logboek (verplichting geldt niet voor koelcontainers voor internationaal transport per zeeschip);
     - de installatie wordt minimaal jaarlijks op lekkage gecontroleerd;
• installatie en onderhoud moet worden uitgevoerd door gediplomeerd personeel en gecertificeerde bedrijven; 

Vliegtuigen

• De beheerder is verplicht maatregelen te treffen om lekkage van het koudemiddel te voorkomen en lekkage onverwijld te herstellen;
• De koelinstallaties aan boord bevatten een etiket. Het etiket vermeldt soort en de hoeveelheid van het koudemiddel;
• tijdens onderhoud of voor de verwijdering van de installatie moeten de koudemiddelen worden teruggewonnen en opgeslagen (voor afvoer voor regeneratie of vernietiging). De terugwinning wordt uitgevoerd door gediplomeerd personeel;

Bedrijfscertificaten brandbeveiligingsinstallaties met HFK's

Installeren = Het voor het eerst, op de plaats waar zij zullen worden toegepast, aansluiten van één of meer blusmiddelen met gefluoreerde broeikasgassen gevulde houders of houders die daartoe ontworpen zijn, met de bijbehorende onderdelen, met uitzondering van die onderdelen die niet van invloed zijn op de insluiting van het blusmiddel voordat het wordt gebruikt om vuur te blussen.

Onderhouden = Alle werkzaamheden waarbij wordt gewerkt aan de blusmiddelen met gefluoreerde broeikasgassen bevattende houders of houders die daartoe ontworpen zijn, of aan de bijbehorende onderdelen, met uitzondering van die onderdelen die niet van invloed zijn op de insluiting van het blusmiddel voordat het wordt gebruikt om vuur te blussen.

N.B.: Deze regelgeving is nadrukkelijk niet van toepassing op fabricage- en reparatiewerkzaamheden op vestigingsplaatsen van de fabrikant voor houders of de bijbehorende onderdelen van stationaire brandbeveiligingssystemen die F-gassen bevatten.

Verkrijgen van een bedrijfscertificaat
Om voor een bedrijfscertificaat in aanmerking te komen moet het installatie- en onderhoudsbedrijf:

• Beschikken over voldoende personeel met juist diploma;
• Beschikken over werkprocedures om lekvrij te werken;
• Beschikken over het juiste gereedschap om lekvrij te werken;

Bedrijfscertificaat aanvragen
Herkent u zich in één van bovenstaande bedrijfsactiviteiten en toepassingsgebieden? Dan dient u per 1 januari 2010 te beschikken over een bedrijfscertificaat op basis van de regeling koelinstallaties. Dit certificaat kunt u aanvragen bij een van de door de Minister van I en M aangewezen keuringsinstanties. Zij zullen u nader informeren over voorwaarden en procedure. Aangewezen keuringinstanties:

• LPCB te Zaltbommel [24]

N.B. De sector kent een vrijwillige kwaliteitscertificaat voor bedrijven volgens LPS1233. Dat certificaat voldoet echter niet aan de bovengenoemde regeling.

Diploma's brandbeveiligingsinstallaties en brandblusapparaten

In onderstaande tabel staat aangegeven voor welke werkzaamheden aan welke installaties het hebben van een diploma verplicht is:

Installeren = Het voor het eerst, op de plaats waar zij zullen worden toegepast, aansluiten van één of meer blusmiddelen met gefluoreerde broeikasgassen gevulde houders of houders die daartoe ontworpen zijn, met de bijbehorende onderdelen, met uitzondering van die onderdelen die niet van invloed zijn op de insluiting van het blusmiddel voordat het wordt gebruikt om vuur te blussen.

Onderhouden = Alle werkzaamheden waarbij wordt gewerkt aan de blusmiddelen met gefluoreerde broeikasgassen bevattende houders of houders die daartoe ontworpen zijn, of aan de bijbehorende onderdelen, met uitzondering van die onderdelen die niet van invloed zijn op de insluiting van het blusmiddel voordat het wordt gebruikt om vuur te blussen

Terugwinnen = 'het verzamelen en opslaan van gefluoreerde broeikasgas bevattende blusmiddelen uit brandbeveiligingsystemen en brandblusapparaten'.

* Doorgaans vindt het terugwinnen (inzamelen) van het gas uit de houders van zowel stationaire systemen als brandblusapparaten plaats op de vestigingsplaats van de fabrikant, waardoor de verplichting tot het hebben van een diploma wegvalt. Uitsluitend wanneer het terugwinnen gebeurt op de plaats waar het blusmiddel ook wordt toegepast, is het hebben van een diploma verplicht.

Uitvoeren van lekcontrole = het onderzoeken van het systeem op het lekken van gefluoreerde broeikasgassen bevattende blusmiddelen. Personeel moet zich daarbij houden aan de basisvoorschriften lekcontrole voor stationaire brandbeveiligingssystemen. Meer informatie over Verordering basisvoorschriften lekcontrole voor stationaire brandbeveiligingssystemen (vo 1497/2007) [25].

Verkrijgen van een diploma
LPCB te Zaltbommel [24] is door de minister van Infrastructuur en Milieu aangewezen als examenstelling voor deze sector.

Veelgestelde vragen F-gassenregelgeving koelsector

Op deze pagina vindt u veelgestelde vragen over:

• diploma's koelsector
• bedrijfscertificaten koelsector

1. Kan ik een overzicht raadplegen van personen die met F-gassen mogen werken?
   Nee, er is geen centraal algemeen toegankelijk overzicht. De informatie is passief openbaar. Informatie over diploma's kan opgevraagd worden bij AgentschapNL, tel. (088) 602 24 31 of via de mail bij adviseurs van F-gassen [52].
    
2. Ik wil mijn STEK-diploma omwisselen voor een diploma op grond van de F-gassenregelgeving. Hoe doe ik dat?
   Om een nieuw diploma te verkrijgen stuurt u ons uw originele STEK-diploma (geen kopie), het ingevulde Formulier omruilen STEK-diploma's [16] en een kopie van een geldig identiteitsbewijs toe.
    
3. Zijn er kosten verbonden aan het omruilen van het STEK-diploma?
   Nee, aan het omruilen van een diploma zijn geen kosten verbonden. AgentschapNL verstrekt één keer kosteloos een F-gassen diploma.
    
4. Ik ben mijn F-gassendiploma kwijt. Hoe kom ik aan een nieuwe?
   - Als het gaat om een van Agentschap NL ontvangen F-gassendiploma (ingeruild voor een STEK diploma) kunt U een duplicaat (gewaarmerkt kopie) opvragen bij Agentschap NL. De kosten hiervan bedragen € 33,75.  Klik hier voor het Aanvraagformulier duplicaat diploma F-gassenregelgeving [15].
   - Als het gaat om een van Exameninrichting STEK ontvangen F-gassendiploma moet u zich tot STEK [14] wenden.

1. Kan ik een overzicht raadplegen van bedrijven die met F-gassen mogen werken?
   Nee, er is geen centraal algemeen toegankelijk overzicht. De informatie is passief openbaar. Of een bedrijf over een bedrijfscertificaat beschikt en door welke keuringsinstantie dit afgegeven is, moet u door het bedrijf zelf verteld worden. De keuringsinstantie kan u vertellen of het certificaat op de juiste manier nageleefd wordt. Adressen van Keuringsinstanties [32] zijn te vinden op onze site.
    
2. Voldoe ik met een STEK-erkenning aan de regelgeving?
   Nee, hiermee voldoet u niet meer aan de regelgeving. Vanaf 1 juli 2011 dient u over een bedrijfscertificaat [53] te beschikken.
   U kunt een bedrijfscertificaat aanvragen bij een van de door de Minister van I&M aangewezen keuringsinstanties [32].
   Let op: zo lang u niet over zo'n bedrijfscertificaat beschikt mag u geen werkzaamheden verrichten waarbij F-gassen kunnen vrijkomen.
    
3. Ik heb een eenmansbedrijf en beschik over een diploma, categorie I. Moet ik ook over een bedrijfscertificaat beschikken om onderhouds- en installatiewerkzaamheden aan koelinstallaties te verrichten?
   Ja, u moet ook over een geldig bedrijfscertificaat beschikken als u stationaire of mobiele koelinstallaties installeert en onderhoudt.
    
4. Moet een bedrijf over een bedrijfscertificaat beschikken als het uitsluitend lekcontroles aan koelinstallaties verricht?
   Nee, het bedrijf behoeft dan niet over een bedrijfscertificaat te beschikken. Wel zal het betrokken personeel over een diploma moeten beschikken als deze lekcontroles worden uitgevoerd op mobiele koelinstallaties en grote stationaire koelinstallaties, dat wil zeggen met een inhoud > 3 kg F-gassen en indien hermetisch gesloten > 6 kg F-gassen.
    
5. Dient een bedrijf dat werkzaamheden verricht aan airco's in voertuigen (< 3 kg aan F-gassen) over een bedrijfscertificaat te beschikken?
   Nee, dat is niet nodig. Wel zal degene die F-gassen terugwint uit deze airco's over een diploma moeten beschikken.
    
6. Wat zijn de kosten van een bedrijfscertificaat?
   Er zijn meerdere keuringsinstanties die een bedrijfscertificaat kunnen afgeven. Deze hanteren hiervoor verschillende tarieven. Meer informatie over deze tarieven kunt u opvragen bij de betreffende keuringsinstanties [32].

Veelgestelde vragen F-gassenregelgeving brandbeveiliging

• diploma's brandbeveiligingsector
• bedrijfscertificaten brandbeveiligingsector [54]

1. Kan ik een overzicht raadplegen van personen die met F-gassen mogen werken?
   Nee, er is geen centraal algemeen toegankelijk overzicht. Deinformatie ispassief openbaar.
   Informatie over diploma's kan opgevraagd worden bij Exameninstelling LPCB [55] in Zaltbommel.

1. Bij wie kan ik een bedrijfscertificaat aanvragen?
   U kunt zich hiervoor wenden tot de door de Minister van I&M aangewezen keuringsinstantie [56], LPCB te Zaltbommel.
    
2. Kan ik een overzicht raadplegen van bedrijven die met f-gassen mogen werken?
   Ja, LPCB uit Zaltbommel [57] publiceert op haar website een overzicht van gecertificeerde installatiebedrijven en of het certificaat op de juiste manier nageleefd wordt.