Over de Taskforce Verlichting

De Taskforce Verlichting is eind 2007 door het toenmalige ministerie van VROM opgericht om het Rijk te adviseren hoe energie-efficiënte verlichting tot standaard te krijgen is en lichthinder beperkt kan worden. De toenmalige minister heeft alle aanbevelingen van de Taskforce Verlichting overgenomen.

De activiteiten zijn uitgevoerd in de periode 2008 tot en met 2011. Eind 2011 is de Taskforce Verlichting opgeheven.

Samenwerkingsverband
De Taskforce Verlichting was tijdens die periode actief als samenwerkingverband van marktpartijen en overheden, gericht op het wegnemen van knelpunten die een doorbraak naar energiezuinige verlichting belemmeren. In de Taskforce namen vertegenwoordigers van bedrijfsleven, overheden en een natuur- en milieu-organisatie op persoonlijke titel deel. Zie de ledenlijst Taskforce Verlichting [7].
Voorzitter van de Taskforce was mevrouw Hetty Hafkamp, burgemeester van de gemeente Bergen en voorzitter van het Klimaatverbond Nederland.

Eindrapport
De Taskforce heeft op 29 november 2011 het eindrapport aan staatssecretaris Atsma van Milieu aangeboden. De belangrijkste conclusie in dit rapport is: energie-efficiënte verlichting is in Nederland in opmars, maar het is nog niet de standaard die zonder na te denken toegepast wordt.

Veel bereikt
  De Taskforce Verlichting heeft veel bereikt. Het aantal spaar- en ledlampen in een gemiddeld huishouden steeg van 4 naar 10. Het percentage gemeenten dat werkt aan energiebesparing in de openbare verlichting steeg van 11 naar 85%. Alle provincies werken inmiddels aan energiezuinige verlichting. Het aandeel energiezuinige verlichting in scholen en kantoren steeg van 25 naar 35%. Aanwezigheidsdetectie wordt nu in 28% van de kantoren toegepast.

 Ondanks de geboekte resultaten is het grootste deel van de gebruikte verlichting nog steeds energie-onzuinig. Dat is jammer. Vanuit het oogpunt van energiebesparing, maar ook vanuit financieel oogpunt.

Hetty Hafkamp, voormalig voorzitter van de Taskforce Verlichting:
"Energie-efficiënte verlichting is voor gebruikers een makkelijke manier om geld te besparen. Bovendien biedt de vervanging van bestaande verlichting door energiezuinige versies economische perspectieven voor het Nederlandse bedrijfsleven. En dat bedrijfsleven heeft de potentie om in deze sector een koppositie in te nemen."









 

10 Lichtende voorbeelden

De toepassing van zuinige verlichting wint terrein. Niet alleen om reden van energiebesparing, maar ook vanwege het comfort en de lagere kosten. Onze eregalerij van onderstaande 10 Lichtende Voorbeelden illustreert dat.

Wordt u het volgende voorbeeld? Zuinig licht; Heldere keuze.

[8]Accor Hotels: Niet alles weggooien en toch besparing 80%
Medio 2009 startte Accor Hospitality met het overschakelen op energiezuinige verlichting in alle hotels. De hotelgasten zien geen verschil. Het energieverbruik nam wel met 80% af. Een winstgevende keuze. 
Lees verder [8]

[9]Enexis: Daglicht heeft voorrang; geld verdienen met nieuwe kantoorpanden
Netbeheerder Enexis bouwt twee nieuwe energieneutrale kantoorpanden. De gebouwen wekken net zoveel energie op als ze gebruiken. En ook de verlichting is geavanceerd en energiezuinig.  
Lees verder [9]

[10]Heerenveen houdt het buiten donker; het licht mag soms ook uit
Heerenveen werkt aan duurzame verlichting op maat. Door verder te kijken dan de landelijke richtlijnen. Door met een ontwerpwedstrijd te zoeken naar innovatie en inspiratie bij studenten. En door het donker zoveel mogelijk donker te laten, want soms mag het licht best uit.
Lees verder [10]

[11]Klanten Hilton dubbel tevreden door ledverlichting
Hilton heeft ingezet op energiebesparing. In alle hotels in Europa zijn de halogeen- en 220Volt-lampen vervangen door duurzame led-verlichting. Het resultaat: minder onderhoud en een praktische invulling van verantwoord ondernemen. 
Lees verder [11]

[12]Intergamma past schappen én winkelverlichting aan; ook bestaand kan zuinig
Franchisegever van Gamma en Karwei bevorderde een snelle uitfasering van de gloeilamp door in de winkels efficiënte verlichting prominent in beeld te brengen. En dat was nog maar een begin. 
Lees verder [12]

[13]Martiniziekenhuis verdient zuinige verlichting terug in 5 jaar; lichtknopjes de deur uit 
In een ziekenhuis zijn er nog meer variabelen om rekening mee te houden als het om verlichting gaat. Ook op de intensive care moet je een operatie kunnen uitvoeren. En wat doet licht met de temperatuur. 
Lees verder [13]

[14]Schiphol: Snel terugverdiend
Investeringen in energie-effiente verlichting verdienen zichzelf snel terug. Zaak is vooral om slim te plannen en samen te werken.
Lees verder [14]

[15]ROC Friese Poort heeft geen lichtknopjes meer; gewoon boerenverstand
Onder het motto 'wat goed is voor energiebesparing, is goed voor ons' heeft Friese Poort gekozen voor energiezuinige verlichting. Als eigenaar van het gebouw is de exploïtatie voor rekening van het ROC. Op de lange termijn was de keuze voor energiezuinig de slimste. 
Lees verder [15]

[16]Stadskanaal bespaart 65% op onderhoudskosten; licht aan alleen als nodig
Vervangen moeten we toch, was de redenering van het Groningse Stadskanaal. Dan maar op een verantwoorde manier. De ambitie is inmiddels 40% energie te besparen. Dat kan ook nog eens een besparing van 65% onderhoudskosten opleveren. Win-win dus. 
Lees verder [16]

[17]V&D: Slim plaatsen en zuinig kiezen; besparing ruim 30%
Duurzaam ondernemen en financieel voordeel gaan hand in hand. Door slim te plaatsen en door voor zuinig te kiezen bepaart het concern jaarlijks drie  miljoen euro. 
Lees verder [17]

 

 

Huishoudelijke verlichting

De projectgroep Huishoudelijke Verlichting hield zich bezig met de uitvoering van de aanbevelingen op het gebied van huishoudelijke verlichting. Meer informatie over energiezuinige huishoudelijke verlichting is te vinden op de  website van milieucentraal [6].

De projectgroep Huishoudelijke Verlichting werkte met retailers, leveranciers en overheden aan een gezamenlijke voorlichtings- en promotiecampagne over energiezuinige huishoudelijke verlichting. Met als doel om consumenten voor te lichten over bruikbare alternatieven voor de gloeilamp. De gloeilamp wordt immers op grond van Europese regelgeving langzaam maar zeker uit de winkels gebannen. Vanaf september 2012 mogen winkels alleen nog gloeilampen verkopen die minder dan 7 Watt verbruiken.

Verleiden
"De consument verleiden om over te stappen op energiezuinige verlichting is het doel van de projectgroep", vertelt Eric Jan Schipper, Manager Externe betrekkingen bij Intergamma en voorzitter van de projectgroep. "Die overstap lijkt simpel maar het is een behoorlijke verandering. Met de projectgroep hebben we drie fasen onderscheiden: aanschaf, gebruik en afval."

Aanschaf
"De meeste consumenten zijn opgegroeid met gloeilampen. Als er een lamp stuk is, gaan ze bijna automatisch opzoek naar dezelfde lamp. Maar op grond van Europese regelgeving verdwijnt de gloeilamp langzaam uit de schappen. De consument weet niet altijd door welke spaarlamp of ledlamp een gloeilamp vervangen moet worden. Daar moeten we heldere voorlichting over geven. Aan de consument maar ook aan het winkelpersoneel dat op de hoogte moet zijn. We hebben bijvoorbeeld al een conversielijst opgesteld waarop staat welke gloeilamp door welke spaar- of ledlamp vervangen kan worden. We willen zo een 'technische' wet in de eerste plaats helder vertalen naar een werkbare praktijk."

Gebruik & Afval
"Is de zuinige lamp eenmaal aangeschaft dan gaat het erom dat de consument de verlichting op de juiste wijze gebruikt. Het is namelijk niet de bedoeling dat – 'omdat hij toch zo zuinig is' – een spaarlamp altijd aan blijft. Dat levert geen energiebesparing op. En is de energiezuinige lamp eenmaal aan zijn einde, dan kan die niet zomaar de glasbak in zoals een gloeilamp. Ook op dat gebied is bewustwording noodzakelijk."

Mediacampagne
"Om de overstap naar spaar- of ledlampen in gang te zetten, loopt er een massamediale campagne. Grote winkelketens zoals IKEA, Hema en Gamma zijn al een tijd overstag en doen, net als andere retailers, de spaarlampen steeds vaker in de aanbieding. Maar het is vooral belangrijk dat we de voordelen van energiezuinige verlichting vertalen voor de consument."

Meer informatie over energiezuinige huishoudelijke verlichting is te vinden op de website van milieucentraal [6].

Verlichting Utiliteitsbouw

Eigenaren en facilitair managers van utiliteitsgebouwen (scholen, ziekenhuizen, kantoren en dergelijke) kiezen steeds vaker voor energiezuinige verlichting. Een logische keuze, want het bespaart energie en dus geld. In het kader van de Taskforce Verlichting ondersteunde Agentschap NL hen met praktische informatie en praktijkvoorbeelden. Ook ondersteunde Agentschap NL gemeenten bij de handhaving van de regels voor energiezuinige verlichting.

Via de website van Slimme Energie [5] is de verlichtingsscan [18] te vinden die ontwikkeld is door Meutzner Licht Design. Deze scan is afgestemd op mensen die weinig verstand hebben van verlichting. In minder dan een half uur is de eenvoudige informatie in te vullen. Na invullen van de huidige verlichtingssituatie van een specifiek gebouw krijgt u te zien welke energiebesparende maatregelen mogelijk zijn, wat de investeringskosten en de terugverdientijd zijn.

Voordelen energiezuinige verlichting
Voor elke sector in de utiliteitsbouw is er een brochure gemaakt waarin de voordelen en de mogelijkheden van energiezuinige verlichting overzichtelijk op een rijtje staan. Agentschap NL ontwikkelde de brochures samen met kennisinstituut ISSO, installateursorganisatie UNETO-VNI en de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV). Ook stelt Agentschap NL vijf filmpjes beschikbaar over 'schoon licht' in kantoren, scholen, zorggebouwen, winkels en bedrijfshallen, en twee documentaires van circa 15 minuten. De filmpjes zijn vrij te gebruiken.

Ondersteuning voor handhavers
De Taskforce Verlichting heeft de minister geadviseerd om energiezuinige verlichting voor alle utiliteitsgebouwen verplicht te stellen. Nu is dat op grond van de Wet Milieubeheer alleen het geval voor bedrijven met een groot energieverbruik.

Handhavers kunnen de te treffen verlichtingsmaatregelen raadplegen via een database [19], die door het Informatiepunt Milieuvergunningen opgesteld is. Per sector valt te zien welke energiebesparende maatregelen te treffen zijn.

Meer informatie:

• Webpagina van slimme energie [5]
• Verlichtingsscan [18]
• Instructiebijeenkomsten [20]

Openbare verlichting Taskforce Verlichting

De projectgroep Openbare Verlichting riep gemeenten en provincies op werk te maken van energiebesparing in de openbare verlichting. Die bepaalt namelijk 60% tot 70% van de gemeentelijke en provinciale energievraag. Met de 'Koplopersaanpak' werd een versnelling in de energiebesparing gerealiseerd. Kijk voor meer informatie op de website Openbare verlichting [4].

Actie en enthousiasme
De koplopersaanpak [21] hield in dat gemeenten en provincies die al actief zijn op het gebied van energiebesparing andere gemeenten en provincies enthousiasmeren en aanzetten tot actie. Om de verschillende gemeenten en provincies met elkaar in contact te brengen, organiseerde Agemtschap NL bijeenkomsten in verschillende delen van het land. "We willen collega-gemeenten laten zien wat er allemaal al gebeurt op het gebied van energiezuinige verlichting. Want het wiel hoeft niet opnieuw uitgevonden te worden." vertelde Rob Metz, wethouder in Apeldoorn en voorzitter van de Projectgroep Openbare Verlichting.

Energiescans
Van alle gemeenten en provincies wordt verwacht dat zij een uitvoeringsplan opstellen voor het energiezuinig maken van hun openbare verlichting en dat plan ook uitvoeren. Daarbij kunnen ze gebruikmaken van een energiescan die het huidige energieverbruik en het besparingspotentieel berekent. Metz: "In de transitie naar zuinige verlichting is het zaak om allereerst te weten wat je waaraan uitgeeft. Pas dan kun je doelgericht stappen zetten."

Quickwins
"De quickwins moet je in ieder geval beetpakken", stelt Metz. "Hogedrukkwiklampen zijn sinds 2010 bijvoorbeeld verboden, dus die moet je sowieso vervangen. En ook over verouderde lampen hoef je niet te twijfelen. Maar als je als gemeente net twee jaar geleden nieuwe verlichting hebt aangeschaft, is het een moeilijker kwestie. Daarover gaan de discussies die de projectgroep faciliteert. Zo proberen we een kennisplatform te verwezenlijken dat voorziet in 'best practices'. Gelukkig is daar al veel bestuurlijke en ambtelijke aandacht voor."

Steeds meer koplopers
Er zijn in Nederland nog ongeveer 2,2 miljoen lichtpunten waar 35-70% energie bespaard kan worden. Dat is een te grote kans om te laten liggen volgens Metz. "Maar om die besparing te realiseren moeten we vooral de discussie over regelgeving en normering voeren. Daarbij is het belangrijk dat we inzichtelijk maken wat de resultaten zijn die we boeken. Dat enthousiasmeert enorm en zo krijgen we steeds meer koplopers!"

Andere acties
Naast de koplopersaanpak wordt door de Projectgroep Openbare Verlichting gewerkt aan andere acties, die uit het adviesrapport van de Taskforce Verlichting 'Groen Licht voor Energiebesparing', zijn voortgekomen. Meer informatie hierover is te lezen op de website Openbare Verlichting [4].

EU GreenLight

Verlichting bepaalt in veel organisaties een aanzienlijk deel van het elektriciteitsgebruik. De technologische ontwikkelingen op het gebied van verlichting hebben de afgelopen jaren niet stilgestaan: elektronische voorschakelapparaten, compactfluorescentielampen, ledverlichting, metaalhalogenide-lampen, aanwezigheidsdetectie, daglichtregeling etc. Met de modernste verlichtingsproducten kan het elektriciteitsgebruik voor verlichting gemakkelijk met 30 tot 50% worden verminderd.

EU GreenLight : Wat is het?
Het EU GreenLight programma is een initiatief gesteund door de Europese Commissie ter bevordering van systematische energiebesparingen m.b.t. verlichting van bedrijven, overheden en organisaties, met als doel de CO2 uitstoot te verminderen (Kyoto protocol).

EU GreenLight: Voor wie is het?
EU GreenLight is er voor bedrijven, overheden en organisaties die een commitment afgeven om sytematisch energiebesparende projecten in verlichting realiseren. Dit dienen kwalitatief goede projecten te zijn die een significante besparing tot gevolg hebben.

EU GreenLight: Hoe kan ik toetreden en wat heb ik er aan?
Er zijn 2 manieren om tot EU GreenLight toe te treden: Als Partner of als Endorser. Partners zijn organisaties waar projecten zijn gerealiseerd, Endorsers zijn organisaties welke projecten (mede) realiseren en daarbij actief GreenLight promoten. Toegelaten partners en endorsers krijgen van de EU als bewijs van hun deelname aan het programma een plaquette en zijn gerechtigd om het GreenLight logo op hun briefpapiert en bij promotionele uittingen te gebruiken. Ze worden vermeld in op de EU GreenLight website en in publicaties. Ook kunnen ze meedingen naar de jaarlijkse Award winnaars die bekend worden gemaakt.

• Toetreden als EU GreenLight partner [22]
• Toetreden als EU GreenLight endorser [23]

EU GreenLight: Wat levert het op?

Organisaties die met de Europese Commissie de afspraak maken om kwalitatief hoogwaardige en energiezuinige verlichting toe te passen, mogen het EU-GreenLight logo voeren. Daarmee kunnen zij aan klanten, medewerkers, leveranciers en maatschappelijke groeperingen duidelijk maken dat de Europese Commissie veel waardering heeft voor de wijze waarop de organisatie energiezuinige verlichting toepast.
De Europese Commissie zorgt ook voor promotie van de Greenlight Partners en Endorsers, via de website, brochures, advertentiecampagnes enzovoort. Ieder jaar reikt de Europese Commissie bovendien de GreenLight Award uit aan de GreenLight Partner die de beste invulling heeft gegeven aan het GreenLight programma. Dit krijgt veel aandacht in de nationale en internationale pers.
EU GreenLight biedt geen directe financiële ondersteuning.

EU GreenLight: Meer informatie
Uitgebreide informatie, waaronder de namen van de Nederlandse GreenLight partners en endorsers, vindt u op www.eu-GreenLight.org [24]
U kunt ook contact opnemen met Rob van Heur die namens Agentschap NL het Nederlands contactpunt is voor EU GreenLight: Tel. +31 (0)6 38824572 GreenLight@agentschapnl.nl [25]

 

 

Publicaties Taskforce verlichting

• Eindrapport Taskforce Verlichting - zuinig licht, heldere keuze november 2011 [2]
• Resultaten pilot Facilitair managers en verlichting [32] (2011)
• Toelichting op de ecodesign verordeningen [33] (2011)
• European led quality charter [34] (2011)
• Jaarrapportage Taskforce Verlichting 2010 [35] (2011)
• Rapport monitoring openbare verlichting [36] (2010)
• Rapportage Taskforce Verlichting 2009 [37] (2010)
• Conclusies en aanbevelingen Haalbaarheid vrijwillig kwaliteitslabel voor led-lampen [38](2010)
• Rapportage Taskforce Verlichting 2009 [37]
• Milieu Impact van Lampen [39]
• Upgrade Quick scan ledverlichting huishoudens & utiliteitsbouw [40]
• Leds of conventionele openbare verlichting RIVM eindrapport 2009 [41]
• Voortgangsrapportage Uitvoering Taskforce Verlichting [42]
• Regulation Commission tertiary verlichting 2009-245-EG [43]
• Verordening Commissie niet gerichte lampen huishoudelijke gebruik 2009-244-EG [44]
• Adviesrapport Taskforce Verlichting, Groen licht voor energiebesparing [45](2007)
• Taskforce Lighting English Summary [46]
   

Contact Taskforce verlichting

Voor vragen of opmerkingen over de Taskforce Verlichting of deze website kunt u mailen naar openbareverlichting@agentschapnl.nl [47]
Vermeld a.u.b. uw naam, organisatie, telefoonnummer en e-mailadres.