Financiële regelingen warmte en koude

De programma's van Agentschap NL bieden kennis of financiële ondersteuning bij de energie- en klimaatdoelstellingen. De financiële ondersteuning bestaat uit fiscale programma's en subsidies. Bij fiscale programma's – met de instrumenten 'bijdrage' en 'stimulans' – wordt een bedrag in mindering gebracht op de te betalen belasting. De subsidies zijn een bijdrage van de overheid om activiteiten te kunnen uitvoeren met een innovatie-, milieu-, energie- of duurzaamheidaspect. De fiscale instrumenten zijn vaak te combineren met een projectsubsidie.

Financiële en fiscale regelingen
De overheid geeft fiscale en financiële steun voor investeringen in warmtevoorzieningen die een grote bijdrage leveren aan de klimaatdoelstellingen.

• Energie Investeringsaftrek (EIA) [9] - Ondernemers kunnen 41,5 procent van de investeringskosten in energiebesparende bedrijfsmiddelen en duurzame energie aftrekken van de fiscale winst.
• Regeling Groenprojecten [10] - Banken verstrekken leningen met een lager rentetarief voor groenprojecten. 
• Regeling SEI Risico's dekken voor Aardwarmte [11] - Een misboring voor een aardwarmteproject heeft grote financiële gevolgen, die u met de SEI Aardwarmte-regeling voor een groot deel kunt afdekken.

Provincies en gemeenten hebben vaak regelingen voor investeringen of onderzoek. 

Instrumenten Nationaal Expertisecentrum Warmte (NEW)

Voor schone en zuinige warmte- en koudevoorziening bestaan inmiddels veel mogelijkheden. Vaak is het echter lastig een passende keuze te maken voor uw project. Om u daarbij te helpen, heeft het NEW diverse instrumenten ontwikkeld.

Instrumenten voor warmte- en koudeprojecten

• Warmtevoorziening voor een bouwlocatie [12]; Voor schone en zuinige warmte- en koudevoorziening bestaan inmiddels veel mogelijkheden. Vaak is het echter lastig een passende keuze te maken voor uw project. Om u daarbij te helpen, heeft het NEW diverse instrumenten ontwikkeld. Deze ondersteunen u bij het maken van een goede beslissing.
• Uniforme Maatlat [13]; Rekenmethode waarmee u de CO2-prestatie van verschillende warmteopties voor de gebouwde omgeving op gebouwniveau, wijkniveau en centraal niveau met elkaar kunt vergelijken.
• Afwegingskader Locaties [14]; Een hulpmiddel voor stakeholders van een bouwlocatie (bijvoorbeeld gemeente en projectontwikkelaar) bij het maken van een keuze voor de warmtevoorziening.
• Verkenning restwarmtebenutting [15]; Een instrument om een eerste, voorlopige afweging te maken over de restwarmtebenutting op een locatie.
• WarmteAtlas Nederland [16]; Een digitale, geografische kaart met warmteaanbod en -vraag in Nederland.

Downloads

• Factsheet Uniforme Maatlat [17]
• Factsheet Afwegingskader Locaties [18]
• Factsheet Verkenning restwarmtebenutting [19]
• Factsheet WarmteAtlas Nederland [20]

Praktijkvoorbeelden NEW

Het NEW heeft een aantal inspirerende praktijkvoorbeelden verzameld waarmee u uw voordeel kunt doen. Bijvoorbeeld het slim toepassen van warmte- en koudemaatregelen om wijken duurzamer te maken. Ook de industrie kent een aantal goede voorbeelden, van uitwisseling van restwarmte met de omgeving tot de inzet van hernieuwbare warmte in industriële processen.

Voorbeeldprojecten gebouwde omgeving
In Nederland zijn al veel initiatieven genomen om straten of wijken duurzamer te voorzien van warmte. Het NEW heeft de meest aansprekende voorbeelden uit de praktijk gebundeld. Zij geven een beeld van de mogelijkheden en brengen u op ideeën.

U kunt de voorbeeldprojecten terugvinden in de brochure Van energieambitie naar succesvolle praktijk in de duurzame stedelijke vernieuwing [35]. De brochure is ook te bestellen via de website van de Rijksoverheid [36].

Nog meer warmteprojecten uit de gebouwde omgeving zijn te vinden op de website praktijkvoorbeelden [37] van Energie & Gebouwde Omgeving.

Voorbeeldprojecten industriële warmte-uitwisseling
Warmte is in de industrie essentieel om het primaire productieproces goed te laten functioneren. De jaarlijkse warmtebehoefte is groot: circa 560 PJ. Niet al deze warmte kan volledig binnen het bedrijf worden benut. De warmte die overblijft kan dan worden uitgewisseld met de directe omgeving. Het NEW heeft een aantal factsheets over industriële warmte-uitwisseling gebundeld.

U kunt de voorbeeldprojecten terugvinden in de brochure Voorbeeldprojecten industriële warmte-uitwisseling [38].

Voorbeeldprojecten hernieuwbare warmte in industriële processen
Een aantal industriële bedrijven zet warmte uit hernieuwbare bronnen in voor hun productieproces. U kunt deze voorbeeldprojecten terugvinden in de brochure Voorbeelden inzet hernieuwbare warmte in industriële processen [39].

Voorbeeldprojecten innovatieve warmtetechnieken
Veel innovatieve warmtetechnieken bevinden zich nog in de onderzoeks- of pilotfase. De projecten die door Agentschap NL zijn gesubsidieerd, vindt u via onze EOS- website [40].

Externe links Warmteprojecten
Ook buiten Agentschap NL is een aantal interessante sites met warmteprojecten te vinden:

• Energieprojecten [41]
• Warmtenetwerk [42]

Downloads

• Brochure Van energieambitie naar succesvolle praktijk in de duurzame stedelijke vernieuwing [35]
• Brochure Voorbeeldprojecten industriële warmte-uitwisseling [38]
• Brochure Voorbeelden inzet hernieuwbare warmte in industriële processen [39]
• Protocol Monitoring Hernieuwbare Energie Update 2010 [43]

Publicaties Nationaal Expertisecentrum Warmte (NEW)

Via deze pagina kunt u publicaties van Agentschap NL downloaden die te maken hebben met het Nationaal Expertisecentrum Warmte. Onderzoeken, rapporten, brochures en businessplannen helpen u op weg.

Folders en brochures

• Brochure Warmte en Koude bij Agentschap NL [1] (pdf)
• Brochure Voorbeeldprojecten industriële warmte-uitwisseling [38] (pdf)
• Brochure Voorbeelden inzet hernieuwbare warmte in industriële processen [39] (pdf)
• Brochure Warmte in Nederland [44] (pdf)
• Brochure Van energieambitie naar succesvolle praktijk in de duurzame stedelijke vernieuwing [35] (pdf) 
• Factsheet Nationaal Expertisecentrum Warmte (NEW) [45] (pdf)
• Factsheet Gemeentelijk afwegingskader warmtevoorziening voor locaties [46] (pdf)
• Factsheet Verkenning restwarmtebenutting [19] (pdf) 
• Factsheet Uniforme Maatlat [17] (pdf) 
• Factsheet WarmteAtlas Nederland [20] (pdf)
•  Factsheets Warmtevoorziening op een bouwlocatie [12]

Rapporten

• Verkenning bestaande bouw op stadsverwarming (pdf) [47]
• Rapport Warmtetools industrie [48] (pdf)
• Rapport Ecofys Opwekkingsrendementen bio-WKK, gas-WKK en collectieve HR-ketels [49]
• De rol van ESCO's bij warmtepompprojecten in woningbouw [50] (pdf)
• Visie diepe geothermie 2050 [51]
• Monitoringsprotocol voor veldtesten van warmtetechnieken [52] (pdf) 
• TNO-rapport Opwekkingsrendementen lokale technieken onder laboratoriumomstandigheden [53] (pdf) 
• Rapport Strategisch basisdocument Nationaal Expertisecentrum Warmte [54] (pdf)
• Protocol Uniforme Maatlat voor de warmtevoorziening in de woning- en utiliteitsbouw [25] (pdf)
• Businessplan Nationaal Expertisecentrum Warmte [55] (pdf) 

Warmtecijfers

Warmtevoorziening is verantwoordelijk voor bijna 40% van het energiegebruik in Nederland. Verduurzamen van warmte is dus zinvol. Om daar gerichte keuzes in te maken en prioriteiten te stellen, zijn kentallen nodig. Hoeveel van het totale energiegebruik is nodig voor warmte? Welke sectoren vragen veel warmte? Wat is in de gebouwde omgeving het aandeel van warmte uit duurzame bronnen? Agentschap NL verzamelt deze kentallen. In de brochure Warmte in Nederland vindt u cijfers en andere informatie over de volgende onderwerpen:

• energieverbruik voor warmte in Nederland;
• warmtevraag per sector;
• warmtevraag in de industrie;
• warmtevraag in de landbouw;
• warmtevraag in de utiliteitsbouw;
• warmtevraag in huishoudens;
• het potentieel aan duurzame warmte;
• toekomstscenario's.

Meer informatie

• Databank Energiecijfers [56]
• Website Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) [57]
• Website Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) Industrie en Energie [58]
• Website Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) Statline [59]
• Website Energie in Nederland [60]

Downloads

• Brochure Warmte in Nederland [44] (pdf)
• Rapport Kentallen warmtevraag woningen [61] (pdf)

Wet- en regelgeving Nationaal Expertisecentrum Warmte (NEW)

Bij veel warmtewintechnieken krijgt u te maken met wet- en regelgeving. Voor sommige technieken is meer dan één vergunning nodig. Door tijdig vergunningen aan te vragen voorkomt u vertraging tijdens het bouwproject.

Bodemenergie
Op de pagina Bodemenergie [62] vindt u wet- en regelgeving over warmtekoudeopslag (WKO), bodemwarmtewisselaars, en geothermie.

Warmtewet
De Warmtewet [63] is op 10 februari 2009 goedgekeurd door de Eerste Kamer. Wat heeft dat voor gevolgen?

Capaciteitstarief
Om de facturatie van de netbeheerderskosten te vereenvoudigen is op 1 januari 2009 het capaciteitstarief [64] voor elektriciteit ingevoerd. Dat heeft gevolgen voor warmtepompsystemen.

Besluit aanleg energie-infrastructuur (BAEI)
Het Besluit aanleg energie-infrastructuur (BAEI) [65] stelt regels voor de afwegingen met betrekking tot de aanleg van de energie-infrastructuur. Voorwaarde is een betrouwbare, duurzame en doelmatig functionerende energiehuishouding.

Emissiehandel in Europa (EU-ETS)
De energie-intensieve Europese industrie is verplicht deel te nemen aan het Europese systeem van emissiehandel, ofwel EU Emissions Trading System (EU-ETS). Op 1 januari 2013 start de zogenaamde derde handelsfase. In het infoblad Emissiehandel in Europa [66] en de pagina Emissiehandel in Europa [67] leest u wat er verandert, en welke kansen de derde handelsfase biedt voor de verduurzaming van warmtelevering en –gebruik.

Veelgestelde vragen Nationaal Expertisecentrum Warmte (NEW)

Veelgestelde vragen over het NEW en warmte- en koudevoorziening en de antwoorden daarop. Staat uw vraag er niet bij? Neem dan contact op met ons via (088) 602 92 00.

1. Wat doet het Nationaal Expertisecentrum Warmte (NEW)?
Het Nationaal Expertisecentrum Warmte heeft als doel het overdragen van kwalitatieve, betrouwbare en objectieve kennis aan investeerders en beslissers in de gebouwde omgeving en industrie over het verduurzamen van de warmte- en koudevoorziening. Welke maatregelen kunt u nemen, en wat zijn de milieutechnische en financiële gevolgen daarvan? Met behulp van de informatie van het NEW maakt u een verantwoorde keuze voor een investering die leidt tot een warmte- of koudevoorziening met een gunstiger milieu-impact. Particulieren kunnen zich wenden tot de website van Milieu Centraal [85].

2. Hoe kan het Nationaal Expertisecentrum Warmte mij helpen?
Het expertisecentrum richt zich op alle vormen van warmte- en koudevoorziening. Van HR-ketel tot stadsverwarming voor de conventionele oplossingen en van passiefhuis tot restwarmte-inzet voor de zuinige alternatieven. Het NEW ondersteunt u bij de keuze van de techniek en bij het inplannen van de techniek in uw project door:

• Het aanbieden van kennis over warmte op de NEW-website.
• Het aanreiken van instrumenten die u helpen bij het maken van een verantwoorde keuze.
• Antwoord te geven op al uw vragen over warmte en koude via de NEW-helpdesk.

3. Welke subsidies en fiscale regelingen zijn er beschikbaar voor investeringen in warmte- en/of koudevoorzieningen?
Wanneer u investeert in onderzoek voor of in de toepassing van een warmte- of koudevoorziening, dan zijn er verschillende subsidies en regelingen waar u aanspraak op kunt maken.

4. Wat is de Warmtewet en waarom is de wet ingesteld?
De Warmtewet biedt leveringszekerheid en (prijs)bescherming voor zowel afnemers als leveranciers. In de Warmtewet is geregeld dat energiebedrijven voor hun restwarmte die in stadsverwarming gebruikt wordt, geen hogere prijs mogen vragen dan de prijs die geldt voor stoken met gas (het Niet Meer Dan Anders-principe). Ook zal de wet bescherming gaan bieden tegen onvoldoende prestaties van warmteleveranciers.

Waarom is de Warmtewet ingesteld?

• De overheid heeft de taak er voor te zorgen dat essentiële voorzieningen voor huishoudens beschikbaar zijn, en warmte valt hieronder.
• De verbruikers van warmte zijn volledig afhankelijk van hun warmteleverancier. Zij kunnen immers niet overstappen naar een andere warmteleverancier of overstappen op gas.

5. Heeft het Nationaal Expertisecentrum Warmte een rol bij de uitvoering en naleving van de Warmtewet?
Nee, de uitvoering en naleving van de Warmtewet zijn in handen van de Energiekamer van de NMa.

6. Hoe kan ik de energieprestaties van verschillende warmtetechnieken met elkaar vergelijken?
Investeerders in een warmtevoorziening maken meestal een afweging tussen meerdere alternatieven. Het blijkt in de praktijk dat er uiteenlopende methodes en kengetallen bestaan voor het bepalen van de energie- en milieuprestaties. Het NEW ontwikkelde daarom de Uniforme Maatlat. Dit instrument werkt met een transparante set van rekenregels en kengetallen. Projectalternatieven zijn hiermee onderling te vergelijken.

De methodiek van de Uniforme Maatlat is beschreven in een protocol. Met het bijbehorende rekenmodel is snel een vergelijking te maken tussen de verschillende warmtetechnieken. Lees eerst de bijbehorende handleiding:
Het protocol, het rekenmodel en de handleiding kunt u downloaden:

• Protocol Uniforme Maatlat voor de warmtevoorziening in de woning- en utiliteitsbouw [25]
• Handleiding Uniforme Maatlat Rekenmodel versie 1.0 [86]
• Uniforme Maatlat Rekenmodel en voorbeeldberekeningen [87]

7. Wat is het totale warmteverbruik van Nederlandse industrie? 
De Nederlandse industrie verbruikte in 2006 48 procent van de totale primaire warmtebehoefte (584 PJ primair). Meer informatie is te vinden in de brochure Warmte in Nederland [44].

8. Zijn WKO-systemen vergunningplichtig?
Open systemen zijn vergunningplichtig op grond van de Grondwaterwet. Voor gesloten systemen (bodemwarmtewisselaar) geldt geen vergunningplicht. Lees meer op de website Alles over WKO [88].

9. Ik heb restwarmte over, hoe kan ik die nuttig inzetten?
De Verkenning restwarmte [19] geeft u een eerste inschatting van mogelijk interessante benutting van uw restwarmte.

10. Hoe kan ik een geschikte locatie vinden om een warmteproject te ontwikkelen?
De WarmteAtlas Nederland [20] is hiervoor een goede eerste ingang. Op Warmteatlas-website [29] vindt u vraag en aanbod van warmte, inclusief zogeheten 'potentiekaarten' voor elke locatie in Nederland.
 

Contact Nationaal Expertisecentrum Warmte (NEW)

Heeft u vragen over warmte- of koudevoorziening? Neem dan contact op met het Nationaal Expertisecentrum Warmte via:

Telefoon: (088) 602 92 00, dagelijks te bereiken van 9.00 - 12.00 uur
E-mail: new@agentschapnl.nl [89]

Voor een overzicht van de NEW-adviseurs en hun expertise zie De mensen van Nationaal Expertisecentrum Warmte [2].