Energiezuinig gebouwbeheer
Rendabele maatregelen voor energiezuinige gebouwen
Als facilitymanager of gebouwbeheerder wilt u het binnenklimaat verbeteren, besparen op de energiekosten én voldoen aan de wet Milieubeheer. Slimme energie helpt u slimmer om te gaan met energie in uw gebouw. Met tips, instrumenten en voorbeelden van energiebesparende maatregelen. Maatregelen die een terugverdientijd hebben van 5 jaar of minder.
Even snel kijken wat u zou kunnen besparen? De Energiescore [1] is een simpele top-10-maatregelenlijst op basis van gebouwtype, bvo en voorschotbedrag.
Maatregelendatabase
Met de Maatregelenlijst [2] Energiebesparing in Gebouwen kunt u gericht zoeken op maatregelen met onderscheid naar gebouwtype.
Slim onderhoud
Een duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DMOP [3]) helpt u om slim onderhoud te plegen.
Een ‘Slimme’ combinatie
Bij beheer en onderhoud van een gebouw heeft u te maken met twee verplichtingen: de Wet milieubeheer (het Activiteitenbesluit) en de EPBD (het Energielabel). Door ‘slim’ te combineren, kunt u efficiënt te werk gaan.
Lees verder [4]
Gebouwgebonden energie
Gebouwgebonden energie is alle energie die noodzakelijk is voor het conditioneren en verlichten van een gebouw, onafhankelijk van het gebouwgebruik.
Hoeveel gebouwgebonden energie nodig is hangt af van:
- de grootte, vorm en bouwwijze van het gebouw;
- de mate van isolatie;
- type verwarmings- en regelingsinstallatie;
- hulpenergie voor pompen en ventilatoren;
- basisverlichting.
Instrumenten
De volgende instrumenten helpen u bij het terugdringen van het gebouwgebonden energieverbruik:
-
Energiebesparingsverkenner Utiliteitsbouw [6]
Dit instrument toont u de effecten van energiebesparende maatregelen op de energiekosten en geeft een indicatie van het huidige en het mogelijke energielabel van het gebouw. -
Energielabel voor de utiliteitsbouw [7]
Bij de bouw, verkoop of verhuur in de utiliteitsbouw heeft u een energielabel nodig. Met een energielabel is in één oogopslag te zien hoe energiezuinig het gebouw is. -
Energieprestatieadvies [8] (EPA-U)
Een maatwerkadvies dat u inzicht geeft in bouwkundige en installatietechnische verbetermaatregelen. -
Maatregelenlijst Energiebesparing in Gebouwen [2]
Met deze Maatregelenlijst kunt u gericht zoeken op maatregelen, ook per gebouwtype. -
Stappenplan verduurzaming kantoren [9]
Als eigenaar en/of gebruiker van een kantoorpand krijgt u inzicht in het proces en de middelen die nodig zijn om tot verduurzaming van het pand te komen. - Stappenplan en Checklist [10] 'Energie besparen in de dagelijkse praktijk van de Zorg' helpen u energiebesparende maatregelen in de instelling op te sporen en te implementeren.
Energiebesparingsverkenner Utiliteitsbouw
De Energiebesparingsverkenner Utiliteitsbouw toont de effecten van energiebesparende maatregelen op de energiekosten. Hij geeft een indicatie van het huidige en het mogelijke energielabel van uw gebouw.
De resultaten van de Energiebesparingsverkenner zijn gebaseerd op gestandaardiseerde uitgangspunten zoals:
- de mate van isolatie, afhankelijk van het bouwjaar en gebouwtype;
- type installaties;
- gemiddeld gebruikersgedrag (stoken, gebruik warm tapwater);
- gemiddelde investeringsbedragen.
Gestandaardiseerde uitgangspunten komen nooit precies overeen met de werkelijke situatie in uw gebouw. De resultaten van de verkenner zijn dus indicatief. Ze geven echter wel een goed beeld van de mogelijkheden en de effecten van energiebesparende maatregelen. Wilt u een volledig op uw situatie afgestemd advies over energiebesparingsmaatregelen of een officieel energielabel? Schakel dan een gecertificeerde EPA-adviseur [11] in.
De Energiebesparingsverkenner geeft geen oordeel over de bouw- of installatietechnische uitvoerbaarheid van de door u gekozen maatregelen. Een aannemer of installateur kan u hierover adviseren.
Energielabel voor de utiliteitsbouw
Bij de bouw, verkoop of verhuur van een utiliteitsgebouw heeft u een energielabel nodig. Met een energielabel is in één oogopslag te zien hoe energiezuinig het gebouw is.
Bij een voor publiek toegankelijk overheidsgebouw dat groter is dan 1000 m2 moet het energielabel permanent zichtbaar zijn.
Meer informatie vindt u op de Agentschap NL-site Energielabel gebouwen onder Doelgroepinformatie, Gebouwbeheerder [13].
Energieprestatieadvies (EPA)
Een Energieprestatieadvies (EPA) is een maatwerkadvies dat u inzicht geeft in bouwkundige en installatietechnische verbetermaatregelen. De kwaliteit van het energieadvies is geborgd via onafhankelijke certificering op basis van een nationale beoordelingsrichtlijn.
EPA-maatwerkadvies
Relatie EPA-maatwerkadvies en energielabel
EPA-maatwerkadvies
Een EPA-maatwerkadvies moet worden opgesteld door een gecertificeerde adviseur. Alle informatie over maatwerkadvies-adviseurs vindt u op de website van Meer met Minder [14].
Een EPA-maatwerkrapport biedt u:
- een helder overzicht van de huidige energieprestatie van een gebouw;
- inzicht in bouwkundige en installatietechnische verbetermaatregelen;
- inzicht in de kosten, baten en terugverdientijden van deze maatregelen;
- inzicht in de CO2-reductie door het uitvoeren van besparingsmaatregelen;
- een goede basis voor overleg met de gemeente in het kader van de Wet milieubeheer.
Een verbeterde energieprestatie resulteert in een aanmerkelijk lagere energierekening, meer comfort, lagere milieubelasting, een gezonder binnenklimaat en lagere energiekosten (woonlasten/beheerskosten).
Wat is een goed moment voor een EPA-maatwerkadvies?
Een geplande verbouwing van uw bedrijfsaccommodatie is bij uitstek een gelegenheid om een energieadvies te laten uitvoeren. Het kan ook een rol vervullen in de onderhoudsplanning (zie het onderdeel Slim Onderhoud [3] op deze site).
Belastingvoordeel
De Energie-investeringsaftrek [15] (EIA) is een fiscale regeling waarmee bedrijven premie kunnen ontvangen voor een energieadvies en voor het uitvoeren van de bijbehorende energiebesparende maatregelen. U kunt 44% van de kosten van het energieadvies (voor bestaande gebouwen) aftrekken van de fiscale winst. Het netto voordeel bij een vennootschapsbelasting van 31,5% is 14%.
Relatie EPA-maatwerkadvies en energielabel
Een EPA-maatwerkadvies en een energielabel worden beide afgegeven door een gecertificeerd bedrijf en geven informatie over de energieprestatie van een pand. Maar verder zijn er veel verschillen.
Het energielabel:
- is vanaf 2008 verplicht bij nieuwe verhuur of verkoop;
- komt tot stand door beperkt onderzoek;
- is een algemene berekening van de energieprestatie van een gebouw onder standaardcondities.
Het EPA-maatwerkadvies:
- is een vrijwillig advies;
- geeft een helder overzicht van het werkelijke energiegebruik van een gebouw en onder welke condities dat tot stand komt;
- bepaalt veel gedetailleerder welke verbeteringsmaatregelen u zou kunnen treffen;
- geeft een indicatie van het verwachte energieverbruik en de verwachte comfort- en klimaatverbetering als gevolg van energiegerelateerde maatregelen;
- geeft een overzicht van de kosten en baten als gevolg van energiegerelateerde maatregelen, inclusief de terugverdientijden.
Waarom meer dan een energielabel?
Een EPA-maatwerkadvies is een verdieping van het energielabel. Het is een integraal en uitvoeringsgericht advies dat aansluit op de huisvestingsprocessen. Het biedt daarom veel meer aanknopingspunten voor een gedegen besluitvorming. Een EPA-maatwerkadvies leidt niet automatisch tot een energielabel, maar de gegevens uit het maatwerkadvies kunnen wel benut worden voor het bepalen van een energielabel. Uw adviseur kan u daar meer over vertellen.
Klimaatinstallaties
Optimalisering van de installatie kan leiden tot een energiebesparing van 5% tot 35%, een verminderde kans op storingen en meer comfort.
De volgende instrumenten en maatregelen helpen u om het beste uit uw klimaatinstallatie te halen:
-
De Installatie Performande Scan [17]
Voor verbetermogelijkheden van uw klimaatinstallatie. -
Slim Koelen [18]
Advies over de meest efficiënte koelinstallatie in uw situatie. -
Verbeteren stooklijn [19]
Twee methodes voor het optimaliseren van koel- en stooklijnen. -
Waterzijdig inregelen [20]
Essentieel voor het goed functioneren van de verwarmingsinstallatie.
Om rijksdiensten te helpen energie te besparen heeft de Rijksgebouwendienst een zogenaamd basispakket met maatregelen ontwikkeld. Het Functioneel Controleren, Inregelen en Beproeven (FCIB) [21] van de klimaatinstallaties is een belangrijk onderdeel hiervan.
Slim Koelen
Slim Koelen Module voor de zorgsector
Het rendement van klimaatinstallatie kan sterk uiteen lopen.
De interactieve Slim Koelen Module is geknipt voor gebouwbeheerders en adviseurs die bij nieuwbouw of renovatie van een verpleeg- of verzorgingshuis advies willen over de meest efficiënte koelinstallatie.
De Slim Koelen Module is een interactief instrument dat u ondersteunt in het maken van goede keuzes in ambitieniveau en oplossingsrichtingen.
Op basis van door u ingevoerde gegevens en beoordelingscriteria krijgt u een overzicht gepresenteerd van koelconcepten die bij uw gebouw passen. Per koelconcept worden financieringsmogelijkheden aangegeven zoals eigen beheer, lease of outsourcing.
In de koelmodule zitten schaalgrootte-afhankelijke kostenindicatoren voor opwekking, distributie en afgifte. Daarnaast bevat de module rekenresultaten voor thermisch comfort en energiegebruik van de verschillende koelconcepten in een aantal typen verpleeg- en verzorgingshuizen (nieuwbouw, zelfstandige wooneenheden, bestaande bouw. Met deze gegevens kunnen de verschillende koelconcepten objectief naast elkaar worden gezet.
Keuzewijzer Koeling
De Keuzewijzer Koeling is een stappenplan voor de aanschaf van nieuwe koelinstallaties in bestaande en nieuwe gebouwen en renovatiepanden.
De Keuzewijzer helpt u bij het uitkiezen van een koelsysteem met een laag energiegebruik en een laag broeikaseffect. Met het bijbehorende rekenprogramma rekent u dit uit en kunt u bijsturen in uw gebouwontwerp.
- Voor de Keuzewijzer Koeling, zie: Koeling van gebouwen [24]
Verbeteren stooklijn
Onvoldoende comfort wordt vaak veroorzaakt door een niet goed ingeregelde installatie of een onjuist ingestelde stook- of koellijn. Als de inregeling niet aansluit bij de werkelijke koude- en warmtebehoefte, veroorzaakt dat ongemak voor de gebruikers. Uw installateur kan de weersafhankelijke regeling van de cv-installatie opnieuw instellen.
Aandachtspunten
Houd rekening met de volgende aandachtspunten als u de installatie opnieuw laat inregelen.
-
Integrale benadering
Kijk bij het (opnieuw) inregelen en instellen niet alleen naar de specifieke probleemruimtes maar naar het hele gebouw. Zo voorkomt u dat problemen verschuiven. -
Benut beschikbare warmte in en om het gebouw
Denk bijvoorbeeld aan de warmte die computers afgeven, en optimaal gebruik van koude buitenlucht. -
Voorkom gelijktijdig verwarmen en koelen
Stel de stooklijn van de luchtbehandeling 's winters lager in dan nu gebruikelijk en de koellijn in de zomer hoger. Per ruimte kan zo beter worden bijverwarmd of gekoeld naar gelang de behoefte van de gebruiker.
Downloads
- De stooklijn onder het mes: optimalisering van installaties in de gezondheidszorg [25]
- Factsheet optimaliseren stooklijn [26]
Meer informatie
- ISSO kenniscentrum voor installatietechniek [27]
- ISSO, Kleintje Stooklijnoptimalisatie [28]
- ISSO, Energetisch optimale stook- en koellijnen voor klimaatinstallaties in kantoorgebouwen [29]
Energiezuinige Verlichting
In utiliteitsgebouwen gaat ongeveer 22% van de energie op aan verlichting. Bij de huidige stand van de techniek kan daar gemakkelijk 30% tot 60% op bespaard worden. Dat heeft niet alleen een gunstig effect op de energierekening. Ook het binnenklimaat, de productiviteit van de medewerkers en het milieu varen er wel bij. Slim licht betekent kortom dat verlichting mooi, comfortabel, betaalbaar èn minder milieubelastend is!
In drie stappen naar energiebesparing
Stap 1 - Niet verlichten wanneer dat niet nodig of gewenst is
Stap 2 - Goed gebruik maken van daglicht
Stap 3 - Energie-efficiënte kunstlichtsystemen gebruiken, afgestemd op daglicht en gebruik
Maatregelen
De volgende maatregelen leveren snel forse besparingen op en hebben een korte terugverdientijd:
- vervang oudere tl-buizen door moderne, hoogfrequente tl (hiermee bespaart u al 50%);
- plaatsing van aanwezigheids- en daglichtsensoren;
- vervang gloeilampen en halogeenlampen door led-verlichting, spaarlampen of tl;
- tijdsafhankelijk schakelen, zodat verlichting 's avonds en 's nachts niet onnodig brandt.
Bekijk de filmpjes 'Schoon Licht' voor:
- bedrijfshallen [31]
- kantoren [32]
- scholen [33]
- winkels [34]
- zorg [35]
Hulpmiddelen
Beproefde hulpmiddelen helpen u de energie-efficiency van de verlichting de kwaliteit van het binnenmilieu en het comfort van uw pand te verbeteren.
-
Slim licht scan [36]
U kunt met de Slim licht scan een schatting hoeveel u kunt besparen op verlichting. De scan gaat we uit van het omzetten van conventionele verlichting naar hf-verlichting. Op basis van een aantal opties berekent de scan de kosten, energiebesparing en terugverdientijd bij vervanging van de verlichting. -
Stappenplan Slim licht in bestaande bouw [37]
Zes processtappen met aandachtspunten ter verbetering van de verlichting in bestaande bouw. -
Stappenplan Slim licht in nieuwbouw [38]
In vier processtappen op weg naar energiezuinige verlichting in nieuwbouw.
Onderzoek netvervuiling (led)lampen
In de positionpaper van de ELC [39] van mei 2009 en in een notitie van ISSO [40] van maart 2010 wordt ingegaan op de mate van netvervuiling van (led)lampen Er wordt beweerd dat ledlampen slecht zijn voor het elektriciteitsnet en het energiegebruik. De conclusie is dat de problemen veroorzaakt door (led)lampen momenteel beperkt zijn. Er zijn overigens meer bronnen die netvervuiling veroorzaken dan verlichting. De huidige normen over netvervuiling en verlichting bieden in principe voldoende handvatten om die problemen aan te pakken. Indien de wettelijke eisen zoals die bijvoorbeeld aan de 'powerfactor' van andere lampen worden gesteld ook van toepassing worden verklaard op ledlampen, worden ook de netvervuilers onder die lampen van de markt geweerd.
Downloads
Brochures met sectorspecifieke informatie over besparingsmogelijkheden voor verlichting:
- Slim licht werkt beter in bedrijfshallen [41]
- Slim licht werkt beter in kantoren [42]
- Slim licht werkt beter in onderwijsgebouwen [43]
- Slim licht werkt beter in winkels [44]
- Slim licht werkt beter in zorggebouwen [45]
Outsourcing en financiering
Het treffen van energiebesparende maatregelen kost geld. Er zijn verschillende manieren om deze investeringen te financieren. Eenvoudige maatregelen kunt u opnemen in de onderhoudsplanning, zodat de investeringkosten beperkt blijven (zie Slim Onderhoud (DMOP) [3]). Voor meer omvangrijke maatregelen kunt u vaak subsidie of fiscaal voordeel krijgen.
- Subsidies en fiscale regelingen [47] voor de utiliteitsbouw
-
Financiering [48]
Voor knelpunten op het gebied van financiering en organisatie bestaan diverse goede oplossingen, zoals het leverancierskrediet, de Regeling groenprojecten of leasen. -
Outsourcing [49]
Geef uw eigen energie-installatie in beheer bij een energiebedrijf, of bundel krachten met anderen om samen in te kopen of of een eigen energiedienst op te richten. -
Inkoop [50]
Criteria, praktische instrumenten en een leidraad voor het duurzaam inkopen van gas en elektriciteit.
Subsidies en fiscale regelingen
In dit overzicht treft u de subsidies en fiscale regelingen die van toepassing zijn op de utiliteitsbouw.
Energie-investeringsaftrek (EIA) Investeringen in energiebesparende bedrijfsmiddelen en duurzame energie komen in aanmerking voor de Energie-investeringsaftrek (EIA) [15]. Met de EIA mogen ondernemers, naast de gebruikelijke afschrijving, de investeringskosten aftrekken van de fiscale winst.
Milieu Investerings Aftrek (MIA) en VAMIL
De MIA en Vamil [51] zijn fiscale aftrekregelingen voor ondernemers die investeren in milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen uit de Milieulijst. De MIA biedt de mogelijkheid tot 40 procent van het investeringsbedrag in mindering te brengen op de fiscale winst. De Vamil biedt een liquiditeits- en rentevoordeel. Ondernemers die Vamil voor een bedrijfsmiddel toepassen, mogen dit willekeurig of vrij afschrijven.
Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE)
Investeerders in projecten op het gebied van hernieuwbare elektriciteit, hernieuwbaar gas en warmte-krachtkoppeling kunnen gebruik maken van de SDE [52]. Het gaat om projecten die nog net niet uit de kosten komen zonder geld van de overheid. De SDE is niet van toepassing op verlichting.
Financiering
Voor knelpunten op het gebied van financiering en organisatie bestaan diverse goede oplossingen zoals het leverancierskrediet, de Regeling groenprojecten of leasen. Voor verlichting bieden marktpartijen zelfs speciale financieringsconstructies aan.
Leverancierskrediet
Met een leverancierskrediet neemt uw leverancier de investering in een energiebesparend systeem voor zijn rekening. U als afnemer betaalt in termijnen af. Het systeem wordt direct uw eigendom, dus feitelijk is er sprake van een langlopende onderhandse lening.
Regeling groenprojecten
De Regeling groenprojecten [53] stimuleert projecten die een positief effect op het milieu hebben door de financiering aantrekkelijk te maken. Voor zeer duurzame utiliteitsbouw kunt u een lening met een lager rentetarief afsluiten.
Leasen van een energiebesparend systeem
Leasen maakt het mogelijk energiebesparende voorzieningen aan te schaffen zonder zelf te investeren. De extra kosten van leasen worden ruimschoots gecompenseerd door de besparing op energiekosten. Overheden en non-profitinstellingen kunnen geen Energie-investeringsaftrek krijgen, maar een leasebedrijf wel; dat kan dit voordeel vervolgens doorberekenen aan u als opdrachtgever.
Financieringsconstructies op het gebied van verlichten
Moderne verlichtingssystemen leiden tot meer comfort en lagere exploitatiekosten. Het exploitatievoordeel weegt vrijwel altijd op tegen de hogere investeringskosten. Verschillende marktpartijen spelen hier op in door belemmeringen op het gebied van investeringen weg te nemen.
Downloads
-
Handboek Dure plannen, goedkope oplossingen [54]
Adviezen over organisatie en financiering van energiebesparing in de utiliteitsbouw -
Factsheet Energiebesparing te koop [55]
Investeren in energiebesparing zonder eigen geld - Factsheet Financieringsconstructies voor verlichting door marktpartijen [56]
Outsourcing
Er zijn diverse soorten outsourcing mogelijk. U kunt uw eigen energie-installatie in beheer geven bij een energiebedrijf. Partijen kunnen ook hun krachten bundelen om bijvoorbeeld een bestaande energiedienst in te schakelen of een eigen energiedienst op te richten.
Energiediensten uitbesteden
De toepassing van moderne systemen voor energiebesparing en hernieuwbare energie vereist kunde en kennis. Bovendien is enige schaalgrootte nodig om deze technieken haalbaar te maken. Het uitbesteden van energiediensten aan Energy Service Company's (ESCo's) en Energie-exploitatiemaatschappijen (EEM's) biedt uitkomst. Om u op weg te helpen bij het contracteren van een leverancier van energiediensten heeft Agentschap NL een Modelovereenkomst voor Energiekostenbesparing (ESCO) opgesteld.
Zelf een energiedienst oprichten
Lokale beschikbaarheid van windenergie, rest- of bodemwarmte kunnen het oprichten van een eigen energiedienst financieel interessant maken. Dat is echter complex, risicovol en vergt assistentie van een adviseur met kennis van energietechniek, financiering en bedrijfsrecht.
Advies
Adviesbureaus die gespecialiseerd zijn in het onderzoeken en outsourcen van energiesystemen vindt u bij NLingenieurs, de Orde van Energieadviseurs (OVEA) en de Algemene Associatie van Energieconsulten (AEC).
Meer informatie
- NLingenieurs [57]
- Orde van Energieadviseurs (OVEA) [58]
- Algemene Associatie van Energieconsulten (AEC) [59]
Downloads
- Modelovereenkomst voor Energiekostenbesparing (ESCO) in Nederland [60]
- Factsheet Wel de lusten niet de lasten [61]
- Rapport Energiediensten voor de gebouwde omgeving [62]
Inkoop
Het inkopen van energie als onderdeel van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Hoe pakt u dat aan?
Duurzaam inkopen [63] betekent dat een organisatie bij haar inkoopbeslissingen naast prijs en kwaliteit ook rekening houdt met de milieuaspecten en sociale kanten van producten en diensten. De pagina Duurzaam inkopen bevat criteria en praktische instrumenten om onder meer gas en elektriciteit duurzaam in te kopen. Ook op de site van MVO Nederland staat informatie over maatschappelijk verantwoord inkopen.
Bij de Nma Energiekamer vindt u een overzicht van de energieleveranciers in Nederland.
Leidraad Prestatiecontract Beheer en Onderhoud Gebouwen
Prestatiecontracten maken diensten van leveranciers meetbaar en objectief evalueerbaar. Agentschap NL heeft een Leidraad laten ontwikkelen die u ondersteunt bij het opstellen van prestatiecontracten voor technisch beheer en onderhoud van gebouwen.
Meer informatie
Downloads
Beheer en onderhoud
Van de gebouwcyclus [68] is 'Beheer en onderhoud' de laatste, maar ook de langstdurende fase.
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| Initiatief [69] |
Nieuwbouw [70] en Renovatie [71] |
Ontwerp [72] |
Aan- besteding [73] |
Realisatie [74] en Sloop [75] |
Beheer en onderhoud |
Een efficiënte uitvoering van duurzame energiebesparende maatregelen vergt een gestructureerde aanpak. Nadat de maatregelen zijn vastgesteld worden ze opgenomen in het beheerproces en de onderhoudsplanning:
-
Slim Onderhoud [3]
Een duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DMOP) resulteert niet alleen in een duurzamer gebouw maar levert ook geld op. -
Energiebeleid [76]
Energiebeleid begint bij energiebeheer: meten en registreren. U kunt dat uitbreiden tot een compleet energiezorgsysteem.
RgdBOEI® [77] is een integrale inspectie- en adviesmethode voor gebouwen, ontwikkeld door de Rijksgebouwendienst. Deze methode integreert diverse inspecties, bijvoorbeeld op brandveiligheid, onderhoud en energieprestaties, tot een integraal advies- en uitvoeringsplan. Dat scheelt in tijd, overlast en in de afstemming van verschillende plannen. Plus het levert een fikse energie- en kostenbesparing op.
Slim Onderhoud (DMOP)
Bij de planning en uitvoering van meerjarig onderhoud liggen volop mogelijkheden om de duurzaamheid van uw gebouw te verbeteren. Slim onderhoud pleegt u met een duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DMOP).
Het meenemen van duurzame aspecten in uw meerjarenonderhoudsplan resulteert niet alleen in een duurzamer gebouw maar levert ook geld op. Dat kunt u weer inzetten voor nieuwe investeringen.
Hoe werkt een DMOP?
In plaats van gewoonweg het onderhoudsplan te volgen, maakt u in een DMOP per gebouwelement of gebouwgebonden installatie een bredere, meer duurzame afweging. Niet alleen op investerings- en onderhoudskosten, maar ook op exploitatiekosten. Zo komen bij het maken of actualiseren van DMOP's alternatieve technieken of producten in beeld die anders buiten beschouwing zouden blijven. Componenten met een zeer slecht energetisch rendement of hoge onderhoudskosten kunt u eerder laten vervangen.
Download de film [78] om te zien hoe bij Aegon duurzaamheid structureel onderdeel uitmaakt van de onderhoudsplanning.
Meer informatie
- Factsheet Slim onderhoud - Het contant maken van energiebesparing met een duurzaam meerjarenonderhoudsplan [79] (DMOP)
- Brochure Verdienen met duurzaam onderhoud [80]
Energiebeleid
Energiebeleid begint bij energiebeheer: meten en registreren. U kunt dat uitbreiden tot een compleet energiezorgsysteem.
Energiebeheer
Met energiebeheer houdt u het energieverbruik onder controle door de verschillende energiestromen periodiek te meten, te registreren en te bewaken. Zo worden afwijkingen in het verbruik zichtbaar en kunt u maatregelen nemen om eventuele problemen op te lossen.
Energiezorg
Energiezorg is het op een structurele en economisch verantwoorde wijze uitvoeren van organisatorische, technische en gedragsmaatregelen die het gebruik van energie zo efficiënt mogelijk maken. Een planmatige aanpak helpt u om dit in de organisatie te verankeren. Meer informatie en handige hulpmiddelen vindt u op de Agentschap NL-site Meerjarenafspraken energie-efficiency (MJA3 en MEE).
- Meer informatie: Energiezorg (MJA) [81]
Opleiding energiemanagement
Als energiemanager zet u technische en organisatorische maatregelen effectief in om energie-efficiency in uw organisatie verbeteren. Op de website van KBI vindt u cursussen die opleiden tot energiemanager.
Energiecijfers
Onder 'Energiecijfers Utiliteitsbouw' vindt u gegevens over energieprijzen en alle aspecten van energiegebruik in de gebouwde omgeving.
- Energiecijfers Utiliteitsbouw [82]
- Energiezorg (MJA) [81]
- KBI [83]
Slimme energie – wet- en regelgeving
Het Activiteitenbesluit [84] van de Wet milieubeheer verplicht om nadelige gevolgen voor het milieu zoveel mogelijk te voorkomen. Bedrijven en organisaties met een jaarlijks energieverbruik van meer dan 50.000 kWh elektriciteit en/of 25.000 m3 aeq (aardgasequivalenten) dienen alle mogelijke energiebesparende maatregelen te treffen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder.
Bij een energieverbruik van meer dan 200.000 kWh of 75.000 kubieke m3 aeq kan het bevoegd gezag verplichten om een onderzoek te (laten) uitvoeren waaruit moet blijken of energiebesparende maatregelen al dan niet zijn getroffen. Als uit dit onderzoek blijkt dat de bedoelde maatregelen niet zijn getroffen, wordt ‘de inrichting’ alsnog hiertoe verplicht.
De databank van Infomil ‘Energiebesparing en Winst’ geeft een overzicht van maatregelen die mogelijk voor uw situatie van toepassing zijn:
- Kantoren [85]
- Onderwijs [86]
- Zorginstellingen [87]
Het Energielabel
Bij de bouw, verkoop of verhuur van een utiliteitsgebouw is een energielabel verplicht. Met een energielabel is in één oogopslag te zien hoe energiezuinig het gebouw is en welke maatregelen getroffen kunnen worden om deze te verbeteren. Bij een voor publiek toegankelijk overheidsgebouw dat groter is dan 1.000 m2 bruto-vloeroppervlak moet het energielabel permanent zichtbaar zijn.
Meer informatie vindt u op de Agentschap NL-site Energielabel gebouwen [13] (Doelgroepinformatie, Gebouwbeheerder).
Het EPA-maatwerkadvies helpt u hierbij
Een energielabel geeft slechts een indicatie van de mogelijk te treffen energie besparende maatregelen. Voor meer inzicht in de energieprestatie van het gebouw en van de bedrijfsprocessen en voor een uitwerking van de energie besparende maatregelen is er het uitgebreider EPA-maatwerkadvies [8].
Een EPA-advies levert maatwerk! Het biedt daarom veel meer aanknopingspunten voor een gedegen besluitvorming.
Een EPA-maatwerkadvies leidt niet automatisch tot een energielabel, maar met de gegevens uit het maatwerkadvies kan het energielabel wel worden bepaald.
Bij het naleven van de energiezorg als verplichting van het activiteitenbesluit, garandeert een EPA-maatwerkadvies de toezichthouder dat de informatie betrouwbaar is. Meer informatie vindt u op de website van Infomil [88].
Twee vliegen
Met een EPA-maatwerkadvies bent u dus al een eind op streek voor het verplichte energielabel én met de verplichting energiebesparende maatregelen te treffen, voortvloeiend uit het Activiteitenbesluit.
Energiecijfers Energiezuinig gebouwbeheer
Voor energiebesparing in utiliteitsgebouwen zijn energiecijfers beschikbaar voor winkels, scholen, kantoren, ziekenhuizen en verpleeg- en verzorgingshuizen. De bronnen voor deze gegevens zijn onderzoeken van het ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en EnergieNed.
Ga naar de databank van Energiecijfers. [90] U dient via deze databank eerst een selectie maken tussen woningbouw en utiliteitsbouw.
Praktijkvoorbeelden Energiezuinig gebouwbeheer
- Conservatorium Amsterdam: Installatie Performance Scan biedt verrassende oplossingen [91]
- Diamantbeurs: Met de Installatie Performance Scan brengen we het comfort omhoog [92]
- ROC Amsterdam: Installatie Performance Scan haalt álle verbetermogelijkheden naar voren [93]
- Nieuwe verlichting uit veiligheid levert Océ bijna 50 procent energiebesparing op [94]
- Martini Ziekenhuis past energiezuinige verlichting toe in nieuwbouw en bestaande bouw [95]
- Energiezuinige gebouwen met een goed binnenklimaat - Melexis de Meern [96]
- Energiezuinige gebouwen met een goed binnenklimaat - Rijkswaterstaat Terneuzen [97]
- Energiezuinige gebouwen met een goed binnenklimaat - Stadskantoor Goes [98]
- ROC Friese Poort in Sneek behoort qua energiezuinigheid tot de top in Nederland [99]
- ING Groep koploper bij terugdringen CO2 [100]
- Hoofdkantoor Facilicom: zoektocht naar niet voor de hand liggende oplossingen levert energielabel A++ [101]
- Kantoorgebouw Waterschap Rivierenland - Duurzaam en energiezuinig levert geld op [102]
- Greenfox: Het enige zichtbare verschil zien we in de energierekening [103]
- Hanzevast Beheer: expliciete rol beheerder om huurders tevreden te houden [104]
- Maagdenhuis: met weinig input een waardevol advies [105]
Publicaties Energiezuinig gebouwbeheer
Folders en brochures
- Brochure De stooklijn onder het mes: optimalisering van installaties in de gezondheidszorg [25]
- Brochure Dure plannen, goedkope oplossingen [54]
- Brochure Energiebesparing te koop - Investeren in energiebesparing zonder eigen geld [106]
- Brochure Energiezuinige gebouwen met een goed binnenklimaat [107]
- Brochure Slim licht werkt beter in bedrijfshallen [41]
- Brochure Slim licht werkt beter in kantoren [42]
- Brochure Slim licht werkt beter in onderwijsgebouwen [43]
- Brochure Slim licht werkt beter in winkels [44]
- Brochure Slim licht werkt beter in zorggebouwen [45]
- Brochure Verdienen met duurzaam onderhoud [80]
- Brochure Wel de lusten niet de lasten [61]
- Factsheet De Installatie Performance Scan [108]
- Factsheet Energie besparen in de Zorg [109]
- Factsheet Maatregelendatabase Energiebesparing [110]
- Factsheet Maatwerkadvies voor betere energieprestaties [111]
- Factsheet Slim koelen Meer comfort met minder kosten [112]
- Factsheet Slim licht werkt beter! [113]
- Factsheet Slim onderhoud - Het contant maken van energiebesparing met een duurzaam meerjarenonderhoudsplan [79] (DMOP)
- Brochure Verduurzamen van het meerjaren-onderhoud bij basisscholen [114] (DMOP)
- Energiebesparingsverkenner voor utiliteitsbouw [12] (instrument en factsheet)
- Stappenplan Verduurzaming Kantoren [9] (instrument en factsheet)
Rapporten
- Rapport Beter energielabel door betere verlichting [115]
- Rapport Energie uit Ziekenhuisafval [116]
- Rapport Milieu Impact van Lampen [117]
- Rapport Onderzoek: Energie-efficiëntie en een goed binnenmilieu: een succesvolle combinatie? [118]
- Rapport Pilot ledverlichting scholen en kantoren [119]
- Rapport Upgrade Quick scan ledverlichting huishoudens & utiliteitsbouw [120]
- Monitoringsonderzoek campagne Slimme energie (3-meting) - februari 2011 [121]
- Leidraad Green Lease [122]
- Leidraad Prestatiecontracten, Beheer en Onderhoud Gebouwen Versie 2.0 [66]
- Rekentool Verkenning verduurzaming kantoren [123]
- Rekentool Verkenning verduurzaming onderwijsgebouwen [124]
- Stappenplan energie besparen in de dagelijkse praktijk van de zorg [10]
- Checklist energie besparen in de dagelijkse praktijk van de zorg [10]
-
beurskrant najaarssymposium FMGezondheidszorg 7 oktober 2010 [125]
Contact Energiezuinig gebouwbeheer
Heeft u vragen over energiezuinig gebouwbeheer dan kunt u contact opnemen met het Informatiepunt - bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 9.00u tot 12.00 u en van 14.00u tot 16.00u.
Telefoon: (088) 602 92 00
E-mail: energie-go@agentschapnl.nl [126]