TWA-meeting: hoe tackelen we de voedseluitdagingen van de 21ste eeuw

Op 3 november 2011 kwamen de Technisch Wetenschappelijk Attachés van de Nederlandse ambassades bijeen in Utrecht om bijgepraat te worden over wetenschappelijke ontwikkelingen op het gebied van voedsel.

Dagvoorzitter Kees de Gooijer (directeur Food & Nutrition Delta) trapte af met de stelling dat internationale samenwerking een must is geworden voor de voedingsmiddelenindustrie: ‘Elk land heeft zijn eigen wetenschappelijke speerpunten. Door samen te werken en elkaars kennis te benutten komen we veel verder dan door alleen te opereren. TWA’s vervullen een belangrijke brugfunctie door internationaal partijen bij elkaar te brengen.’
Professor Dietrich Knorr (EFFoST) gaf in zijn bijdrage de laatste stand van zaken rondom nieuwe verwerkingstechnologieën: ‘Milde conserveringstechnologieën komen steeds dichter bij de markt. Er zijn al producten die langer houdbaar zijn gemaakt met hoge druktechnologie en over enkele jaren volgen producten die met pulsed electric fields  zijn behandeld. In de wat verdere toekomst verwacht ik ook producten waarbij de houdbaarheid is verlengd met behulp van koud plasma of ultrasone golven.’

Open innovatie

Rob Beudeker, Vice President Innovation Human Nutrition and Health van DSM, lichtte de innovatiestrategie van DSM toe. DSM zet sterk in op open innovatie. ‘Simpelweg omdat we ons realiseren dat het allergrootste deel van de hersenen niet op onze loonlijst staat. Via open innovatie kunnen we veel gemakkelijker toegang tot slimme ideeën.’ DSM gebruikt daarbij verschillende methodes. Beudeker: ‘We nemen licenties op interessante ontwikkelingen buiten DSM. Met de financiële steun versnellen we het traject naar de markt. Daarnaast geven wij licenties op onze eigen vindingen voor werkvelden die buiten onze scope ligt. Zo vergroten we de waarde van onze vindingen.’ Naast licensering participeert DSM ook in andere bedrijven. Een belangrijke reden daarvoor is dat het bedrijf zo zicht houdt  op actuele ontwikkelingen, tegen lagere kosten en risico’s toegang heeft tot nieuwe producten, technologieën en  markten.

Bij open innoveren draait het volgens Beudeker om vertrouwen en goede communicatie: ‘Zorg ervoor dat je in een win-winsituatie werkt. Beide partijen moeten duurzaam belang hebben bij de samenwerking. Wees er tegelijkertijd duidelijk in hoe je omgaat met de intellectuele rechten die uit de samenwerking voortkomen en geef elkaar de ruimte. Dat betekent ook dat je elkaar niet moet blokkeren bij het beëindigen van de samenwerking. Alleen als je voortdurend naar zowel de individuele belangen als de teambelangen kijkt, komt je tot mooie ontwikkelingen.’

Gezonde en duurzame producten

Dr. Catherine Esnouf (INRA, France), Dr. Rakesh Tuli (NABI, India) en Prof. Dr. Ir. Tiny van Boekel (Wageningen Universiteit, Nederland) gingen in op de vraag hoe je tot een optimale voedselproductie komt. Catherine Esnouf vertelde over het grootschalige project Dualine waarin meer dan 100 experts (wetenschappers, bedrijven, ngo’s en overheden) anderhalf jaar hebben onderzocht welke onderzoeksvragen beantwoord moeten worden om tot een duurzaam voedselproductiesysteem te komen. Afgelopen zomer is dit project afgerond. De komende jaren buigen verschillende teams zich over de vraag hoe bijvoorbeeld de derving van voedingsmiddelen kan worden teruggedrongen, hoe consumenten verleid kunnen worden om meer gezonde en duurzame producten te kopen en hoe kan de logistiek nog beter worden geregeld. Begin 2012 komt het Engelstalige rapport beschikbaar.

Rakesh Tuli ziet een belangrijke rol weggelegd voor biotechnologie om de voedselzekerheid te verbeteren: ‘Zowel bij de optimalisatie van de gewassen zelf (meer opbrengsten, meer inhoudsstoffen) als bij de reductie van derving (langere houdbaarheid) kunnen we biotechnologische oplossingen bedenken. Daarnaast biedt biotechnologie ook een mogelijkheid om gezonde(re) voeding te ontwikkelen.’ In zijn nieuwe instituut ‘National Agri-Food Biotechnology Institute’ worden agrarische biotechnologie als voedingsbiotechnologie gecombineerd.

Ook Tiny van Boekel ziet een belangrijke rol voor technologie bij het oplossen van de huidige en aankomende uitdagingen: ‘De landbouw is in principe in staat voldoende grondstoffen te leveren om de wereld te voeden. Met verbeterde technologieën moeten we ervoor zorgen dat zoveel mogelijk van deze grondstoffen aangewend kunnen worden voor gezonde en duurzame voeding.’ Van Boekel ziet vooral mogelijkheden voor de ontwikkeling van nieuwe conserveringstechnologieën en scheidingstechnologieën. De conserveringstechnologieën dragen bij aan een verminderde derving en aan gezondere producten doordat er meer gezonde componenten worden behouden. Nieuwe scheidingstechnologieën moeten ervoor zorgen dat er zo min mogelijk bruikbare componenten van de gewassen verloren gaan.

Innovatie

Marie-Hélène Saniez-Degrave gaf in de sessie over gezondheid een inkijkje in de innovatiestrategie van Roquette. Ze liet zien dat voor Roquette bij innovatie altijd creativiteit het mechanisme is voor het ontwikkelen van ideeën. Marketing-issues worden pas in een later stadium betrokken in het innovatieproces. Focus is echter altijd wel op de waarde voor de consument en op de organisatiedoelstellingen.

Inspelen op trends

Dr. Shigeomi Ushijima, directeur van Kikkoman Foods Europe BV legde uit hoe de sojasausproducent inspeelt op de trends: ‘Globaal gezien zie je dat er steeds meer consumenten voor snel te bereiden maaltijden kiezen. Ook is er meer en meer belangstelling voor voeding met een duidelijke etnische signatuur, voor gezonde voeding (laag in vet en zout) en voor producten zonder allergenen. Kikkoman past uitstekend in de twee laatste trends, maar speelt ook in op de eerste twee trends. In Japan heeft Kikkoman mixes op de markt gebracht waarmee binnen vijf minuten een volledige maaltijd op tafel gezet kan worden. De VS heeft onlangs kennis gemaakt met kant-en-klare marinades op basis van sojasaus. Om in te spelen op etnische trends (buiten de trend naar Aziatisch voedsel) heeft Kikkoman onlangs een Zuid-Amerikaanse variant gelanceerd met limoen.

Meer informatie:

• Presentaties
• Wilt u meer weten over bovengenoemde onderwerpen of wilt u weten op welke manier u gebruik kunt maken van Technisch Wetenschappelijk Attachés? Neem dan contact op met Sebastiaan Berendse.

Bert van Rees - 30-11-2011