Nederlandse Biochemie in China

De productie van biochemicaliën in China, de zogenaamde witte biotechnologie, heeft de afgelopen decennia een sterke groei doorgemaakt. Deze groei wordt niet langer alleen bepaald door de vraag naar biochemische producten uit het buitenland: ook de binnenlandse vraag neemt gestaag toe.

Deze ontwikkeling is een reden voor Nederlandse biochemische bedrijven om hun activiteiten naar China te verplaatsen. Daarbij gaat het niet alleen om productie; steeds meer bedrijven verplaatsen hun R&D-activiteiten naar China om zo goed mogelijk te kunnen inspelen op de Chinese markt. Onlangs is biochemische productie in China echter onder druk komen te staan. De overheid besloot in het voorjaar van 2011 het gebruik van zetmeel uit eetbare gewassen aan banden te leggen. Dit is voor biochemische bedrijven reden voor zorg, maar biedt ook een uitdaging om op zoek te gaan naar alternatieven.

Opkomende biochemie in China

Het huidige klimaat voor de biochemische industrie in China is positief. Dit heeft alles te maken met de ernstige energie- en milieuproblemen waar het land mee kampt. Bovendien is de Chinese maatschappij zich steeds meer bewust van het belang van duurzaamheid. Biochemie is tegen deze achtergrond een interessant veld. Biochemische processen kosten minder energie dan petrochemische. Bovendien zijn er minder conversiestappen nodig en zijn de reststromen minder vervuilend. De overheid ziet in de biochemie dan ook veel potentie als oplossing voor de grote milieuproblemen van het land. Het twaalfde vijfjarenplan is volgens sommigen het groenste ooit en biochemie wordt er expliciet in genoemd als één van de zeven ‘Strategic Emering Industries’ (SEI’s).

Biopolymeren (polyhydroxyalkanoates, PHA’s en polylactic acids – PLA’s) nemen een belangrijke plek in binnen de Chinese biochemische sector, omdat het toenemend gebruik van plastic milieuproblemen veroorzaakt. Daarom heeft de overheid in 2008 een verbod ingesteld op de productie van ‘ultra–thin plastic bags’. Dit is mogelijk een extra impuls voor de biochemie.

Desalniettemin is de vraag naar biopolymeren nog niet groot. Het grootste deel van de productie is bestemd voor de export. Dit komt door de relatief hoge prijs van bioplastics en door het feit dat er nog geen infrastructuur aanwezig is voor recycling. Chinese consumenten zijn maar zelden bereid om meer te betalen voor duurzame alternatieven. Het hele concept van hernieuwbare en biologisch afbreekbare materialen staat ver van de gewone mensen af.

Toch komt daar langzaam maar zeker verandering in. Volgens DSM vragen binnenlandse afnemers steeds vaker specifiek naar duurzame producten. Onder invloed van de vele voedselschandalen hechten ook Chinese consumenten steeds meer belang aan natuurlijk geproduceerd voedsel, cosmetica en verpakkingsmaterialen. Hoewel dit aandeel nu nog klein is, betekent het door de omvang van de Chinese markt toch een interessante niche.

Nederlandse biochemie in China

Opvallend is dat –in tegenstelling tot bijvoorbeeld de biobrandstof sector- buitenlandse bedrijven een grote rol spelen in de Chinese biochemie. Concerns zoals BASF, DOW Chemical, Roquette en Novozymes hebben vestigingen in China. De Nederlandse biochemiesector blijft niet achter; verschillende bedrijven zijn al actief op de Chinese markt of oriënteren zich daarop. Opvallend is dat  Nederlandse bedrijven veel aandacht besteden aan de productie en verkoop van ‘chemical building blocks’, basischemicaliën als halffabrikaat richting eindproducten. Voorbeelden zijn DSM en Purac.

DSM opende zijn eerste kantoor in China al in 1993. De Chinese activiteiten breidden zich snel uit. In 2010 bedroeg de totale omzet van DSM in China 1,5 miljard dollar. In 2015 hoopt het bedrijf dit bedrag al te verdubbelen naar 3 miljard. Biochemie speelt hierbij een belangrijke rol. Zo heeft DSM Venturing in 2008 twintig 20 miljoen dollar geïnvesteerd in het Chinese bedrijf Tianjin Green Bio-Science voor de bouw van een productiefaciliteit voor ‘Polyhydorxyalkanoates’(PHA), een building blok voor verschillende biopolymeren.

Ook Purac oriënteert zich momenteel op de mogelijkheden om haar activiteiten op de Chinese markt uit te breiden. Het bedrijf produceert melkzuur, een mogelijke grondstof voor biopolymeren. Purac  heeft op deze basis een polymeer ontwikkeld dat – in tegenstelling tot andere biopolymeren - bestand is tegen hogere temperaturen .

R&D met stokjes

Nederlandse bedrijven spelen in op de groeiende binnenlandse markt door R&D-faciliteiten in China te starten. AkzoNobel wil in de toekomst vijftien procent van zijn totale R&D-budget onderbrengen in China. DSM opende in 2009 in Shanghai de DSM Campus, de grootste DSM R&D-faciliteit buiten Europa en de Verenigde Staten.

Volgens DSM is lokale R&D een zeer goede manier om de Chinese markt beter te leren kennen. Een Chinese staf is volgens het bedrijf noodzakelijk om producten optimaal aan te passen aan de wensen van de Chinese consument; met R&D vanuit Europa werkt dit niet zo goed. Bovendien zijn in China steeds meer hoogopgeleide arbeidskrachten beschikbaar. Een lokale vestiging biedt het concern de mogelijkheid talent te 'sourcen'.

Grondstof

Maïszetmeel is een belangrijke grondstof voor de biochemische industrie. Zetmeel wordt eerst omgezet in suikers en dient vervolgens als grondstof voor allerlei biochemische processen. Op deze manier wordt naar schatting 29% van de totale maïsconsumptie in China ingezet voor industriële doeleinden.

In het voorjaar van 2011 heeft de Chinese overheid uit zorg over stijgende voedselprijzen maatregelen afgekondigd die het gebruik van maïs in de biochemische industrie aan banden leggen. De maatregelen verbieden fabrikanten om meer maïs in te kopen dan hun consumptieniveau in 2009. Daarnaast gaat de belasting op ‘corn based’ producten omhoog en worden financiële instellingen ontmoedigd om leningen te verstrekken voor de inkoop van maïs (voor non-food-toepassingen).

De maatregelen veroorzaken onrust onder biochemische bedrijven die maïs gebruiken als grondstof in hun productieprocessen. Anderzijds bieden de maatregelen een impuls voor innovatie. Suikers kunnen ook gewonnen worden uit cellulose. De processen daarvoor zijn momenteel nog complex en kostbaar. Veel Chinese en buitenlandse bedrijven zijn daarom hard op zoek naar innovatieve processen die het mogelijk maken om nieuwe grondstoffen te gebruiken in hun productieprocessen. 

DSM speelt in op deze ontwikkeling door een nieuw gist te introduceren dat efficiënt C5 en C6 suikers uit cellulose en hemicellulose kan omzetten. Hiermee heeft het bedrijf een belangrijke troef in handen ten opzichte van de concurrentie. Bovendien wordt met deze technologie een groot potentieel aan niet met voedsel concurrerende grondstoffen aangeboord die de biochemie in China een nieuwe impuls kunnen geven.

Kansen

De biochemie lijkt in China een veelbelovende toekomst te hebben. Ook zorgen het opkomende milieubewustzijn en een toenemende vraag naar natuurlijke producten voor een groeiende binnenlandse vraag. De ontwikkeling van de biochemie wordt momenteel echter gehinderd door een beperking in de grondstofvoorziening.

Deze ontwikkelingen bieden kansen voor de Nederlandse biochemiesector. De opkomende aandacht voor de biochemie in China wijst op een gigantische potentiële markt. Nederlandse bedrijven kunnen hier optimaal op inspelen door ook R&D in China onder te brengen. Door de Chinese grondstofbeperkingen bestaat er met name een goed vooruitzicht voor bedrijven die met innovatieve technologieën de grote potentie van non-food grondstoffen kunnen ontsluiten. 

Meer informatie:

• Bi, W. (2011, 2011-04-18). "China Said to Ensure Corn Demand by Curbing Industrial Use."
• Chen, Y., L. Luo, et al. (2011). "Development Trajectories in the Biotechnology Industry: China versus Leading Countries." China and World Economy 19(3): 105-123.
• Chervenak, M. (2005). "An Emerging Biotech Giant? - Opportunities for well-informed foreign investors aboun in China's growing biotech sector. " The China Business Review.
• DSM (2008). "DSM invests in development of bio-based materials in China".
• EuropaBio and ESAB (Onbekend). Industrial or White Biotechnology - A driver of sustainable growth in Europe. Working document from EuropaBio and ESAB to be used as input for the Industrial Biotechnology section of the European Technology Platform for Sustainable Chemistry, The European Assiciation for Bioindustries & Section Applied Biocatalysis.
• Fulton, M. (2011). 12th Five Year Plan - Chinese Leadership Towards a Low Carbon Economy, Deutsche Bank Group.
• Jinran, Z. (2011). Demand for plastic bags remains strong. China Daily. Beijing.
• Nesbitt, E. (2009). Industrial biotechnology in China Amidst Changing Market Conditions. Journal of International Commerce and Economics United States International Trade Commission.
• Shanghai Business Review (2001). AkzoNobel Increases R&D with China. Shanghai Business Review. Hong Kong, Middle Kingdom Media Ltd. 8.
• U.S. Department of Energy (2004). Top Value Added Chemicals from Biomass Energy Efficiency and Renewable Energy, U.S. Department of Energy.
• Yuanyuan, H. (2011). AkzoNobel ups R&D in China. China Daily. Amsterdam.

Bas Boterman - 26-10-2011