MVO Rusland: arbeidsomstandigheden

In het communistische Rusland zijn veel vooral technische regels opgesteld ter bevordering van een veilige werksituatie. Veel van die wet- en regelgeving bestaat nog. De handhaving van de regels loopt uiteen, maar krijgt vooral aandacht bij het verkrijgen van vergunningen voor nieuwe productielocaties. De technische ontwikkeling van veiligheidssystemen heeft de afgelopen jaren weinig aandacht gekregen. In fabrieken waar in het westen geproduceerde machines zijn geïnstalleerd, is het vaak wat beter gesteld met de veiligheid op de werkvloer.

ILO-standaarden

Rusland heeft de fundamentele ILO-standaarden betreffende vrijheid van vakvereniging, verbod op dwangarbeid en kinderarbeid, en verbod op discriminatie op de werkvloer geratificeerd. Zie ook International Labour Organization Rusland.

Zorgelijke arbeidsomstandigheden

De val van het communisme en de intrede van de markteconomie hebben grote gevolgen gehad voor de arbeidsomstandigheden in Rusland. Tijdens het communisme had iedereen in principe werk en werden via de werkgever allerlei sociale voorzieningen geregeld.

Na het communisme verslechterden de arbeidsomstandigheden, vooral in de private sector. Problemen liggen op het vlak van het arbeidscontract; er is vrijwel geen ontslagbescherming en contracten worden regelmatig opgesteld in het voordeel van de werkgever. Een Russische werknemer wordt bijvoorbeeld volgens contract voor 300 US dollar aangesteld, maar er wordt 800 US dollar uitbetaald. Zo kan de werkgever een deel van de loonbelasting ontduiken, maar het is ook een machtsmiddel van de werkgever, die in geval van moeilijkheden alleen het witte (contract)loon kan uitkeren. De werknemer kan hier niets tegen doen: zijn formele loon wordt immers gewoon uitbetaald.

Salaris

Het minimumloon mag onder de huidige Arbeidswet niet lager zijn dan het officiële bestaansminimum. Bij vertraging in de salarisbetaling moeten werkgevers een boete betalen. Bij een vertraging van meer dan vijftien dagen mag de werknemer werk weigeren, want anders is er sprake van 'dwangarbeid'. Verder mag niet meer dan 20 procent van het salaris in natura worden uitbetaald. Dit laatste was altijd vrij gebruikelijk in de voormalige Sovjet-Unie.

Gepensioneerden

Een groep die het moeilijk heeft zijn de gepensioneerden. Door het instorten van het communistisch systeem zijn veel van de voorzieningen voor gepensioneerden verdwenen. Een paar Russische bedrijven doen iets extra’s voor hun personeel dat met pensioen gaat.