MVO China: milieu

Natuur en milieu

De sterke economische groei in China legt een hoge druk op het milieu en de natuurlijke hulpbronnen (inclusief biodiversiteit). De Chinese overheid heeft dan ook steeds meer aandacht voor milieubeleid. Onder de noemer 'well-off society, harmonious growth' zoekt zij een balans tussen milieubescherming en economische groei. We zien dit terug in de ambitieuzere aanpak op het gebied van de energie- en klimaatproblematiek. China stimuleert steeds rigoureuzer energie-efficiency en duurzame energie.

Overheidsorganisaties

Voor het opstellen en het uitvaardigen van wetten is het Ministry of Environmental Protection verantwoordelijk. Op het provinciale niveau werken de Environmental Protection Bureaus (EPB’s) aan de invoering. Ook op stads- en countyniveau zijn er EPB’s. Voor de vergunningverlening en controle daarop hebben de meeste bedrijven met deze lagere overheden te maken. De taken en verantwoordelijkheden van de milieuoverheid zijn geregeld in de Environmental Protection Law.

Uitvoering en handhaving

In China varieert per wet en regio de invoering van de wet- en regelgeving sterk. De lokale milieudiensten hebben onvoldoende politiek mandaat om de nationale wetgeving te vertalen naar een effectieve uitvoeringspraktijk. Het is echter algemeen bekend dat men westerse bedrijven strenger behandelt om best practices te introduceren. De OESO-richtlijnen schrijven voor dat u zich actief aan de wet- en regelgeving houdt en waar mogelijk strengere internationale standaarden hanteert.

Milieumanagementsysteem

Het overgrote deel van de bedrijven in China heeft nog nauwelijks ervaring met gestructureerd milieumanagement. Een uitzondering valt te maken voor westerse multinationals die in China opereren, al dan niet in joint venture. Het wordt verwacht dat de grote westerse bedrijven voor een deel hun milieumanagementpraktijk meenemen in hun Chinese vestigingen.
Toch is China, na Japan, het land met de meeste ISO14000-gecertificeerde bedrijven ter wereld. Hierin speelt natuurlijk het grote aantal bedrijven mee, maar ook de traditionele, diplomagerichte cultuur. ISO14000 richt zich op de milieuaspecten van productieprocessen. Hiervoor zijn voldoende adviseurs en geaccrediteerde certificatiebureaus op de Chinese markt actief. De China National Accreditation Board for Certifiers regelt de accreditatie en verificatie van milieuzorgcertificaten. Hiermee is de markt voor certificering conform internationale standaards geregeld. In de praktijk blijkt het echter altijd zinvol om 'verder dan het certificaat te kijken'.

Europese milieueisen

Voor handelsproducten uit China zijn Europese en Nederlandse milieuvereisten relevant. De samenstelling en het gebruik van schadelijke stoffen (onder andere REACH-directive) dient hiervoor bekend te zijn. Binnen China zijn er ook ontwikkelingen op het gebied van duurzame productlabels.

Calamiteiten

Het risico van milieuschadelijke incidenten is het grootst bij chemische installaties. De benzeenlozing in de Noord-Chinese Songhuarivier in 2005, waardoor miljoenen mensen dagenlang zonder drinkwater kwamen te zitten,  heeft de gemoederen nationaal en internationaal bezig gehouden. Dit soort incidenten zijn symptomatisch voor de gebrekkige veiligheidssituatie in Chinese fabrieken. Berucht zijn de vuurwerkfabrieken en de kolenmijnen met vele tientallen tot honderden slachtoffers per jaar. Maar ook in de overige industrie, bijvoorbeeld de chemie, textielveredeling en leerlooierijen, liggen milieu-incidenten op de loer.

Vergelijkbare incidenten zoals Sevezo, Bhopal en Sandoz hebben in Europa geleid tot strengere regelgeving en handhaving. In China is een dergelijk effect naar aanleiding van bovengenoemde incidenten nog niet echt te zien.