MVO Brazilië: arbeidsomstandigheden

Arbeidswetgeving

De Arbeidswet omvat meer dan 900 artikelen waarin alle details worden geregeld: van het aantal werkuren en de rol van de vakbonden tot de verlichting op de werkplaats en de toegang tot drinkwater. Er zijn wetten tegen discriminatie, voor gelijke behandeling en betaling, tegen dwang- en kinderarbeid et cetera. Zo is er een speciale wet die bedrijven verplicht om gehandicapten aan te nemen. Bedrijven met meer dan honderd werknemers moeten minimaal 2 procent gehandicapten in dienst hebben. Hoe groter het bedrijf, hoe hoger het verplichte percentage.
De arbeidswetgeving is slechts toepasbaar op werknemers in de formele sector. Meer dan de helft van de werknemers in Brazilië is echter actief in de informele sector. Zij hebben geen bescherming vanuit de wetgeving en hebben geen toegang tot het uitgebreide systeem van sociale voorzieningen.

Handhaving

Naleving van wetgeving en toezicht op bedrijven is het euvel van de praktijk. Niet alleen de hoeveelheid wetten vormt een obstakel. Ook de gebrekkige handhaving en de corruptie bij de naleving spelen een rol. In de praktijk ervaren gekleurde mensen, inheemse volkeren en vrouwen - zeker zwarte vrouwen – discriminatie op de arbeidsmarkt. Het ministerie van Arbeid en Werkgelegenheid heeft tot taak onderzoek te doen naar arbeidsomstandigheden en toezicht te houden op gezondheid van en veiligheid voor werknemers op de werkvloer. Een goed werknemersbeleid als onderdeel van uw MVO-beleid speelt actief in op de verbetering van de positie van werknemers.

Internationale arbeidsverdragen

Brazilië ratificeerde 7 van de 187 centrale arbeidsverdragen van de International Labour Organization (ILO). In Brazilië is een kantoor van ILO (OIT) gevestigd dat actief deelneemt aan het verbeteren van de arbeidsomstandigheden in het land. Lokale vakbonden voeren regelmatig onderzoek uit naar de arbeidsomstandigheden in sectoren. Hieruit blijkt dat bij bedrijven vooral de naleving van vakbondsvrijheid, rechten van tijdelijke werknemers, veilige werkomstandigheden en arbeidstijden vaak te wensen overlaten.

Arbeidstribunalen

Op deelstaatniveau heeft het ministerie van Arbeid en Werkgelegenheid regionale vertegenwoordigingen en arbeidstribunalen die beslissen over zaken als vergoedingen bij ontslag en boetes bij wetsovertredingen. In de wet is ook een zogenaamde Arbeidskaart (Carteira de Trabalho) geregeld voor elke werknemer ouder dan 14 jaar (sinds 2008 digitaal). Het bevat de arbeidsgeschiedenis van de werknemer en geeft recht op de sociale voorzieningen.

Loonachterstand

De Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) heeft in 2009 de loonachterstand voor vrouwen in Brazilië becijferd op 20 procent en voor Afro-Brazilianen op 50 procent. Vrouwen zijn minder vertegenwoordigd in hogere functies en Afro-Brazilianen nauwelijks.