Duurzaam Nederlands tapijt wereldwijd uitgerold

Kilometers vloerkleden worden jaarlijks afgedankt. Recyclen is lastig, onder meer vanwege de lijm die erin verwerkt is. Drie Nederlandse bedrijven ontwikkelden het eerste tapijt dat wél volledig aan de natuur kan worden teruggegeven. Milieuvriendelijk gemaakt met Nieuw-Zeelandse schapenwol. “Op de afgedankte wol kunnen plantjes groeien.”

Weinig Nederlanders zullen weten dat ons land na de VS de grootste tapijtenexporteur van de wereld is. En nu hebben Nederlandse ondernemers ook nog eens als eersten patent op een duurzame fabricatiemethode van recyclebare wollen vloerkleden. Als joint venture ERUTAN B.V. ontwikkelden mkb-bedrijven James B.V., Best Wool Carpets B.V. en Bond Textile Research B.V. dit proces samen met TNO en universiteiten in Spanje en Oostenrijk.

Zonder latexlaagje

Het merk ERUTAN borduurt voort op een project van de EU dat onderzocht hoe je wol milieuvriendelijk kunt wassen. “Gewoonlijk gebeurt dat met soda en chloor”, legt Chris Reutelingsperger uit, directeur van James B.V. en ERUTAN B.V. “Maar dat is slecht voor het milieu en tast bovendien de kwaliteit van de wol aan.” James B.V. was betrokken bij dit onderzoek omdat het gespecialiseerd is in de reiniging van textiele vloeren en meubels. En daar kwam Reutelingsperger op het idee voor duurzame tapijtproductie.

“Al sinds de jaren zestig wordt tapijt verstevigd met een laagje latex”, vervolgt hij. “In het onderzoek hoorde ik van een professor dat je bepaalde materialen ook kunt crosslinken. Dat wil zeggen: aan elkaar laten groeien. Bijvoorbeeld wol en linnen. Je kunt dat proces versnellen door enzymen toe te voegen. Zo krijg je met uitsluitend natuurlijke grondstoffen een stevig en kwalitatief hoogwaardiger tapijt. Door dat te combineren met duurzame wasmethoden is het ook nog eens recyclebaar en kost de productie minder energie en grondstoffen. Omdat wol veel vocht vasthoudt, kun je van het afgedankte tapijt doeken maken waarop plantjes kunnen groeien. Voor in kassen of droge gebieden.”

Schone schapen

Met deze kennis onder de arm trok James B.V. de twee partnerbedrijven aan. Samen vormden ze ERUTAN B.V. – nature achterstevoren gespeld. Voor de ontwikkeling namen ze innovatiemanager Christine Kempchen aan. “We hadden een prachtig plan”, zegt ze. “Nu moesten we op zoek naar financiering. Die vonden we bij het EU-fonds voor Regionale Ontwikkeling en de Rabobank. Maar we hadden bijvoorbeeld ook geschikte wol nodig. Je staat er niet bij stil, maar wol van bijvoorbeeld Nederlandse schapen staat soms stijf van zware metalen en pesticiden. Ongeschikt om later te recyclen tot groeidoeken voor planten en groenten.”

Schone wol, met de juiste stugheid voor tapijt, vond ERUTAN in Nieuw-Zeeland. “Hier worden schapen onder strenge condities gehouden”, zegt Reutelingsperger. “Maximaal zeven per hectare, waar ze enkel gezond gras grazen. Ze krijgen geen medicijnen en worden maar twee keer per jaar geschoren. Bovendien is de wol straks traceerbaar naar de boer via een nummertje op het tapijt. Met Banks Peninsula, een collectief van wolproducenten bij Christchurch, hebben we nu een contract om minimaal de komende tien jaar wol af te nemen. Nieuw en uniek is dat zij die zonder speculerende tussenhandelaren aan fabrikanten gaan leveren.”

Cruiseschepen en vliegtuigen

De pilotfase is zo goed als klaar. “We hebben patent aangevraagd en gaan licenties verkopen. Er is wereldwijd interesse, nu nog vooral in de projectmarkt. Bijvoorbeeld van cruisemaatschappijen, die elke drie jaar per schip tienduizenden vierkante meters tapijt vervangen. Maar ook van vliegmaatschappijen, mede omdat ons tapijt brandvertragend werkt en lichter is dan traditioneel tapijt: elke kilo scheelt hen jaarlijks drieduizend euro. Bovendien moeten die bedrijven nu betalen voor het afdanken van tapijt. Met ERUTAN krijgen ze er geld voor. Ons product is bovendien even duur als traditioneel tapijt.”

Vraag je Reutelingsperger en Kempchen naar hun motivatie, dan benadrukken ze dat idealisme voorop staat. “Ik woon zelf in een huis dat zijn eigen energie levert”, zegt Reutelingsperger. “Ook bij James B.V. proberen we zo duurzaam mogelijk te werken. En ook al maken wij van oorsprong geen tapijten, ERUTAN past heel goed in dat streven. Uiteindelijk moeten we grondstoffen zoveel mogelijk hergebruiken, daar spannen we ons graag voor in. En gezien de belangstelling voor ons duurzame tapijt denken gelukkig meer mensen er zo over.”

Meer informatie over het zakendoen in Nieuw-Zeeland.