De zakelijke mores in Brazilië

Frans Elbert, aandeelhouder Motoliner Amazonas Limitada, over zakendoen in Brazilië:

“Brazilianen zijn losser dan Nederlanders. Met als gevolg dat ze hun zaken vaak op het allerlaatste moment regelen. Maar het maakt ze ook creatief in onverwachte situaties: gaat een vrachtwagen in een verlaten omgeving kapot, dan probeert de chauffeur deze zelf weer aan de praat te krijgen. Die creativiteit is vaak uit nood geboren. Vooral het noorden van het land, rondom de Amazone, is nog best primitief. Toch heeft het land zich enorm ontwikkeld sinds ik er vijftien jaar geleden voor het eerst kwam.”

“Als scheepvaartondernemer vervoer ik auto’s over de Rijn tussen Rotterdam en Duitsland. Een Duitse zakenrelatie zag kansen in Brazilië: een gigantisch gebied met veel rivieren én auto-industrie. Hij vroeg mij de mogelijkheden met hem te bekijken. Maar de bevaarbare rivieren bleken niet in de buurt van de afzetmarkt te liggen. Toch lukte het hem zich in de Braziliaanse automotive markt te vestigen en een paar jaar later een contract met Moto Honda af te sluiten. Met het bedrijf Motoliner vervoeren we nu, via binnenschepen en trucks, motorfietsen vanaf de fabriek in Manaus naar dealers in het noordoosten.

Wil je in Brazilië een bedrijf beginnen, dan is juridische ondersteuning onontbeerlijk. Verder is het belastingstelsel er complexer dan waar ook ter wereld. Onder meer NL EVD Internationaal, de ambassade, het consulaat en de NBSO's in Recife en Porto Alegre zijn hierbij een grote steun voor beginnende ondernemers. Ik heb bijvoorbeeld veel contacten opgedaan via de handelsmissies
georganiseerd door NL EVD Internationaal. De taal spreken is ook een pre. Ik spreek onvoldoende vloeiend Portugees en dat maakt het soms lastig om te communiceren. Maar Brazilianen zijn over het algemeen toegankelijk en behulpzaam.

Hart op de tong

Economisch vergaat het Brazilië steeds beter; de bevolkingsgroep met een modaal inkomen groeit snel. In São Paulo merk je dat aan de hoge prijzen, vooral in de horeca, maar de restaurants en cafés zitten toch vol. Nadeel is dat er in de grote steden relatief veel criminaliteit is. Of je daar last van hebt, hangt deels af van jezelf. Op straat loop ik daarom zo onopvallend mogelijk en ’s avonds laat maak ik zeker geen wandeling. Verder moet je ook een beetje geluk hebben.

Maar over het algemeen zijn Brazilianen vrolijk, emotioneel en hebben ze het hart op de tong. Het ene moment kunnen ze in tranen zijn, dan ineens weer vrolijk. Een keer toen het nationale voetbalelftal verloor, was men maar een kwartier in mineurstemming. Daarna werd er snel weer gelachen, gedanst en caipirinha gedronken.”

Meer informatie over zakendoen in Brazilië