China Hersenen en Cognitie – Perspectieven voor internationale samenwerking

De neurowetenschappen profiteren van de enorme 'boost' die de Chinese overheid de wetenschappen geeft. De topinstituten bevinden zich vooral in Shanghai en Beijing, maar ook daarbuiten komt de ontwikkeling inmiddels op gang. Het resultaat is meetbaar aan de hand van sterk toegenomen kwantiteit en kwaliteit van de wetenschappelijke publicaties. Vooral op de nichemarkt van hoogwaardige meetinstrumenten voor neurowetenschappelijk onderzoek liggen kansen tot samenwerking voor Nederlandse partijen.

Na twee decennia van snelle economische groei wijdt China zich nu aan de wetenschap. De overheid heeft niet alleen ambitieuze plannen, maar investeert ook daadwerkelijk veel in zowel fundamenteel als toegepast onderzoek. Talloze instituten en science-parken zijn uit de grond gestampt en de subsidieprogramma’s groeien elk jaar gestaag toe. Talenten worden vanuit de hele wereld aangetrokken en getalenteerde studenten worden naar het buitenland gestuurd voor toponderwijs en -training. Dit is terug te zien in de vele wetenschappelijke publicaties van Chinese onderzoekers. Ook neurowetenschap heeft veel profijt van de ontwikkeling.

Samenwerkingsprojecten tussen onderzoekers in China en laboratoria in westerse landen, waaronder Nederland, hebben geholpen om vorm te geven aan nieuwe instituten en hebben geresulteerd in toegenomen internationale erkenning.

Ontwikkelingen

(Cognitieve) neurowetenschap is een relatief jong vakgebied binnen de exacte wetenschap. In China zijn binnen dit vakgebied de afgelopen twintig jaar veel ontwikkelingen op gang gekomen. Zo heeft de Chinese Academy of Science (CAS) in 1999 een Institute of Neuroscience (ION) in Shanghai opgericht met als doel een infrastructuur te creëren voor hoogwaardig wetenschappelijk onderzoek. Onder leiding van professor Mu-Ming Poo is ION de afgelopen tien jaar uitgegroeid van 7 naar 24 laboratoria met onderzoeksactiviteiten op bijna alle gebieden binnen de neurowetenschappen. Het instituut heeft plannen om in de komende tien jaar verder uit te breiden naar 50 laboratoria in 2020, om daarmee het 'steady-state' te bereiken.

In Beijing opende in 2004 het National Institute of Biological Sciences (NIBS) onder leiding van professor Xiaodong Wang. NIBS mocht in totaal 210 miljoen RMB investeren om binnen vijf jaar uit te groeien naar 31 laboratoria met activiteiten op bijna alle gebieden binnen de life sciences. NIBS heeft een zeer breed onderzoeksgebied; één van de belangrijkste focusgebieden is de neurowetenschap.

Er zijn in Shanghai en Beijing nog veel meer neurowetenschappelijke instituten die zeer interessant onderzoek verrichten. Zo is er in Beijing een Institute of Biophysics van CAS. Binnen dit instituut is de National Laboratory of Brain & Cognitive Sciences gehuisvestigd. Hier vindt onderzoek plaats naar neurale mechanismen van complexe cognitie, perceptuele informatieverwerking,  basisexpressie van visuele cognitie en disfunctioneren van cognitie. Daarnaast bestaat er binnen het National Laboratory een Center for Brain Mapping dat beschikt over een Siemens MAGNETOM TRIO 3T en MAGNETOM 7T MRI voor fMRI-studies binnen de cognitieve wetenschap.



Figuur 1: Siemens MAGNETOM 7T en testscan van kiwi, ui, dragonfruit, en een kip.

Behalve instituten onder het CAS-systeem zijn er ook top-onderzoekscentra binnen verschillende universiteiten, zoals het Institute of Neural Engineering binnen de prestigieuze Tsinghua University. Dit instituut doet onderzoek naar de verbinding tussen neurowetenschap en engineering. Onderzoeksgebieden zijn onder andere:  Brain Computer Interface (BCI), informatie decodering van in vivo neurale netwerken, functionele beeldvorming van de hersenen en medische ultrageluid engineering. Hiermee wil men een interdisiplinair technisch platform vormen voor neurowetenschappelijk onderzoek en  innovatieve oplossingen bieden voor klinische diagnose en behandeling binnen de neurologie.

Buiten Beijing en Shanghai zijn universiteiten van provinciale hoofdsteden met miljoenen inwoners en tienduizenden studenten. Deze wachten nog op een toestroom van moderne wetenschappen en technologie. Toch hebben verscheidene provincies al middelen beschikbaar gesteld om veelbelovende onderzoeksprogramma op neurowetenschappen te ondersteunen. In steden als Xi’an,  Chengdu, Shenzhen en Guangzhou zijn de resultaten van dergelijke initiatieven al zichtbaar.
De inspanningen van de Chinese overheid hebben al tot duidelijk zichtbare resultaten geleid. Door te investeren in zowel menselijk kapitaal als in onderzoeksfaciliteiten is er een goede wetenschappelijke omgeving ontstaan voor onderzoek op het gebied van neurowetenschappen. Een gedegen kennisinfrastructuur begint ook langzamerhand vorm aan te nemen. Het resultaat is meetbaar aan de hand van sterk toegenomen kwantiteit en kwaliteit van de wetenschappelijke publicaties.

Internationale samenwerking

De meeste wetenschappers in China op het wetenschapsgebied Hersenen & Cognitie hebben goede banden met buitenlandse collega’s, deels omdat zij meestal opgeleid zijn in het buitenland. Dit zorgt voor een omgeving waar het makkelijk is om internationale samenwerking op te zetten.

De meest voorkomende samenwerkingsverbanden behelzen de uitwisseling van onderzoeksmateriaal – veelal door buitenlandse onderzoekers aangeboden aan Chinese collega’s. Ook gaat het om samenwerking tussen teruggekeerde Chinese onderzoekers met hun voormalige gastlaboratoria, vaak een verlenging van het onderzoekswerk van de Chinese onderzoekers in het buitenland. Tot slot is er samenwerking tussen laboratoria die geen bestaande relaties maar wel complementaire expertise en middelen hebben.

Ondernemingschap

Net als in Nederland is het wetenschapsgebied Hersenen & Cognitie in China momenteel meer fundamenteel dan marktgeoriënteerd. Gezien de maatschappelijk en economische potentie heeft het vakgebied goede vooruitzichten.

Neem bijvoorbeeld Shenyang met haar Northeasthern University (NEU). Begin jaren negentig ontstond hier de spin-off Neusoft die  de afgelopen twintig jaar uitgroeide tot Chinees marktleider voor software-ontwikkeling en IT-dienstverlening. In 2004 startte een samenwerking met Philips om gezamenlijk medische beeldvormende systemen te ontwikkelen. Op dit moment is Neusoft China’s grootste en belangrijkste producent van CT- en MRI-scanners.


Figuur 2: NeuViz 16-Slice CT Scanner System

De snelle groei en grote interesse van China voor het wetenschapsgebied Hersenen & Cognitie bieden volop mogelijkheden voor Nederlandse ondernemingen, vooral op de nichemarkt van hoogwaardige meetinstrumenten voor neurowetenschappelijk onderzoek. Zo is Noldus Information Technology al enkele jaren in China aanwezig en heeft het succesvolle samenwerkingen kunnen opzetten met Chinese partners.

Meer informatie:

• Institute of Neuroscience, Chinese Academy of Sciences
• The Institute of Neural Engineering, Tsinghua University
• Neuroscience Research Institute, Peking University
• The Institute of Biophysics, Chinese Academy of Sciences
• National Laboratory of Brain & Cognitive Sciences, IBP CAS
• Center for Brain and Cognitive Sciences
• Center for Brain Mapping
• Capital Medical University
• Noldus Information Technology
• Neusoft
• Philips

Jingmin Kan - 21-2-2011