Kennisinbreng

Binnen samenwerkingsverbanden spelen twaalf IE-aspecten een rol. Die vallen op basis van prioriteit uiteen in drie categorieën: IE-eigendom, kennisinbreng en exploitatie/gebruik. Kennisinbreng bestaat uit:

• Achtergrond- en voorgrondkennis en IE
• Vertrouwelijkheid
• Wetenschappelijke integriteit waarborgen
• Uitwisseling van onderzoekspersoneel

Achtergrond- en voorgrondkennis en IE

Tijdens een gezamenlijk onderzoeksproject ontwikkelde kennis noemen we 'voorgrondkennis'. Kennis die daarbuiten valt heet 'achtergrondkennis'. Toegang tot de achtergrondkennis van een kennisinstelling kan voor een onderneming een belangrijk motief voor samenwerking zijn. Maar hoe ver gaat dat?
 
Welke achtergrondkennis?
Vóór het aangaan van de samenwerkingsovereenkomst moet duidelijk zijn over welke kennis u kan beschikken. Meestal gaat dat om de kennis die nodig is voor het onderzoek en de exploitatie van de resultaten. Ook over eventuele nadere voorwaarden, zoals toegangstarieven en royalty's, kunt u het best op voorhand afspraken maken.
 
Achtergrondkennis ontsluiten
Als ondernemer kunt ook gaan samenwerken met één of meerdere bedrijven. Is het dan verstandig om uw eigen achtergrondkennis direct te ontsluiten voor uw partner(s)? U kunt daar beter mee wachten tot die kennis nodig is voor de voortgang van het project. Daarmee voorkomt u kennisverlies. Bovendien kunnen uw partners niet om u heen. Bepaal daarom voorafgaand aan het samenwerkingsproject per partner:
 

• welke achtergrondkennis beschikbaar is en wat de octrooipositie daarvan is
• welke kennis openbaar is, inclusief kennis in octrooien
• welke kennis geheim is en moet blijven
• wanneer de beschikbare kennis wordt gedeeld
• onder welke voorwaarden de beschikbare kennis wordt gedeeld
• in welke vorm de beschikbare kennis wordt gedeeld: digitaal, schriftelijk of mondeling

terug omhoog

Vertrouwelijkheid

Samenwerkingspartners moeten elkaar vertrouwen. Dat betekent ook vertrouwelijk omgaan met elkaars kennis en informatie. Zeker als dat om niet publiek toegankelijke bedrijfsinformatie gaat. Goede afspraken over de vertrouwelijkheidstermijn kunnen veel problemen voorkomen.
 
Geheimhoudingsverklaring
Bijvoorbeeld in de vorm van een geheimhoudingsverklaring. Daarin moet duidelijk staan welke betrokkenen een geheimhoudingsplicht hebben. Naast medewerkers bijvoorbeeld ook studenten, stagiairs, uitzendkrachten en onderaannemers. Ook moet helder zijn hoe lang die geheimhoudingsplicht duurt en welke informatie er onder valt.
 
Meer maatregelen
Er zijn meer maatregelen om informatie geheim te houden. Een geheimhoudingsclausule in arbeidscontracten bijvoorbeeld. Een meer praktische maatregel is geautoriseerde toegang tot onderzoeklocaties en projectgerelateerde informatie. Ook kunt u vertrouwelijke documenten van het stempel 'geheim' of 'strikt vertrouwelijk' voorzien en ze veilig opbergen. Digitale gegevensbestanden kunt u beveiligen door encryptie.
 
Algemene voorwaarden
Voor ondernemingen eindigt het onderzoekstraject met de geboorte van een product, dienst of proces. Bij kennisinstellingen maakt zo'n project vaak deel uit van een breder onderzoeksprogramma. IE-afspraken met samenwerkingspartners mogen de continuïteit daarvan niet aantasten. Daarom nemen universiteiten in hun algemene voorwaarden op, dat zij de ontwikkelde kennis mogen gebruiken voor eigen onderzoek en onderwijs. Derden krijgen pas inzage na de overeengekomen geheimhoudingsperiode. Ondernemers kunnen die inzage eerder verlenen. Zij dienen daarbij op te letten dat hun zakelijke belangen niet worden geschaad, bijvoorbeeld omdat de nieuwe contractspartij in een andere markt opereert.
terug omhoog
 

Wetenschappelijke integriteit waarborgen

Met de publicatie van onderzoeksresultaten (be)vestigen kennisinstellingen hun wetenschappelijke reputatie. Ook waarborgen ze zo hun wetenschappelijke integriteit. Daarom bedingen universiteiten vaak het recht om over alle onderzoeksresultaten te publiceren en publicaties inhoudelijk te redigeren.
 
Algemene voorwaarden
Onderzoeksresultaten publiceren is voor universiteiten van levensbelang. Ook als de uitkomsten ongunstig zijn voor hun samenwerkingspartner(s). Onderzoekers willen meestal het laatste woord hebben over de inhoud, auteurs, vorm en plaats van publicaties. Sommige universiteiten hebben uitgangspunten hiervoor opgenomen in hun algemene voorwaarden. Daarin wordt vaak verwezen naar de Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening van de VSNU.
 
Afspraken
Als ondernemer wilt u achteraf niet voor onaangename verrassingen komen te staan. Daarom kunt u het best vooraf afspraken maken met de kennisinstelling over publicaties. Wat wordt precies gepubliceerd, in welk medium en in welke vorm gebeurt dat, en welke namen staan daarbij?
terug omhoog

Uitwisseling onderzoekspersoneel

In veel samenwerkingsprojecten wisselen de partners onderzoekspersoneel uit. Zeker als er een kennisinstelling bij betrokken is. Het gaat hierbij om studenten die stage lopen of een afstudeerproject uitvoeren, maar ook om gastonderzoekers en onderzoekers die deel uitmaken van een uitwisselingsprogramma. Wat betekent dit voor de IE-rechten?
 
Studenten & stagiairs
Sommige universiteiten laten studenten, die onderzoek doen, een overeenkomst tekenen. Daarin dragen zij hun aanspraak op octrooien over, al dan niet tegen vergoeding. Wanneer de student in het kader van de opleiding bij een bedrijf werkt, geldt artikel 12 van de Rijksoctrooiwet 1995. Daarin staat dat het bedrijf recht heeft op het eventuele octrooi. De stagiair heeft in zo'n geval wel recht op een vergoeding.
 
Onderzoekers
Externe onderzoekers moeten bij sommige universiteiten een 'gastvrijheidsverklaring voor onderzoeksactiviteiten' ondertekenen. Die verbiedt hen octrooi aan te vragen met betrekking tot de informatie die zij hebben gekregen.
Wettelijke bepalingen
In de praktijk bevatten samenwerkingsovereenkomsten zelden expliciete afspraken over de IE-rechten van tijdelijk uitgewisselde medewerkers en ingeschakelde derden. In dat geval gelden de wettelijke bepalingen. De partners kunnen in overleg ook besluiten de huisregels na te leven.
terug omhoog