Exploitatie uitvinding

Zelf produceren of niet? Het is de kunst om de uitvinding zo te exploiteren, dat deze het meeste geld oplevert. Licentiëring of verkoop van het octrooi zijn ook mogelijkheden die zorgvuldige overweging verdienen op de weg naar winstmaximalisatie.

Een octrooiaanvrager zal vroegtijdig moeten nagaan wat hij met zijn uitvinding wil en alle mogelijkheden, voor- en nadelen op een rij moeten zetten. De uitvinding is een investering die de aanvrager terug moet verdienen. Daarbij is het octrooi een verzekering in geval van succes maar geen verzekering van succes.
 
Per land en per segment zijn er steeds verschillende mogelijkheden, omdat een octrooi steeds een nationaal recht is. Bovendien kan een de uitvinding soms in verschillende markten haar nut bewijzen. Welke rechten komen op welke manier voor exploitatie in aanmerking?
 

Marktkennis
 

	Bestaand product	Nieuw product
Bestaande markt	Bestaand bedrijf dat marktaandeel met bestaande producten wil vergroten. Geen technische innovatie.	Bestaand bedrijf op een bestaande markt dat een nieuw product uitvindt. Bijvoorbeeld Dutchband zit al in de evenementen en vindt nieuwe affices uit voor evenementen.   Strategische opties: zelf produceren als u de vraag aankunt, bij grote vraag op zoek gaan naar grotere producenten voor samenwerking of licentie/verkoop.
Nieuwe markt	Bestaand product voor een nieuwe markt. Bijvoorbeeld de toepassing van Perfix als bevestigingssysteem voor tassen in plaats van dekzeilen.   Strategische opties: op zoek gaan naar mensen met kennis van de markt voor samenwerking of licentie/verkoop.	Particuliere uitvinder. Bijvoorbeeld Theo Tempels. Geen kennis van de markt voor beschuit en een nieuw product.   Strategische opties: op zoek gaan naar mensen met kennis van de markt voor samenwerking of licentie/verkoop.

Een nieuw product op een onbekende markt verkopen is lastig. Wie geen kennis van de markt heeft, kan natuurlijk op zoek gaan naar mensen die dat wel hebben. De keuze is daarbij, zelf te produceren met behulp van de kennis van de ander of de uitvinding aan te bieden aan bedrijven met kennis van de markt. Kennis van de markt is essentieel voor het exploiteren van uw uitvinding. Om kennis van de markt op te doen, of om toegang te krijgen tot de productiecapaciteit van een bestaand bedrijf kan samenwerking ook een oplossing bieden. Vaak leidt samenwerking nog tot aanpassingen aan het product. Zorg dan wel dat er van tevoren goede afspraken zijn gemaakt over wie de rechten krijgt en onder welke voorwaarden deze gebruikt mogen worden.
 

Mogelijkheden

Bestudeer de mogelijkheden afzonderlijk:
 

• zelf produceren
• verkopen
• licentiëren

Zelf produceren

Een degelijk businessplan en een organisatie met een solide bedrijfsvoering vormen het uitgangspunt. De onderneming zal zich steeds moeten blijven afvragen of ze zelf de uitvinding het best kan benutten.
 
Voordelen van zelf produceren:
 

• succes of falen blijven in eigen hand
• controle over de uitvinding, de reputatie en kwaliteit
• betere overtuigingskracht bij investeerders bij bewezen succes.

Nadelen van zelf produceren:
 

• fikse investeringen zijn noodzakelijk, voor (internationale) octrooiaanvragen, opzet productiefaciliteiten en marketing
• uitvindingen met veel potentie hebben een kleinere kans op een optimale benutting van de mogelijkheden
• ondernemerskwaliteiten en netwerk zijn een voorwaarde, wat een probleem kan zijn voor starters.

Starter

Wie ervaring en contacten in een bepaalde markt heeft en voor die markt een goede uitvinding heeft gedaan, kan overwegen een eigen bedrijf te beginnen. Maar er blijft een wereld van verschil tussen een uitvinding die vanuit een bestaand bedrijf wordt gelanceerd of een die vanuit een starter komt. Het bestaande bedrijf heeft al de faciliteiten, bedrijfsruimte, ondernemersvaardigheden, marktkennis, productiekennis, het personeel en de contacten die nodig zijn om het nieuwe product een gesmeerde start te geven. Een starter moet al die aspecten nog opbouwen. Dat kan eigenlijk alleen met de juiste contacten en kennis van de markt. Samenwerking met bestaande marktpartijen kan voor starters dan ook een groot voordeel zijn.
 

Bestaand bedrijf

Hoewel een bestaand bedrijf een voorsprong heeft ten opzichte van een starter, wil dit nog niet zeggen dat het bestaande bedrijf automatisch zou moeten kiezen voor zelf produceren. Een aannemer of een tuinder kan een verbeterd gereedschap bedenken, maar doet van huis uit niet aan industriële productie. Dat staat ver af van de oorspronkelijke kernactiviteit van het bedrijf. Past zo'n nieuwe activiteit binnen de bedrijfsstrategie en heeft het bedrijf de juiste middelen om een nieuwe richting in te slaan?
 
Een bestaand bedrijf moet scherp in de gaten houden of de eigen mogelijkheden wel overeenkomen met de potentie van het product. Zakelijk omgaan met de uitvinding blijft geboden. Misschien is de Nederlandse markt nog wel te behappen, maar is het opzetten van een wereldwijd verkoopnetwerk met bijbehorende marketinginspanningen toch te hoog gegrepen. Licentieverlening of verkoop van het octrooi (per marktsegment en per land) kan de aangewezen strategie zijn om optimaal te verdienen aan wat begon met een goed idee.
terug omhoog

Verkopen

Wat moet een uitvinder zonder zakeninstinct en zonder kennis van de markt of een partner die dat wel heeft? Vooral goed en rationeel nadenken met de rekenmachine over de opties die openstaan. Verkoop van het octrooi is daarbij meestal niet de eerste overweging, terwijl het heel lucratief kan zijn.
 
Voordelen:
 

• snel: vroeg cashen zonder hoge investeringen
• weinig risico: hoeft niet zelf octrooi te handhaven dus geen rechtszaken
• relatief weinig ondernemersvaardigheden nodig.

Nadelen:
 

• bij de meeste opties is het mogelijk later van strategie te wijzigen - bij verkoop niet
• bij een heel nieuw, op zichzelf staand product is het lastig kopers van het octrooi te vinden (maar het zelf ontwikkelen van een markt is ook niet makkelijk).

Verkoop uitbesteden?

Verkopen is ondernemen met een eindpunt. Het betekent plannen maken, de belangen en de overwegingen van potentiële kopers inschatten. Bij verkoop kan de uitvinder zich richten op de partijen in de markt die vanuit hun dominante marktpositie het meeste belang hebben bij de uitvinding. Die zullen er theoretisch het meeste geld voor over hebben. Desondanks kan het vinden van de meestbiedende partij lastig zijn. Daarom komt de laatste tijd het fenomeen van de octrooiveilingen op. Wereldwijde en Europese spelers op dat gebied zijn Ocean Tomo LLC, Intellectual Property Auction. Het verkopen van een octrooi of licentie is ingewikkeld en kost veel tijd. Daarom kan het een uitkomst zijn dit uit te besteden aan gespecialiseerde bedrijven.Veel mensen denken bij verkoop van een octrooi aan een eenmalig bedrag. Dat hoeft niet; koper en verkoper spreken samen een vergoeding af waar ze beiden mee kunnen leven. Dat kan zowel een eenmalig bedrag zijn als een percentage van de omzet of een andere regeling die over langere tijd inkomsten oplevert.

Meer info

• The Source-ideas ondersteunt bij het daadwerkelijk op de markt brengen van nieuwe producten en diensten. De organisatie bemiddelt ook bij het vermarkten en verkopen van licenties. Raadpleeg de website voor meer informatie.
• Rho-dam Ventures investeert en onderneemt bij de ontwikkeling van een nieuw product, een nieuwe uitvinding of technologie om van een startup een succesvolle venture te maken. Raadpleeg de website voor meer informatie.

terug omhoog

Licentiëren

Net als bij verkoop kunt u ook licenties per land of per marktgebied verlenen. Licentiemakelaars en andere in verkoop van vindingen gespecialiseerde bedrijven kunnen hier een rol bij spelen.
 
Voordelen:
 

• eigen productie is goed te combineren met licentiëring in andere landen of marktsegmenten
• blijvende zeggenschap over de vinding (dit in tegenstelling tot verkoop)
• open of exclusieve licenties mogelijk per land en productsegment
• overzichtelijke markt (bij exclusieve licenties)
• aanbod via verschillende kanalen, onafhankelijkheid van één afnemer bij open licentie
• maximale aansluiting aanbod en vraag bij open licentie
• maximale winst voor uitvinder.

Nadelen:
 

• bereidheid en mogelijkheid voor octrooihandhaving: procederen bij inbreuk
• afhankelijkheid van de resultaten van de licentienemer(s)
• reputatie van een product dat het bedrijf ook zelf aanbiedt, wordt afhankelijk van de kwaliteit die anderen leveren (vooral bij open licenties)
• de houder van de exclusieve licentie kan de vinding van de markt houden.

Exclusieve licentie

Een exclusieve licentie geeft één partij het alleenrecht op een markt binnen een bepaald marktsegment. Zo'n licentie is gewild binnen een markt waarop een klein aantal aanbieders elkaar hevig beconcurreert. Een dergelijke licentie kan ook voor een nader af te spreken periode worden verleend. Daarna heeft de uitvinder de kans de exploitatie van zijn octrooi te heroverwegen.  
 
Een potentiële koper kan zowel een positief belang als een negatief belang hebben bij het nemen van een exclusieve licentie. Bij een positief belang kan het betrokken bedrijf niet wachten om de vinding op de markt te brengen. Maar bij een negatief belang ziet de licentiehouder zijn markt bedreigd door de vinding. Bedrijven die leven van de omzet van materialen, zijn bijvoorbeeld niet gebaat bij technieken die materiaalbesparing opleveren. Bij het treffen van een financiële regeling is het verstandig rekening te houden met een dergelijk aspect. Als redelijkerwijs valt te verwachten dat de licentiehouder er vooral belang bij heeft de vinding nièt te gebruiken, spreek dan vooral geen omzetpercentage af. Een prestatieclausule, waarin is opgenomen dat de overeenkomst kan worden beëindigd als binnen een bepaalde tijd niet aan de verwachtingen voldaan wordt, biedt hiervoor een oplossing.

Open licenties

Het is belangrijk om te beoordelen of de gemaakte exploitatiekeuze de gehele marktbehoefte afdekt. Zo is het onwaarschijnlijk dat een klein bedrijf vanuit één productiehal het onderste uit de kan haalt voor een product dat over de hele wereld kan scoren. Dit leidt tot een omzet- en winstderving. Het bedrijf doet er in zo'n geval goed aan, ook andere aanbieders een licentie te geven: een open licentie.  
 
Als de vraag groot genoeg is, zijn de licentiehouders geen concurrenten, maar dekken ze ieder een deel van de markt af. Bij open licenties zijn, net als bij exclusieve licenties, zowel afspraken over geografische gebieden mogelijk als over bepaalde toepassingen of markten. Het verschil is alleen dat bij een open licentie verschillende toepassers van de uitvinding elkaar op dezelfde markt kunnen tegenkomen.Het verlenen van open licenties is zeker aan te raden in een markt waarop verschillende systemen concurreren. Open licenties zullen in dat geval de positie van het eigen systeem versterken en bijdragen tot het neerzetten van de standaard. En in dat geval geldt: ‘the winner takes it all'. Het is beter te delen in alles dan het alleenrecht te hebben over niets.
terug omhoog

Inbreuk

Inbreuk op octrooirechten kost veel negatieve energie - en brengt hoge juridische kosten met zich mee. Praten over een schikking kan die hoge kosten voorkomen. Wat iemand verder ook van inbreuk kan zeggen: het toont in ieder geval aan dat de inbreukmaker de waarde van de vinding inziet. Daarom kan het constructiever zijn om met een eventuele inbreukmaker tot een licentieovereenkomst te komen dan om torenhoge proceskosten te maken.

Meer info

Raadpleeg het onderdeel licenties van onze website.