Octrooiverhaal van 1 september
Muzikale vinding
Wanneer?
Het verhaal van de geluidsopname begint in 1877. Op 30 april van dat jaar deponeert de Franse dichter en uitvinder Charles Gros bij de Académie des Sciences een verzegelde envelop, waarin hij het theoretische principe van de geluidsopname in beschrijft. Hij zet verder geen concrete stap zijn uitvinding te beschermen of verder te ontwikkelen. Aan de andere kant van de oceaan werkt de Amerikaanse uitvinder Thomas Edison aan de fonograaf (grammofoonspeler). Hij vraagt hier op 15 januari 1878 octrooi op aan. Op 1 september 1887 vraagt de Duits/Amerikaanse uitvinder Emile Berliner octrooi aan op de grammofoonplaat.
Wat?
Het eerste octrooi van Berliner betreft een vlakke plaat met groeven in spiraalvorm, in 1893 verschijnt zijn tweede octrooi op een grammofoonspeler. Hiermee verbetert Berliner de fonograaf van Edison: deze legde geluidsfragmenten vast op een wascilinder (tinfolie). Dankzij de vinding van Berliner kan de plaat horizontaal op de draaitafel gelegd worden. Bovendien vond hij geschikter materiaal voor de platen, namelijk een met was bedekte zinkplaat. Cilinders en platen bleven naast elkaar bestaan tot in 1912, toen de meeste bedrijven voorkeur gaven aan de plaat. Alleen Columbia en Edison blijven tot in 1928-1929 cilinders produceren.
Wie?
Emile Berliner was een ingenieur van Joodse komaf. Hij werd geboren in Hannover op 20 mei 1851. In 1870 emigreerde hij naar de VS, waar hij bij de Bell Company ging werken. Edison en Bell waren in die tijd in hevige belangenconflicten met elkaar verwikkeld. Berliner streefde als liefhebber van klassieke muziek naar een kwalitatief goede opname. Voor hem was herhaalbaarheid belangrijker dan aanvankelijk voor Edison of Bell. Zijn methode zou in de daaropvolgende jaren een groot succes worden. Voor de exploitatie van zijn uitvindingen richtte hij in Philadelphia de Berliner Grammophone Company op. Op 3 augustus 1929 overleed Berliner in Washington.
Illustratie uit het octrooi van Berliner.
Octrooi?
Bekijk de besproken uitvindingen: het octrooi van Berliner op de grammofoonplaat en het octrooi van Edison op de fonograaf.
Meer weten?
Lees meer over exploitatie en gebruik van octrooien op onze website.
Samenstelling/tekst: Dorien Leopold
