Veelgestelde vragen over Kwalibo

De kwaliteitsverklaring is niet erkend. Er is dan geen sprake van een wettig bewijsmiddel in het kader van het Besluit Bodemkwaliteit.

Nee, een bodemintermediair mag dergelijke werkzaamheden pas uitvoeren als deze daartoe is erkend. Erkenningen worden niet met terugwerkende kracht afgegeven. Bodem+ geeft geen informatie over lopende aanvragen aan opdrachtgevers of bevoegd gezag. Een erkenning is immers pas geldig vanaf het moment dat de beschikking ook daadwerkelijk is afgegeven.

Diverse veel gestelde vragen en antwoorden over dit onderwerp kunt u vinden op de website van SIKB, FAQ rubriek bodembeheer, onderdeel algemene vragen en onderdeel uitvoering bodemsanering.

Nee, alleen het daadwerkelijk uitvoeren van milieuhygiënisch veldwerk (BRL SIKB 2000) en het analyseren van grondmonsters door laboratoria (AS 3000) vallen onder de erkenningsplicht. De persoon die het velkwerk uitvoert moet ook op de erkenning van de uitvoerende organisaties zijn geregistreerd. De advies- en rapportagewerkzaamheden, waaronder het uitvoeren van historisch onderzoek (conform NEN 5725), het opstellen van de onderzoekshypothese en –methode en het beschrijven, toetsen en interpreteren van de resultaten van het onderzoek) behoren hier niet toe. Voor deze werkzaamheden is een beoordelingsrichtlijn Advisering bodemonderzoek (BRL 15000) in ontwikkeling (zie voor meer informatie (www.sikb.nl). Het is dus toegestaan dat een adviesbureau bodemonderzoekrapportages opstelt zonder zelf erkend te zijn voor de BRL SIKB 2000, zolang het veldwerk en het laboratoriumwerk wel zijn uitgevoerd door erkende bedrijven (BRL SIKB 2000 en AS 3000) en personen (BRL SIKB 2000).

Overigens moeten veldwerkzaamheden (BRL SIKB 2000) en chemische analyses (AS 3000) alleen verplicht onder erkenning worden uitgevoerd indien de onderzoeksresultaten worden gebruikt ter verkrijging van een beschikking van een bestuursorgaan (volgens wetsartikelen die in artikel 21 van het Besluit bodemkwaliteit zijn opgesomd) of indien gegevens aan een bestuursorgaan moeten worden verstrekt (volgens wetsartikelen die in artikel 22 van het Besluit bodemkwaliteit zijn opgesomd). Daarnaast geldt ook een erkenningsverplichting indien uit een ander wettelijk voorschrift volgt dat de werkzaamheden moeten zijn uitgevoerd door een erkende persoon of instelling. Veldwerk dat is uitgevoerd voor 1 juli 2007 valt buiten de erkenningsplicht.
Veldwerkzaamheden en analyses die bijvoorbeeld alleen worden uitgevoerd in verband met eigendomsoverdracht van een locatie (aan- en verkoop) vallen buiten de erkenningverplichting. Daarbij moet echter wel gerealiseerd worden dat indien hetzelfde onderzoek op een later moment alsnog overlegd moet worden aan een bestuursorgaan (bijvoorbeeld ten behoeve van een aanvraag voor een bouwvergunning, het indienen van een saneringsplan of het verrichten van een BUS melding) het onderzoek niet in behandeling mag worden genomen door het bestuursorgaan.

Erkenning voor de begeleiding en uitvoering is alleen verplicht indien het gaat om

• saneringen die vallen onder het saneringsregime van de Wet bodembescherming (art. 28, 29, 36 e.v.) en BUS (art. 39b);
• bodemherstel (art. 13, 27) inclusief herstel bij ongewone voorvallen (art. 30 e.v.).

Bij bodemsanering van historische bodemverontreinigingen (ontstaan voor 1 januari 1987) is het van belang of het gaat om een ernstig of niet ernstig geval. Alleen de sanering van een ernstig geval moet door een erkende persoon of instelling worden uitgevoerd en milieukundig begeleid. Hoe vastgesteld kan worden of sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging staat omschreven in de circulaire bodemsanering 2012. Bij een niet ernstig (en historisch) geval van bodemverontreiniging (< 25 m3 bodemvolume grond of < 100 m3 bodemvolume grondwater verontreinigd tot boven de interventiewaarde) is dus niet noodzakelijk dat de uitvoering en begeleiding worden uitgevoerd door erkende bedrijven.
Bodemonderzoek dat op grond van artikel 28 moet worden uitgevoerd en bij de melding moet worden gevoegd moet worden uitgevoerd door een erkende persoon of instelling. Indien uit dit onderzoek blijkt dat het gaat om een niet ernstig geval van bodemverontreiniging dan hoeft er geen sanering te worden uitgevoerd. Als in dat niet ernstige geval verontreinigde grond wordt afgegraven dan is de saneringsparagraaf van de Wbb daarop niet van toepassing. Dit afgraven hoeft dan bovendien niet te worden uitgevoerd door een erkende persoon of instelling.

Bij bodemherstel (bodemverontreinigingen ontstaan na 1 januari 1987) is het niet relevant of het gaat om een ernstig of een niet ernstig geval. Hierbij moet het herstel (volledig verwijderen van de verontreiniging) worden uitgevoerd door een erkende persoon of instelling. Een uitzondering wordt gemaakt indien bij een ongewoon voorval acuut maatregelen moeten worden getroffen (doorgaans eerste 24 uur na ontdekking van het ongewone voorval). Zie hiertoe het 3e lid van artikel 2.1 van de Regeling bodemkwaliteit (inclusief de toelichting bij dit artikel). Deze uitzondering geldt alleen voor de uitvoering van de bodemsanering, d.w.z. dat de te nemen controlemonsters (milieukundige begeleiding) en analyses wel degelijk moeten worden uitgevoerd door erkende instellingen en/of personen.

Het antwoord op deze vraag kunt u lezen op de website van SIKB, FAQ rubriek bodembeheer, onderdeel milieukundige begeleiding.

Nee, overslag en transport van (verontreinigde) grond en/of baggerspecie valt niet onder de certificatie en erkenningsplicht. De lading moet wel voorzien zijn van (in de meeste gevallen) een begeleidingsbrief in het kader van de afvalstoffenregelgeving. Transporteurs zijn wel op basis van de Wet milieubeheer verplicht om zich te laten registreren bij het NIWO op de zgn. VIHB-lijst (Vervoerders, Inzamelaars, Handelaars, Bemiddelaars van afvalstoffen). Zie ook de site van AgentschapNL Uitvoering Afvalbeheer.

De sanering is al voltooid, dus het is moeilijk om de gang van zaken nog te kunnen controleren. Indien dit wel mogelijk is of twijfel bestaat dan wordt hernieuwde milieukundige verificatie door een erkende bodemintermediair geadviseerd. Hierbij kan gedacht worden aan een aanvullend onderzoek door een erkend bedrijf en persoon ter verificatie van bijvoorbeeld de dikte en kwaliteit van de leeflaag/aanvulgrond en/of de resultaten van de uitkeuring van putwanden en putbodems. In ieder geval wordt geadviseerd om de overtreding te melden aan de Inspectie Leefomgeving en Transport via bodemsignaal. Het risico van acceptatie zonder nader onderzoek is dat er precedenten ontstaan, waarop (andere opdrachtgevers van) niet erkende bodemintermediairs zich kunnen beroepen.

Het antwoord op deze vraag kunt u lezen op de website van SIKB, FAQ rubriek bodembeheer, onderdeel uitvoering bodemsanering.

Ja, maar onder voorwaarden, zie Veelgestelde vragen over Grond en baggerspecie - Samenvoegen en partijdefinitie.

Ja, de vloer moet worden aangelegd door een erkende aannemer als het gaat om een tankplaatsvloer bij een tankstation danwel ieder ander afleverpunt voor motorbrandstoffen waarbij meer dan 25.000 liter per jaar wordt getankt. In alle overige gevallen waar de aanleg van een vloeistofdichte vloer wordt geëist, geldt geen wettelijke eis voorwaarde om de vloer door een erkende aannemer te laten aanleggen. De voorziening moet wel in overeenstemming met CUR/PBV-aanbeveling 44 worden beoordeeld en goedgekeurd door een erkende instelling. Het aanleggen van een vloeistofdichte vloer door een erkende instelling heeft als voordeel dat vervolgens een minder intensieve beoordeling overeenkomstig CUR/PBV-aanbeveling 44 kan plaatsvinden.

De bevoegheid om inlichtingen te vorderen (en zonodig met een dwangmiddel af te dwingen) is een bevoegdheid voorbehouden aan toezichthouders. Volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is een toezichthouder degene die krachtens wettelijk voorschrift is belast met toezicht (artikel 5:11 Awb). Hoofdstuk 2 van het Bbk is gebaseerd op hoofdstuk 11 Wet milieubeheer (Wm). In artikel 18.4, derde lid van de Wm is bepaald dat met het toezicht op de naleving van het bij of krachtens de betrokken wet bepaalde binnen hun ambtsgebied zijn belast de bij besluit van GS en B&W of andere met de uitvoering van de betrokken wet belaste bestuursorganen aangewezen ambtenaren. Met “de betrokken wet” wordt bedoeld een van de wetten genoemd in artikel 13, tweede lid Wm (o.a. Wet bodembescherming).

Voor het toezicht op alle wettelijke verplichtingen die bij of krachtens de Wm en de in artikel 13, tweede lid genoemde wetten zijn gesteld, zijn de toezichthouders van de desbetreffende gemeente en provincie bevoegd. Daarbij geldt uitdrukkelijk wel dat het College van B&W respectievelijk het College van GS de ambtenaren moet hebben aangewezen als toezichthouder voor hoofdstuk 11 van de Wm. Tevens geldt uiteraard dat de toezichthouders alleen bevoegd zijn voor inrichtingen en saneringslocaties die binnen de gemeente / provincie zijn gelegen. Dat betekent derhalve dat de toezichthouder van de gemeente of provincie die een controle uitvoert op een bodemsanering tevens bevoegd is om toezicht te houden op de verplichtingen die bij of krachtens hoofdstuk 2 Bbk zijn gesteld. Deze toezichthouder kan dus van de betrokkenen vorderen dat zij inlichtingen verstrekken omtrent zaken die binnen het kader van Kwalibo vallen.

Bevoegd gezag is verantwoordelijk

De beslissing of de resultaten kunnen worden gebruikt voor verdere besluitvorming ligt in alle gevallen bij het bevoegde gezag zelf. Die beslissing is afhankelijk van de beschikbare informatie en moet per onderzoek worden bekeken. Dit is mede afhankelijk van welke gegevens uit het strafrechtelijk onderzoek vrijkomen. Deze informatie zal worden gedeeld met de bevoegde overheden. Als er weinig bekend is, of niet bekend kan worden gemaakt wegens lopend onderzoek, kan u niets anders dan per geval bekijken hoe u moet handelen. In alle gevallen moet bij het beoordelen van rapportages zorgvuldig worden bekeken of het onderzoek is te gebruiken. De verantwoordelijkheid van de beslissing ligt bij het bevoegde gezag.

De rapportages worden in de meeste gevallen gebruikt bij toetsingen op basis van de Woningwet, Wet milieubeheer en de Wet bodembescherming. Hoe u om moet gaan met de mogelijk onbetrouwbare rapporten is afhankelijk van het toetsingskader. Onderstaand wordt per toetsingskader een korte toelichting gegeven.

Woningwet - omgevingsvergunning voor de bouw

Bij het nemen van besluiten in het kader van de Woningwet kan het stappenplan worden gevolgd dat is opgesteld door het Platform Bodembeheer Brabant. Het stappenplan is geschreven voor situaties dat de vergunning al is verleend, maar kan ook worden toegepast in het beoordelingstraject indien niet zeker is of de onderzoeksrapportage betrouwbaar is. In dit stappenplan wordt nagegaan in hoeverre de locatie verdacht is voor verontreiniging vanuit voorgaand onderzoek (op of in de omgeving), historisch gebruik, voormalige activiteiten en de bodemkwaliteitskaart. Als uit de rapportage geen gebruiksbeperkingen gelden en dit wordt bevestigd door aanvullend historisch onderzoek, is aanvullend onderzoek niet noodzakelijk in het kader van het afgeven van een omgevingsvergunning.

Wet Milieubeheer – nul- en eindsituatieonderzoek

Indien een rapportage wordt ingediend als nulsituatie-onderzoek zal de indiener zich ervan bewust moeten zijn dat de rapportage mogelijk onbetrouwbaar is. De nulsituatie wordt met de onderzoeksresultaten vastgelegd. De risico’s die hieruit voortvloeien, bijvoorbeeld omdat bij een eindsituatie een verontreiniging aanwezig blijkt te zijn, zijn voor de indiener. Als er sprake is van een eindsituatieonderzoek en volgens de rapportage geen bedrijfsgerelateerde verontreinigingen zijn aangetroffen, kan het uitvoeren van een locatiebezoek of verslag van eerder uitgevoerde bedrijfsbezoeken bevestiging geven of dit aannemelijk is.

Wet bodembescherming

Bij een beoordeling van een rapportage in het kader van de wet bodembescherming moet een afweging worden gemaakt van wat de risico’s zijn indien de onderzoeksgegevens niet juist zijn. In een beginstadium van een Wbb-traject kun je nog uitgaan van resultaten van volgende onderzoeken/uitkeuringen, bijvoorbeeld na afloop van een geplande sanering die op basis van het mogelijk onbetrouwbare onderzoek wordt uitgevoerd. Als de rapportage een afrondend stadium van het traject beschrijft, is het van groter belang dat de gegevens juist zijn. In dit geval zal een afweging moeten worden gemaakt of nieuw onderzoek noodzakelijk is.

Maatwerk

In alle gevallen dient maatwerk te worden toegepast en kan geen algemene lijn worden uitgezet wanneer gegevens wel of niet kunnen worden geaccepteerd. Het kan nuttig zijn om in geval van twijfel, het laboratorium om de analysegegevens te vragen om zo te controleren of deze overeenkomen met de resultaten die door het adviesbureau zijn gerapporteerd.