VS: voortgang in Alzheimer
In de Verenigde Staten wordt een dramatische stijging van de kosten verwacht die gerelateerd zijn aan neuro degeneratieve ziektes zoals Alzheimer. In 2030 zal de Amerikaanse populatie van 65 en ouder verdubbeld zijn en zijn er minimaal 13,5 miljoen Amerikanen met Alzheimer. Kennisinstituten en bedrijfsleven werken intussen aan nieuwe methodieken voor diagnose en behandeling van de ziekte. Daarin worden baanbrekende resultaten geboekt.
Momenteel hebben 5,3 miljoen Amerikanen Alzheimer, de ziekte staat op de zesde plaats als doodsoorzaak. De daaraan gerelateerde gezondheidskosten bedragen $ 172 miljoen maar kunnen in 2050 oplopen tot $ 1 trillion. In 2030 zijn er volgens de Alzheimer’s Association 13,5 miljoen patienten en komen er jaarlijks 1 miljoen nieuwe gevallen bij. Voor het Medicare systeem een financiële molensteen. De vereniging pleit daarom voor grotere research investeringen dan de huidige $ 480 miljoen per jaar die het National Institute of Health hieraan besteedt (tegen $ 6 miljard tegen kanker en $ 4 miljard tegen hart en vaatziektes).
Ondertussen wordt voortgang geboekt in onderzoek op terreinen zoals diagnose methoden met neuro imaging, biomarkers, detectie van specifieke proteïnes, behandelmethoden en ontwikkeling van medicijnen. De uitdaging is Alzheimer in een vroeg stadium vast te stellen, voordat schade aan de hersenen is toegebracht en de ziekte onomkeerbaar is. Ook kunnen zo patiënten worden geselecteerd die daadwerkelijk Alzheimer hebben, voor nader onderzoek en clinical trials. Een effectieve methode voor vroegtijdige diagnose kan de weg openen voor nieuwe behandelmethoden en medicijnen die juist ook vroeg in dat ziektepatroon ingrijpen.
Een diagnose methode waaraan wordt gewerkt is gebaseerd op radioactieve vloeistof die wordt ingespoten en bindt met “amyloid plaque”. Deze schadelijke proteïne accumuleert in de hersenen en is een indicator voor Alzheimer. De vloeistof kan vervolgens met een PET hersen scan gedetecteerd worden. Aan de basis van deze ontdekking lag onderzoek van het Alzheimer Disease Research Center (ADRC), University of Pittsburgh. Deze methode is nu in ontwikkeling bij o.a. Avid Pharmaceuticals, een spin off van het Center for Neurodegenerative Disease Research (CNDR), University of Pennsylvania. De methode lijkt kansrijk gezien de overname eind 2010 door Eli Lilly met een up front payment van $300 miljoen aanvullend $500 miljoen afhankelijk van te behalen milestones¹. In januari 2011 adviseerde het betreffende FDA-subcommittee dat aan goedkeuring nog voorwaarden zouden moeten worden gesteld.
Het CNDR onderzoekt ook andere diagnose methoden. Dat betreft analyse van ruggenmerg vloeistof op amyloid en een andere ziekte gerelateerd proteïne “tau”. En een eerste op bloed gebaseerde biomarker test ten aanzien van cognitieve degeneratie voor in dit geval Parkinson’s². Ook de zoektocht naar medicijnen hoort daarbij. In een recente studie is door het CNDR in proef modellen een medicijnsoort gevonden dat de blood-brain barrière kan passeren en in staat zou zijn de degeneratie van neuronen te stabiliseren en verbetering te bereiken in geheugen en leervermogen³.
De industrie werkt eveneens aan medicijnen tegen Alzheimer. Een voorbeeld is EnVivo (CEO de Nederlander Kees Been). Dit biopharmaceutische bedrijf vlakbij Boston is gespecialiseerd in geneesmiddelen voor Alzheimer en schizofrenie. Hun eerste drug bevindt zich in Phase IIb klinische test en is gebaseerd op nicotine (Nicotinic Alpha 7 Acetylcholine Receptor Agonist Program). Door te selecteren op één van de receptoren voor nicotine kunnen de positieve gevolgen van de activatie (verbeterde cognitieve functie en psychische status) worden
Samenvatting
Kennisinstituten als ADCR en CDNR werken aan doorbraken op het gebied van Alzheimer met o.a. diagnosemethoden gebaseerd op biomarkers in hersenen, ruggemerg en bloed. Jonge bedrijven zoals Avid Pharmaceutical en EnVivo ontwikkelen nieuwe geneesmiddelen. De wetenschappelijke voortgang in Alzheimer komt aan bod op de jaarbijeenkomst van de Society for Neuroscience. In november 2011 waren er meer dan 32.000 deelnemers bij de bijeenkomst in Washington. In 2012 vindt de bijeenkomst plaats in New Orleans van 13-17 oktober.
Meer informatie:
- 'Generation Alzheimer’s: the defining disease of the baby boomers', Alzheimer’s Association, januari 2011
- Onderzoek door Alzheimer Disease Research Center (ADRC)
- ¹ Avid Pharmaceuticals
- ² Annals of Neurology, n/a. doi: 10.1002/ana.22271, 29 november 2010
- ³ The Journal of Neuroscience, October 13, 2010, 30(41):13861-13866; doi:10.1523/JNEUROSCI.3059-10.2010
- EnVivo
