Octrooiverhaal van 22 februari
De allereerste!
Wanneer?
Op 22 februari 1584 krijgt Simon Stevin als eerste uitvinder een octrooi van de Staten-Generaal. Het gaat om een instrument om water weg te pompen. Veel meer is er helaas niet bekend over deze uitvinding.
Wie?
Simon Stevin werd in 1548 geboren in Brugge. Tussen 1571 en 1577 zou hij rondgezworven hebben in Europa. In 1581 vestigt Stevin zich in Leiden. Hij leverde als pionier vele bijdragen aan theorie en praktijk in wiskunde en natuurkunde en toegepaste wetenschappen als waterbouwkunde en landmeetkunde. Stevin is het meest bekend geworden door zijn zeilwagen die hij in de jaren 1601-1602 ontwierp voor Prins Maurits. Deze wagen was niet echt een uitvinding, maar meer een geslaagd spektakelstuk. De Staten-Generaal en de Staten van Holland verleenden hem vele octrooien voor uitvindingen, waaronder een octrooi op een nieuw type watermolen.
Wat?
In het boek 'Octrooien voor uitvindingen in de Nederlanden uit de 16e-18e eeuw' van G. Doorman staat een korte omschrijving van het octrooi: "Req. Simon Stevin versoeckende octroy om te moghen oprichten zeker Instrument om water uuten lande te malen met inhibitie van dat nymant anders sulx soude moghen doen conforme d'octroy by de Staten van Holland heme ghegunt.[...]". De Staten van Holland hebben Stevin namelijk al tevoren, op 17 februari 1584, octrooi verleend op drie 'inventien'. Hieronder een methode om 'water te verheffen ende op te trecken door andere middelen als tot ter tydt gebruyckt werden'.
Octrooi?
Ter stimulering van de economie verstrekten vorsten en steden in de Late Middeleeuwen octrooien om productieprocessen te beschermen. Dit maakte het voor handelaren en ambachtslieden aantrekkelijk om zich in die gebieden te vestigen. In Nederland werden vanaf 1581 'octrooien voor uitvindingen' verleend: aanvankelijk door Prins Willem van Oranje, vanaf 1584 door de Staten-Generaal. Simon Stevin was in 1584 de eerste uitvinder die hier gebruik van maakte. Tegenwoordig is octrooibescherming in Nederland wettelijk geregeld in de Rijksoctrooiwet 1995 die op 1 april 1995 in werking trad.
Meer weten?
Als u meer wil weten over de geschiedenis van het octrooisysteem, kijk dan op onze website.
Samenstelling/tekst: Dorien Leopold
