Interview: gedeputeerden over koplopers in duurzame energie

Dat het rijk de duurzame samenleving een warm hart toedraagt, is inmiddels bij een groot publiek bekend: de biobased economy is één van de speerpunten van het overheidsbeleid en de Green Deals geven een belangrijke stimulans aan de duurzame economie. Maar ook vanuit de provincies zelf worden verschillende toonaangevende projecten gestart om de duurzaamheid in Nederland te vergroten.

Gedeputeerden Theo Rietkerk van Overijssel en Jan-Nico Appelman van Flevoland zijn beiden namens de provincies op de Praktijk Bio-energie op 14 februari 2012 aanwezig en gaan in op de rol die zij spelen in de wereld van de bio-energie. Hier vertellen zij alvast welke stappen er de laatste jaren door provincies zijn gezet.
Theo Rietkerk streeft als gedeputeerde een hoger doel na: "Naast dat het investeren in duurzaamheid en bio-energie een schonere aarde achterlaat, is het van belang dat de duurzame economie werkgelegenheid oplevert. In Overijssel is de werkgelegenheid in de sector bio-energie de laatste drie jaar gegroeid met 165 FTE. Een mooi resultaat!"

Jan-Nico Appelman benadrukt het belang van de economische waarde: "De investeringen moeten uiteindelijk allemaal commercieel toepasbaar zijn. Daarom investeren we als provincie niet alleen in het project zelf, maar ook in de faciliteiten eromheen. Zo brengen we initiatieven bij elkaar en zorgen we dat de juiste activiteit op de juiste plek plaatsvindt. Dat zorgt voor groen én groei!"

De provinciale doelstelling van Overijssel is om in 2020 20%  Nieuwe Energie te gebruiken. Bio-energie zal voor meer dan de helft daaraan bijdragen, en dan vooral door vergisting, verbranding en verwerking van biomassa.
Rietkerk: "Dat is veel, maar haalbaar. We hebben veel agrariërs en beheerders van bos en natuur die biomassa produceren; installaties om de biomassa om te zetten in biogas of groengas zijn volop in ontwikkeling en de nauwe samenwerking met de Universiteit Twente zorgt ervoor dat we de nieuwste technologieën toe kunnen passen."

De provincie Flevoland gaat nog een stap verder in haar doelstellingen. Appelman legt uit dat door de structuur van stad en platteland, de grote mate van windenergie, en de kennis van biomassa die Flevoland heeft, het mogelijk moet zijn om in 2020 naar 100% duurzame energieopwekking te gaan. "Mooie uitdaging toch?"

De provincie ondersteunt beginnende ondernemers met een goed plan op het gebied van duurzaamheid. "We zullen steeds actiever projecten regisseren als provincie. Het moet uiteindelijk aan marktconforme voorwaarden voldoen. Door de oprichting van de duurzame ontwikkelingsmaatschappij (DE-on) kunnen we projecten met maatschappelijk rendement steeds beter ondersteunen," zegt Appelman. 

Rietkerk vult aan: "In de toekomst verstrekken we minder subsidie, maar financieren we meer volgens het businessmodel: zo hebben we medio dit jaar het Energiefonds Overijssel operationeel met een omvang van 250 miljoen euro. We kunnen dan leningen met een lage rente verstrekken. Dat moeten wel robuuste projecten van 3 miljoen of meer zijn."

Een goed voorbeeld daarvan in Overijssel is ‘De Koekoekspolder’, waar een cluster tuinbouwers investeert in een aardwarmteproject en een ander is BTG (Biomass Technology Group) in Hengelo dat uit hout pyrolyse-olie maakt. Daar wordt nu de eerste demofabriek gebouwd en die genereert 22 miljoen liter olie op jaarbasis.
Een mooi praktijkvoorbeeld in Flevoland is de Polderwijk. Dat is op de Praktijkdag Bio-energie ook één van de excursielocaties. Deze woonwijk wordt verwarmd met warmte van de koe. Mest als biomassa dus. Ook internationaal is er veel belangstelling voor deze bijzondere manier van het verwarmen van een woonwijk.               

Beide provincies onderhouden een intensieve samenwerking met universiteiten en kunnen dus gebruik van hun onderzoek en de nieuwste innovaties. De verwachtingen voor de toekomst zijn hooggespannen. De samenwerking met de Universiteit van Wageningen heeft geresulteerd in ACRRES in Flevoland, een voorportaal voor productontwikkeling. "Nog in de onderzoeksfase, maar een techniek waar ik veel van verwacht is de algenvijver, algen kunnen veel CO2 opvangen. Het doel is om uiteindelijk alle energie uit reststromen te kunnen halen," vertelt Appelman.

Rietkerk: "Door de onderzoeksprojecten van de Universiteit Twente, zijn we ver in de pyrolysetechniek. Een ander project waar we veel vertrouwen in hebben is de nieuwe bio-ethanolfabriek van BioRights in Hardenberg, waar organische grondstoffen tot bio-ethanol zullen worden verwerkt."

Rietkerk vervolgt zijn verhaal: "We hebben in het kader van de Green Deals 250 miljoen euro om ondersteuning te bieden aan het bedrijfsleven voor projecten op het gebied van duurzame energie en energiebesparing. Zo hebben we kunnen bijdragen aan de pyrolysefabriek in Hengelo en de bio-ethanol installatie in Hardenberg, waarvan bij beide de bouw in zicht komt."

Ook het Flevolandse initiatief DE-on wordt ondersteund door het rijk met een Green Deal. Daarnaast investeren zowel lokale overheden als private partijen in DE-on. Dit heeft tot doel de energiehuishouding te verduurzamen. In de DE-on wordt de samenwerking gezocht tussen overheid, financiers, burgers en markt," legt Appelman uit.
Overijssel doet het op een andere manier: "In Oost Nederland is het bio-energiecluster Oost-Nederland opgericht. Een cluster van 26 bedrijven dat als doel heeft om bio-energie in Oost-Nederland te bevorderen. Zij wil de overheid bijstaan bij het behalen van haar energiedoelstellingen, op het gebied van bio-energie. We willen de bestaande technieken versneld toepassen en nieuwe innovatieve projecten stimuleren."

Er wordt intensief samengewerkt met andere provincies. Rietkerk: "Samenwerking is een sleutelwoord. Een goed voorbeeld hiervan is het Interreg-project Groen Gas om de productie van Groen Gas de komende jaren een vlucht te laten nemen. Friesland, Drenthe en Groningen namen het initiatief, Overijssel en andere provincies en partners zijn enthousiast aangehaakt."

"Samenwerking en kennisdeling is belangrijk," benadrukt Appelman. "Zo heeft Flevoland zich bijvoorbeeld aangesloten bij de stichting Groen Gas Nederland. In deze stichting werken bedrijfsleven en overheden samen om de verduurzaming in Nederland te versnellen. Kennisdelen gebeurt daarmee niet meer uitsluitend binnen Flevoland, maar binnen heel Nederland."

De provincies bouwen op jarenlange ervaring. Als ze een advies zouden moeten uitbrengen: "Doe vooral waar je goed in bent!" adviseert Appelman. "In Flevoland is dat wind en biomassa en je ziet dat het werkt."
"We komen erachter dat technieken die op het eerste gezicht simpel lijken, nog steeds niet optimaal werken. Het moet efficiënter en rendabeler kunnen. Daarom betrekken we actief de Universiteit Twente in het ontwikkelen van nieuwe technologieën. De ontwikkelingen gaan zo snel! Vijf jaar geleden had nog niemand gehoord van het woord ‘groengashub’, en nu is ze bij wijze van spreken opgenomen in het woordenboek," vertelt Rietkerk.

De gedeputeerden verzorgen de opening op de Praktijkdag Bio-energie. Beiden benadrukken het belang van een dag als deze. Appelman: "We zijn natuurlijk allereerst trots dat we gastheer zijn. We krijgen toch de sector op bezoek. Door de excursies kunnen we laten zien waar we op dit moment staan. Want los van alles, er valt nog een wereld te winnen en veel kennis te delen. Dat kan op zo’n dag."

Rietkerk deelt die mening: “Het is belangrijk om kennis te maken met de nieuwste ontwikkelingen. Bezoekers krijgen inzicht in hoe projecten opgepakt kunnen worden. De belangrijkste spelers zijn op zo’n dag aanwezig, dat is voor het vergroten van je netwerk geweldig."Beiden: "We ontmoeten jullie dus graag op 14 februari!"

Aanmelden kan nog steeds op: www.praktijkdagbioenergie.nl